ÔNG TÔI
Sáng nay, tôi và cu Nhàn theo mẹ về quê thăm ông.
Trước khi đi, mẹ dặn:
- Ông khó lắm, lại thích yên tĩnh, các con không được quấy rầy ông đấy nhé!
Đã về thăm ông, lại không được "quấy rầy" rõ thật chán! Tôi ngán ngẩm nhủ bụng. Nhưng
mẹ đã nói thế, tôi không dám cãi. Theo lời mẹ tôi kể thì ông khó ơi là khó. Ông khó ngay từ thời trẻ.
Ông hay la rầy mọi người. Lúc nào ông cũng có một cây roi bên cạnh, dù không để đánh ai.
Trong nhà ai cũng sợ ông một phép. Bây giờ thì ông đã già, râu tóc - cả lông mày nữa - đều
bạc phơ. Vì thế ông lại càng khó.
Đã dặn chúng tôi trước khi đi rồi, chưa yên tâm, sắp đến nhà ông, mẹ lại nhắc:
- Các con nhớ đấy nhé! Đến nhà ông, không được làm ồn!
Chúng tôi ở thành thị, còn ông ở dưới quê, xa tít tắp. Mỗi năm, chúng tôi chỉ về thăm ông
một lần. Với bọn trẻ chúng tôi, thời gian gặp lại ông như thế là xa lắm. Xa đến mức lạ lẫm. Tính ông
lại ít nói. Ông không hay đùa giỡn với chúng tôi. Vì vậy chúng tôi càng sợ ông, nhất là mẹ tôi cứ
nhắc chằm chặp bên tai những điều cấm kỵ.
Tôi và cu Nhàn theo mẹ rón rén vào nhà. Ông đang ngồi đọc sách trên ghế xếp, bên cạnh là
một tách trà. Chúng tôi khẽ cất tiếng chào ông. Ông giở mục kỉnh ra khỏi mắt:
- Ờ, ờ, các cháu về thăm ông đấy hả?
- Dạ, con dắt mấy đứa về chơi.
[Lược trích đoạn: Cuộc trò chuyện giữa nhân vật tôi và cu Nhàn ban về việc ra vườn hái
xoài của ông]
Trong khi tôi bám cây trèo lên, cu Nhàn thập thò bên cửa sổ canh chừng. Vừa trèo tôi vừa
chốc chốc quay đầu nhìn nó. Theo những tín hiệu của nó, tôi biết ông còn ngủ say sưa, và thế là tôi
lặng lẽ nhích dần lên cao. Được một quãng, không nén được tò mò, tôi ngoảnh cổ nhìn qua cửa sổ.
Lúc này, tôi có thể nhìn thấy ông rõ mồn một. Ông nằm trên ghế xếp, mắt vẫn đeo mục kỉnh, tờ bào
úp trên ngực, chắc chắn là đang ngủ, nhưng không hiểu sao vẫn khiến tim tôi nhảy thình thịch.
Đúng vào lúc tôi đang định quay mặt đi để bớt hồi hộp thì ông bỗng cựa mình và dường như
đang...từ từ mở mắt. Tay tôi bất giác run lên và như không thể khác, tôi rơi đánh "bịch" một cú như
mít rụng.
Giữa ban trưa yên tĩnh, tiếng rơi của tôi chẳng khác nào tiếng trống làng. Mẹ tôi xô cửa chạy
ra, thấy tôi phủi quần lồm cồm ngồi dậy, chưa kịp mắng đã tái xám mặt khi ông tôi thò đầu qua cửa
sổ:
- Có chuyện gì thế?
Rồi sau khi đảo mắt một vòng, chừng như đoán ra mọi chuyện, ông tôi xỏ dép lẹp kẹp bước
ra sau nhà.
- Chết rồi! Ông đi lấy roi đấy! - Cu Nhàn bắt đầu sụt sịt.
Tôi run trong bụng nhưng ngoài mặt vẫn làm gan:
- Mày đừng lo! Tao chịu tất!
Mẹ tôi không nói gì, chỉ sợ hãi nhìn về phía sau nhà, nơi tiếng chân nặng nề của ông mỗi lúc
một rõ dần.
Và trước những cặp mắt thao láo, lo âu của ba mẹ con tôi, ông xuất hiện với cái thang trên
vai. Ông lại bên tôi, dựng cái thang xuống, chậm rãi:
- Muốn hái xoài, cháu phải dùng thang! Trèo những cây cao như thế nguy hiểm lắm!
Như thường lệ, ông nói vừa đủ, không nhiều hơn. Giọng cũng không ấm áp hơn. Nhưng tôi
hiểu, đấy là một người ông thật sự.
(Tập truyện Út Quyên và tôi, Nguyễn Nhật Ánh, NXB Trẻ, Tp Hồ
Chí Minh)
Câu 1. Xác định thể loại, ngôi kể của văn bản?
Câu 2. Trong đoạn trích sau, người ông được khắc họa qua các phương diện nào? Ghi lại các chi
tiết minh họa ở mỗi phương diện. Qua đó, em hiểu gì về tình cách, phẩm chất của nhân vật người
ông?
“Và trước những cặp mắt thao láo, lo âu của ba mẹ con tôi, ông xuất hiện với cái thang trên
vai. Ông lại bên tôi, dựng cái thang xuống, chậm rãi:
- Muốn hái xoài, cháu phải dùng thang! Trèo những cây cao như thế nguy hiểm lắm!”
Câu 3: Kết truyện có gì bất ngờ? Việc tạo ra kết truyện như vậy có tác dụng gì trong việc biểu đạt
nội dung tư tưởng của truyện?
Câu 4. Tìm trợ từ, thán từ có trong ngữ liệu sau:
- Ờ, ờ, các cháu về thăm ông đấy hả?
- Dạ, con dắt mấy đứa về chơi.
Câu 5. Từ câu chuyện, theo em, cần làm gì để tăng cường sự gắn bó giữa các thành viên trong gia
đình?