Cơ sở lý thuyết của việc đo tốc độ của vật chuyển động dựa trên các khái niệm cơ bản trong động học, cụ thể là vận tốc, quãng đường và thời gian. Một số lý thuyết và định luật liên quan bao gồm:

### 1. **Công thức tính tốc độ**
- **Tốc độ trung bình** của vật chuyển động được định nghĩa là tỉ số giữa quãng đường \( s \) đi được và khoảng thời gian \( t \) mà vật đã di chuyển:
\[
v = \frac{s}{t}
\]
Trong đó:
- \( v \) là tốc độ trung bình (m/s)
- \( s \) là quãng đường đi được (m)
- \( t \) là thời gian di chuyển (s)

### 2. **Tốc độ tức thời**
Tốc độ tức thời là tốc độ của vật tại một thời điểm cụ thể, được tính bằng đạo hàm của quãng đường theo thời gian:
\[
v(t) = \frac{ds}{dt}
\]
Trong thực tế, tốc độ tức thời thường được đo bằng cách sử dụng cảm biến hoặc thiết bị chuyên dụng như đồng hồ tốc độ hay camera tốc độ cao.

### 3. **Định luật Newton về chuyển động**
Định luật II Newton mô tả mối quan hệ giữa lực tác dụng lên một vật và gia tốc của nó:
\[
F = ma
\]
Trong đó:
- \( F \) là lực tác dụng (N)
- \( m \) là khối lượng của vật (kg)
- \( a \) là gia tốc của vật (m/s²)

Dựa trên gia tốc, có thể tính được vận tốc tức thời và vị trí của vật trong các thời điểm khác nhau thông qua tích phân.

### 4. **Công thức tính tốc độ trong chuyển động thẳng đều**
Nếu vật chuyển động thẳng đều (vận tốc không đổi), thì tốc độ tại mọi thời điểm sẽ bằng tốc độ trung bình:
\[
v = \frac{s}{t}
\]

### 5. **Công thức trong chuyển động thẳng biến đổi đều**
Nếu vật chuyển động thẳng biến đổi đều (với gia tốc không đổi), các công thức tính vận tốc sẽ dựa trên gia tốc \( a \) và thời gian:
\[
v = v_0 + at
\]
Trong đó:
- \( v_0 \) là vận tốc ban đầu (m/s)
- \( a \) là gia tốc (m/s²)
- \( t \) là thời gian chuyển động (s)

### 6. **Phương pháp đo tốc độ**
Các phương pháp thực tế để đo tốc độ của vật có thể bao gồm:
- **Đo thời gian và quãng đường**: Dùng đồng hồ bấm giờ và thước đo.
- **Cảm biến quang học hoặc radar**: Đo vận tốc tức thời.
- **Camera tốc độ cao**: Ghi lại chuyển động và phân tích trên từng khung hình.
- **Đo gia tốc**: Sử dụng gia tốc kế để đo gia tốc, sau đó tính tốc độ từ gia tốc.

### 7. **Công thức liên hệ với động năng**
Vận tốc của một vật cũng có thể được xác định thông qua năng lượng của nó. Động năng của một vật khối lượng \( m \) chuyển động với vận tốc \( v \) được tính bởi:
\[
E_k = \frac{1}{2} mv^2
\]
Từ động năng, ta có thể tính vận tốc nếu biết khối lượng và năng lượng.

Những cơ sở lý thuyết này đều góp phần quan trọng trong việc xác định tốc độ của vật chuyển động thông qua các thí nghiệm hoặc tính toán trong các bài toán vật lý.