Tình huống 1: Thu mới tham gia câu lạc bộ khéo tay hay làm của trường, qua quan sát cách giao tiếp ứng xử của Thu, Hùng có thiện cảm và muốn kết bạn với Thu
Giải quyết tình huống: Trong tình huống này, Thu cần thể hiện sự tự chủ trong mối quan hệ bằng cách:

Thể hiện sự lịch sự và tế nhị: Thu nên cảm ơn Hùng vì sự quan tâm, nếu cảm thấy thoải mái, có thể tiếp nhận lời kết bạn. Tuy nhiên, nếu chưa quen hoặc không muốn kết bạn ngay, Thu có thể từ chối một cách khéo léo bằng cách nói rằng mình chưa sẵn sàng kết bạn với người mới hoặc chưa quen.
Giữ thái độ hòa nhã: Nếu Thu cảm thấy Hùng là người có thiện chí, cô có thể mở lòng hơn và trò chuyện, tìm hiểu thêm về Hùng để xây dựng mối quan hệ bạn bè lành mạnh. Quan trọng là Thu luôn giữ được sự tự chủ và quyết định các mối quan hệ dựa trên cảm nhận của bản thân.
Cẩn trọng trên mạng xã hội: Nếu Hùng muốn kết bạn trên mạng xã hội, Thu có thể kiểm tra cẩn thận các thông tin mà Hùng chia sẻ để đảm bảo an toàn, bảo mật. Quyết định về việc chấp nhận kết bạn hoặc không nên dựa vào sự tin tưởng và mức độ quen thuộc của Thu với Hùng.

Tình huống 2: Nhóm của em đạt giải nhất cuộc thi Sáng tạo khoa học kỹ thuật, cả nhóm cùng chụp ảnh và đăng lên trên cá nhân trên mạng xã hội. Chỉ một lúc sau nhóm nhận được nhiều lời chúc mừng của mọi người, tuy nhiên có một số bạn bình luận cho rằng nhóm em may mắn chiến thắng chứ không phải làm tốt nhất.
Giải quyết tình huống: Trong tình huống này, để thể hiện sự tự chủ và xử lý mối quan hệ một cách khôn ngoan, các bạn trong nhóm có thể:

Kiên nhẫn và lịch sự phản hồi: Các bạn có thể bình tĩnh trả lời những bình luận không thiện chí bằng cách nhẹ nhàng giải thích rằng chiến thắng không chỉ nhờ vào may mắn mà là kết quả của sự nỗ lực, sáng tạo và làm việc nhóm. Tuy nhiên, không nên phản ứng quá gay gắt hay cãi nhau trên mạng xã hội.
Tập trung vào những lời khen và sự động viên: Các bạn trong nhóm nên chú ý vào những lời chúc mừng, khen ngợi từ bạn bè, thầy cô và những người thân thiết thay vì bị chi phối bởi những ý kiến trái chiều.
Giữ thái độ tích cực và tự tin: Để thể hiện sự tự chủ, các bạn cần tự tin vào thành quả của mình và không để những bình luận tiêu cực ảnh hưởng đến tinh thần. Thể hiện sự khiêm tốn và biết ơn với những lời chúc mừng, đồng thời giữ vững niềm tin vào thành công của chính mình.

Tình huống 3: Để mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20 tháng 11, Nam được giao nhiệm vụ đội trưởng đội văn nghệ và phải cử ra một bạn dẫn chương trình. Trong lớp có hai bạn muốn đảm nhận vai trò này, trong đó Hà là bạn thân của Nam nhưng khả năng dẫn không bằng bạn kia.
Giải quyết tình huống: Để thể hiện sự tự chủ trong mối quan hệ, Nam cần xử lý tình huống một cách công bằng và hợp lý:

Đánh giá công bằng và khách quan: Nam cần đánh giá khả năng dẫn chương trình của hai bạn một cách công bằng. Dù Hà là bạn thân, nhưng Nam phải đặt lợi ích của buổi lễ và của cả lớp lên trên tình cảm cá nhân. Nếu khả năng của bạn kia vượt trội hơn, Nam nên lựa chọn bạn đó để đảm bảo chương trình thành công.
Giải thích một cách chân thành: Nam nên nói với Hà một cách khéo léo, chân thành về quyết định của mình. Nam có thể giải thích rằng dù rất quý Hà nhưng vai trò dẫn chương trình đòi hỏi những kỹ năng đặc biệt mà bạn kia phù hợp hơn. Quan trọng là Nam cần thể hiện sự tôn trọng và thấu hiểu đối với cảm xúc của Hà.
Duy trì tình bạn: Sau khi đã giải thích rõ ràng, Nam cần thể hiện sự quan tâm và động viên Hà, có thể khuyến khích Hà tham gia vào những vai trò khác trong chương trình hoặc động viên Hà để giữ tình bạn thân thiết.
 Trong tất cả các tình huống trên, việc thể hiện sự tự chủ và khéo léo trong các mối quan hệ là rất quan trọng. Cần luôn giữ thái độ trung thực, công bằng và tôn trọng mọi người, đồng thời quyết định dựa trên lý trí và lợi ích chung, đặc biệt là trong những tình huống có sự ảnh hưởng đến người khác.

Tình huống 1: Hùng có thiện cảm và muốn kết bạn với Thu
Cách xử lý:

Thu cần giữ thái độ lịch sự và tự nhiên trong giao tiếp với Hùng, thể hiện sự tôn trọng nhưng không vội vã để tránh gây hiểu lầm.
Nếu cảm thấy muốn phát triển tình bạn, Thu có thể giao tiếp cởi mở hơn, nhưng vẫn giữ khoảng cách phù hợp để tránh bị đánh giá sai.
Trong trường hợp không muốn kết bạn, Thu có thể lịch sự từ chối mà không làm tổn thương cảm xúc của Hùng, chẳng hạn: “Cảm ơn bạn rất nhiều, nhưng mình muốn tập trung vào câu lạc bộ.”
Thực hành sự tự chủ:

Đặt ranh giới rõ ràng trong mối quan hệ.
Không để cảm xúc hoặc áp lực từ người khác làm ảnh hưởng đến quyết định cá nhân.

Tình huống 2: Nhận các bình luận trái chiều về chiến thắng của nhóm
Cách xử lý:

Nhóm cần giữ thái độ điềm tĩnh và không để những bình luận tiêu cực ảnh hưởng đến niềm vui chung. Có thể trả lời những lời chúc mừng bằng sự biết ơn và cảm ơn sự động viên.
Đối với những bình luận tiêu cực, có thể đáp lại lịch sự: “Cảm ơn bạn đã góp ý, chúng mình rất vui vì nỗ lực đã được ghi nhận và sẽ cố gắng hơn trong những lần sau.”
Không tham gia tranh cãi hoặc phản ứng gay gắt trên mạng xã hội để tránh làm xấu hình ảnh của nhóm.
Thực hành sự tự chủ:

Tôn trọng ý kiến đa chiều nhưng không để nó làm tổn thương hoặc phá hỏng tinh thần của cả nhóm.
Tập trung vào việc trân trọng kết quả và cùng nhóm hướng tới mục tiêu lớn hơn.

Tình huống 3: Chọn bạn dẫn chương trình phù hợp
Cách xử lý:

Nam cần đánh giá công bằng dựa trên khả năng và tiêu chí cần thiết cho vị trí dẫn chương trình, thay vì thiên vị bạn thân.
Nam có thể trao đổi riêng với Hà để giải thích rõ lý do chọn bạn khác, chẳng hạn: “Mình rất quý bạn và hiểu bạn muốn đảm nhận vai trò này, nhưng để đội văn nghệ đạt kết quả tốt nhất, mình nghĩ bạn kia phù hợp hơn lần này. Hy vọng bạn thông cảm.”
Có thể động viên Hà tham gia hỗ trợ ở vị trí khác để cô ấy vẫn cảm thấy được ghi nhận.
Thực hành sự tự chủ:

Giữ vững quyết định dựa trên lý trí thay vì cảm xúc cá nhân.
Truyền đạt quyết định một cách khéo léo, tránh gây tổn thương cho bạn thân.

Để thể hiện sự tự chủ trong các mối quan hệ trong đời sống và trên mạng xã hội, các tình huống cần được xử lý khéo léo, công bằng và tôn trọng. Dưới đây là cách xử lý từng tình huống cụ thể:

Tình huống 1: Thu mới tham gia câu lạc bộ khéo tay hay làm của trường, qua quan sát cách giao tiếp ứng xử của Thu, Hùng có ấn tượng và muốn kết bạn với Thu.

Cách xử lý:

• Thể hiện sự tự chủ trong việc giao tiếp: Thu cần tự tin trong giao tiếp và lựa chọn cách thức phản hồi của mình. Nếu cảm thấy thoải mái và muốn kết bạn với Hùng, Thu có thể chủ động thể hiện sự thân thiện, cởi mở, nhưng cũng cần lưu ý về mức độ thân thiết trong mối quan hệ mới.
• Tôn trọng cảm xúc của mình: Thu nên đánh giá sự thoải mái của mình khi kết bạn với Hùng, đồng thời giữ thái độ lịch sự và không để bị áp lực trong các mối quan hệ mới.
• Đặt giới hạn: Trong trường hợp cảm thấy không thoải mái với Hùng, Thu có thể từ chối nhẹ nhàng, thể hiện sự tôn trọng nhưng cũng bảo vệ sự riêng tư của bản thân.

_______________________________________________________________________________

Tình huống 2: Nhóm của em đạt giải nhất cuộc thi Sáng tạo khoa học kỹ thuật. Cả nhóm cùng chụp ảnh và đăng lên cá nhân trên mạng xã hội. Chỉ một lúc sau, nhóm nhận được nhiều lời chúc mừng, nhưng cũng có một số bạn bình luận cho rằng nhóm em may mắn chiến thắng, chứ không phải nhóm làm tốt nhất.

Cách xử lý:

• Giữ bình tĩnh: Em và nhóm cần giữ thái độ bình tĩnh khi đối diện với những bình luận tiêu cực. Những lời nhận xét kiểu này thường là quan điểm cá nhân, không nên để nó ảnh hưởng đến tâm lý.
• Chia sẻ thành công một cách khiêm tốn: Thay vì phản ứng gay gắt, nhóm có thể chia sẻ cảm nghĩ về quá trình cố gắng, những nỗ lực đã bỏ ra để đạt được kết quả này. Đồng thời, có thể khéo léo mời những bạn chưa rõ về công sức của nhóm cùng nhìn nhận một cách công bằng.
• Tôn trọng sự khác biệt trong ý kiến: Nếu có thể, nhóm có thể trò chuyện với các bạn có bình luận tiêu cực một cách lịch sự, giúp họ hiểu thêm về quá trình làm việc nhóm và thành công đạt được.

________________________________________________________________________________

Tình huống 3: Để mừng ngày nhà giáo Việt Nam 20 tháng 11, Nam được giao nhiệm vụ là đội trưởng đội văn nghệ và phải cử ra một bạn dẫn chương trình. Trong lớp có hai bạn muốn đảm nhận vai trò này, trong đó Hà là bạn thân của Nam nhưng khả năng dẫn không bằng bạn kia.

Cách xử lý:

• Quyết định công bằng: Là đội trưởng, Nam cần quyết định dựa trên khả năng thực sự của các bạn, không để tình bạn ảnh hưởng đến quyết định. Việc chọn bạn có khả năng dẫn chương trình tốt hơn sẽ giúp cho buổi lễ thành công hơn.
• Giải thích rõ ràng: Nam nên giải thích một cách chân thành với Hà về quyết định của mình. Nam có thể nói rằng việc lựa chọn bạn kia không có nghĩa là không đánh giá cao Hà, mà là vì vai trò này cần một người có khả năng dẫn chương trình tốt hơn để buổi lễ diễn ra suôn sẻ.
• Tôn trọng và bảo vệ tình bạn: Nam có thể tìm cách động viên Hà, chẳng hạn như đề nghị Hà tham gia vào một công việc khác trong buổi lễ mà cô ấy có thể thể hiện tốt hơn, để đảm bảo tình bạn không bị tổn thương.

*Tóm lại:

1. Sự tự chủ trong các mối quan hệ: Làm chủ cảm xúc, hành động và quyết định của bản thân, bảo vệ quyền lợi và sự riêng tư của mình trong các tình huống.
2. Tôn trọng người khác: Xử lý các tình huống một cách lịch sự, tôn trọng ý kiến và cảm xúc của người khác, dù trong đời sống hay trên mạng xã hội.
3. Thực hiện công bằng: Đưa ra quyết định dựa trên sự công bằng, không để yếu tố cá nhân hoặc tình cảm ảnh hưởng quá nhiều tới sự lựa chọn và công việc chung.