Question

Đã trả lời bởi chuyên gia

Answer 1

1. Cách hiểu và nêu tác dụng của bài "Thu điếu" (Nguyễn Khuyến)

Cách hiểu: Đừng chỉ đọc lướt qua để biết đây là bài thơ đi câu cá. Hãy đặt mình vào cảnh ông cụ ngồi trên chiếc thuyền nhỏ giữa ao thu làng quê Bắc Bộ: không gian tĩnh lặng, nước trong veo, sóng gợn nhẹ, lá vàng rơi khẽ, vòm trời xanh ngắt. Việc đi câu thực ra chỉ là "cái cớ" để cụ ngắm thu và gửi gắm tâm sự.

Cách nêu tác dụng (giá trị nghệ thuật và nội dung):Về nghệ thuật:Cách gieo vần "eo" độc đáo (vần tử vận: veo, teo, vèo, teo, bèo) -> Tác dụng: Tạo cảm giác không gian thu bị thu nhỏ lại, khép kín, u tịch và phù hợp với tâm trạng uẩn khúc của nhà thơ.
Nghệ thuật "lấy động tả tĩnh" (sóng gợn tí, lá vàng đưa vèo, cá đớp động) -> Tác dụng: Làm nổi bật sự tĩnh lặng đến mức tuyệt đối của ao thu.

Về nội dung:Tác dụng: Vẽ lên bức tranh thiên nhiên mùa thu vùng đồng bằng Bắc Bộ rất trong trẻo, bình dị, đồng thời thể hiện tình yêu quê hương thầm kín và nỗi niềm trăn trở trước thời cuộc của nhà thơ.

2. Biệt ngữ xã hội

Cách hiểu:Là những từ ngữ chỉ dùng trong riêng một nhóm người hoặc một tầng lớp (ví dụ: nhóm học sinh, giới buôn bán, dân cờ bạc, tu sĩ...).
Nếu người ngoài nhóm nghe thì khó hiểu, nhưng trong nhóm nói với nhau thì hiểu ngay.
Mẹo nhận diện: Trong bài đọc/văn bản, từ đó thường được đặt trong ngoặc kép hoặc in nghiêng, và phía dưới có chú thích (ví dụ: trẫm trong triều đình, trúng tủ trong giới học sinh, hoặc chim mòng, nhà đi săn trong giới cờ bạc).

Cách nêu tác dụng:Trong giao tiếp đời thường: Giúp các thành viên trong nhóm trao đổi ngắn gọn, nhanh chóng, tạo cảm giác thân thuộc, gắn kết hoặc thể hiện đặc trưng của nghề nghiệp/nhóm đó.
Trong văn chương (truyện, hồi ký, thơ): Tác dụng làm cho nhân vật trở nên sinh động, chân thực hơn, phản ánh đúng tầng lớp xã hội hoặc hoàn cảnh mà nhân vật đang sống. (Ví dụ: Viết về giới lưu manh hay cờ bạc mà dùng biệt ngữ sẽ vạch trần được bản chất gian xảo, hiện thực đen tối của xã hội thời bấy giờ).

3. Từ ngữ địa phương

Cách hiểu:Là từ ngữ chỉ dùng ở một hoặc một số vùng miền nhất định mà cả nước không dùng phổ biến.
Mẹo nhận diện: Nghe lạ tai so với tiếng phổ thông (toàn dân), ví dụ: miền Trung dùng mệ, tê, răng, rứa, nậu; miền Nam dùng heo, xuồng, tía, má; miền Bắc có những từ riêng của vùng.

Cách nêu tác dụng:Tạo sắc thái vùng miền rõ nét cho câu chuyện hoặc bài thơ.
Làm cho khung cảnh và con người trong tác phẩm trở nên chân thực, gần gũi, đậm chất địa phương (không bị "khô khan" như ngôn ngữ sách vở chuẩn hóa).
Lưu ý khi làm bài: Nhớ nêu thêm ý "tránh lạm dụng" (nếu dùng quá nhiều thì người vùng khác đọc sẽ không hiểu được).

...Xem thêm

Answer 2