1. Phân tích số loại kiểu gene quy định một kiểu hình trội
Trong di truyền học Men-đen hoặc di truyền liên kết gene, kiểu hình mang cả hai tính trạng trội (ví dụ: lông đen, chân cao) thường có kiểu hình tổng quát là \(A-\ B-\).
Trường hợp phân li độc lập:
Kiểu hình trội về cả hai tính trạng \(A-\ B-\) sẽ được quy định bởi 4 loại kiểu gene khác nhau, bao gồm: \(AABB\), \(AaBB\), \(AABb\), và \(AaBb\).
Trường hợp liên kết gene hoàn toàn:
Kiểu hình \(A-\ B-\) chỉ có tối đa 3 loại kiểu gene (nếu là dị hợp tử đều \(\frac{AB}{AB}, \frac{AB}{Ab}, \frac{AB}{aB}, \frac{AB}{ab}\)) hoặc ít hơn tùy thuộc vào thế hệ bố mẹ.
Trường hợp hoán vị gene:
Nếu có hoán vị gene ở cả hai giới hoặc một giới, kiểu hình trội hai tính trạng \(A-\ B-\) có thể được quy định bởi 5 loại kiểu gene: \(\frac{AB}{AB}\), \(\frac{AB}{Ab}\), \(\frac{AB}{aB}\), \(\frac{AB}{ab}\), và \(\frac{Ab}{aB}\).

2. Xác định tính đúng sai dựa trên dữ kiện đề bài
Dựa trên các dạng bài tập chuẩn hóa của Bộ Giáo dục:
Phép lai \(P_{1}\) thường là phép lai giữa hai cá thể dị hợp hai cặp gene (\(AaBb \times AaBb\) hoặc \(\frac{AB}{ab} \times \frac{AB}{ab}\)).
Nếu các gene phân li độc lập, kiểu hình trội về 2 tính trạng (\(A-\ B-\)) ở đời con luôn có đúng 4 loại kiểu gene.
Nếu có hiện tượng hoán vị gene ở cả 2 bên cá thể đem lai, kiểu hình trội về 2 tính trạng sẽ do 5 loại kiểu gene quy định.

Đối với dạng bài có dữ kiện \(F_{1}\) của \(P_{2}\) xuất hiện 4 loại kiểu hình và có ký hiệu \((-)\) ẩn đi tỉ lệ lông vàng, chân cao, đây là dấu hiệu của phép lai liên kết/hoán vị gene hoặc phân li độc lập có chủ đích bẫy số loại kiểu gene. Trong trường hợp các gene phân li độc lập, phát biểu này hoàn toàn đúng. Ngược lại, nếu tần số hoán vị gene xảy ra ở cả hai giới, số kiểu gene quy định kiểu hình trội kép phải là 5, làm cho phát biểu này sai.
Do bạn không đính kèm bảng số liệu cụ thể của 3 phép lai (\(P_1, P_2, P_3\)), câu trả lời chính xác phụ thuộc vào tỉ lệ kiểu hình của \(P_{1}\):
Nếu \(P_{1}\) cho tỉ lệ \(9:3:3:1\) (Phân li độc lập): Phát biểu ĐÚNG.
Nếu \(P_{1}\) thuộc nhóm hoán vị gene tạo ra đầy đủ các giao tử: Phát biểu SAI (vì có 5 kiểu gene).