1. Bài học về sự chủ động hội nhập và mở cửa
Xưa: Việc "bế quan tỏa cảng" của nhà Nguyễn đã khiến đất nước lạc hậu và mất đi cơ hội tự cường.
Nay: Trong thế giới phẳng, chúng ta cần chủ động mở rộng quan hệ quốc tế, tiếp thu tinh hoa văn hóa và khoa học kỹ thuật của nhân loại để không bị tụt hậu.

2. Bài học về tư duy đổi mới và sáng tạo
Xưa: Các nhà cải cách đã dũng cảm vượt qua tư tưởng Nho giáo lỗi thời để đề xuất những hướng đi mới.
Nay: Phải luôn linh hoạt, không bảo thủ, dám nghĩ dám làm và không ngừng cải cách thủ tục hành chính, thể chế kinh tế để phù hợp với thực tiễn.

3. Bài học về trọng dụng nhân tài và phát triển giáo dục
Xưa: Các đề án cải cách đều nhấn mạnh việc thay đổi nội dung giáo dục (từ kinh kệ sang khoa học kỹ thuật).
Nay: Giáo dục luôn là "quốc sách hàng đầu". Việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và trọng dụng hiền tài là cốt lõi để phát triển đất nước bền vững.

4. Bài học về thực tiễn và tính khả thi
Xưa: Một số cải cách thất bại vì chưa có đủ điều kiện thực hiện hoặc không nhận được sự đồng thuận từ tầng lớp lãnh đạo.
Nay: Mọi chính sách cải cách cần dựa trên cơ sở khoa học, sát với thực tế cuộc sống và phải khơi dậy được sức mạnh, sự đồng thuận của nhân dân.

5. Bài học về độc lập gắn liền với tự cường
Xưa: Muốn giữ vững độc lập thì đất nước phải mạnh.
Nay: Muốn bảo vệ chủ quyền và vị thế quốc tế, chúng ta phải có nội lực kinh tế vững mạnh, quốc phòng hiện đại và xã hội ổn định.

Tóm lại: Di sản của các nhà cải cách thế kỷ XIX nhắc nhở chúng ta rằng: "Thay đổi để phát triển, hoặc là lạc hậu và bị đào thải".