I. NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
Đề 1: Cảm nhận khổ thơ “Quê hương tôi” – Nguyễn Bính
Bài làm

Đoạn thơ trong bài Quê hương tôi của Nguyễn Bính đã khắc họa vẻ đẹp bình dị mà sâu sắc của con người và quê hương Việt Nam. Qua những hình ảnh gần gũi, tác giả thể hiện tình yêu tha thiết với quê hương và niềm tự hào về con người nơi đây.

Trước hết, tác giả nói về vẻ đẹp của những người con gái quê hương. Họ hiện lên với cuộc sống giản dị, chịu thương chịu khó qua câu “Một ngày hai bữa cơm đèn”. Hình ảnh “bắc cầu dải yếm” mang đậm màu sắc dân gian, thể hiện tình yêu trong sáng, duyên dáng và rất đỗi mộc mạc của người dân quê. Qua đó, ta thấy được nét đẹp truyền thống của người phụ nữ Việt Nam.

Không chỉ vậy, quê hương còn là nơi nuôi dưỡng tâm hồn thi ca. Ngay từ khi còn trong bụng mẹ, con người đã “mê tiếng hát”, lớn lên trong những lời ru ngọt ngào “mượn cánh cò đưa”. Điều đó cho thấy đời sống tinh thần phong phú, giàu cảm xúc của người dân.

Đặc biệt, khi đất nước có giặc, con người quê hương sẵn sàng đứng lên chiến đấu. Hình ảnh “tre làng… làm ngọn mác, mũi chông” thể hiện tinh thần đoàn kết, ý chí kiên cường. Những con người bình dị “thoắt vươn vai thành những anh hùng” cho thấy sức mạnh phi thường của nhân dân khi Tổ quốc lâm nguy.

Tóm lại, đoạn thơ đã thể hiện vẻ đẹp toàn diện của quê hương: vừa dịu dàng, thơ mộng, vừa anh dũng, kiên cường. Qua đó, tác giả bày tỏ tình yêu sâu sắc và niềm tự hào về quê hương đất nước.

Đề 2: Cảm nhận bài thơ “Gửi mẹ” – Lưu Quang Vũ
Bài làm

Bài thơ Gửi mẹ của Lưu Quang Vũ là tiếng lòng chân thành, xúc động của người con dành cho mẹ trong hoàn cảnh chiến tranh. Qua những dòng thơ giản dị mà sâu sắc, tác giả đã thể hiện tình yêu thương, lòng biết ơn và nỗi day dứt đối với mẹ.

Trước hết, bài thơ khẳng định tình mẹ là thiêng liêng nhất: “chẳng ai lo cho ta bằng mẹ”. Người con nhận ra mình đã từng vô tâm, “làm mẹ xót xa”, từ đó bày tỏ sự hối hận. Những ước mong giản dị như “mẹ trẻ hoài”, “được sống suốt đời bên mẹ” cho thấy tình cảm sâu nặng.

Dù rất yêu mẹ, người con vẫn phải lên đường ra trận vì trách nhiệm với Tổ quốc. Hình ảnh người mẹ hiện lên thật cao cả: vừa gánh vác việc nhà, vừa tham gia công việc xã hội, không quản vất vả. Điều đó thể hiện sự hi sinh thầm lặng của mẹ.

Ở nơi chiến trường, người con luôn hướng về mẹ với nỗi nhớ da diết. Tình cảm ấy trở thành động lực giúp người con vượt qua gian khổ. Câu thơ “Bằng đôi chân của mẹ” là hình ảnh ẩn dụ sâu sắc, thể hiện sự tiếp nối, sức mạnh tinh thần mà mẹ truyền cho con.

Tóm lại, bài thơ là lời tri ân sâu sắc dành cho mẹ, đồng thời ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng và sự hi sinh cao cả của người mẹ Việt Nam trong chiến tranh.

Đề 3: Cảm nhận bài thơ “Tình cha”
Bài làm

Bài thơ Tình cha của Cao Giang Nam là lời bày tỏ tình cảm sâu sắc của người con dành cho cha. Qua những hình ảnh giản dị, bài thơ đã làm nổi bật sự hi sinh thầm lặng và tình yêu thương bao la của người cha.

Trước hết, hình ảnh người cha hiện lên với dấu vết của thời gian: “mái tóc bạc”, “vết nhăn”. Đó là minh chứng cho những tháng ngày vất vả, lo toan vì con cái. Người cha luôn âm thầm hi sinh, mong con “lớn khôn”.

Tình cha không ồn ào mà lặng lẽ, sâu sắc. Người con nhận ra công lao to lớn ấy và cảm thấy biết ơn, trân trọng. Những câu thơ thể hiện nỗi nhớ, sự kính trọng đối với cha.

Đặc biệt, tác giả đã so sánh “tình cha cao cả hơn ngọn núi, rộng lớn hơn biển xanh”. Đây là cách nói giàu hình ảnh, khẳng định tình cha bao la, bền vững và thiêng liêng.

Tóm lại, bài thơ giúp người đọc hiểu hơn về tình cha – một tình cảm sâu nặng nhưng ít khi được nói ra, từ đó biết yêu thương và trân trọng cha nhiều hơn.

II. NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
Đề 1: Tình yêu thương
Bài làm (khoảng 400 chữ)

Tình yêu thương là một trong những giá trị cao quý nhất của con người. Vì vậy, ý kiến “Được sống trong tình yêu thương là một hạnh phúc” là hoàn toàn đúng đắn.

Trước hết, tình yêu thương là sự quan tâm, sẻ chia giữa con người với nhau. Khi được sống trong tình yêu thương, con người cảm thấy an toàn, được che chở và có thêm động lực để vượt qua khó khăn. Một đứa trẻ lớn lên trong tình yêu thương sẽ phát triển toàn diện hơn về cả thể chất lẫn tinh thần.

Không chỉ vậy, tình yêu thương còn giúp gắn kết con người với nhau. Trong xã hội, nếu ai cũng biết yêu thương, giúp đỡ người khác thì cuộc sống sẽ trở nên tốt đẹp hơn. Những hành động nhỏ như giúp đỡ người nghèo, quan tâm bạn bè… đều góp phần lan tỏa giá trị nhân văn.

Ngược lại, nếu thiếu tình yêu thương, con người sẽ trở nên vô cảm, ích kỉ. Điều này khiến xã hội trở nên lạnh lẽo, thiếu đi sự gắn bó. Vì vậy, mỗi người cần biết yêu thương và trân trọng tình cảm mình đang có.

Là học sinh, em cần biết yêu thương gia đình, bạn bè, thầy cô và giúp đỡ những người xung quanh. Đồng thời, em cũng cần rèn luyện bản thân để trở thành người sống có trách nhiệm.

Tóm lại, được sống trong tình yêu thương là một hạnh phúc lớn lao. Vì vậy, mỗi người hãy biết trân trọng và lan tỏa tình yêu thương trong cuộc sống.

Đề 2: Tình yêu thương gia đình
Bài làm (khoảng 400 chữ)

Gia đình là nơi bắt đầu của mỗi con người và cũng là nơi chứa đựng tình yêu thương thiêng liêng nhất. Vì vậy, ý kiến “Được sống trong tình yêu thương của gia đình là một hạnh phúc lớn lao” là hoàn toàn đúng.

Trước hết, gia đình là nơi mang lại cho con người sự yêu thương vô điều kiện. Cha mẹ luôn quan tâm, chăm sóc, hi sinh vì con cái mà không đòi hỏi sự đáp trả. Nhờ có gia đình, mỗi người có điểm tựa vững chắc để vượt qua khó khăn.

Không chỉ vậy, gia đình còn là nơi hình thành nhân cách. Những bài học đầu tiên về đạo đức, cách sống đều bắt nguồn từ gia đình. Khi được sống trong môi trường yêu thương, con người sẽ trở nên tốt đẹp, biết quan tâm đến người khác.

Trong thực tế, có nhiều người không được sống trong tình yêu thương của gia đình, họ phải đối mặt với nhiều khó khăn trong cuộc sống. Điều đó càng khiến chúng ta phải trân trọng hạnh phúc mình đang có.

Là học sinh, em cần yêu thương, kính trọng ông bà, cha mẹ, biết giúp đỡ gia đình và chăm chỉ học tập để không phụ lòng mong mỏi của cha mẹ.

Tóm lại, gia đình là nguồn hạnh phúc lớn lao của mỗi người. Mỗi chúng ta hãy biết trân trọng và gìn giữ tình cảm gia đình để cuộc sống luôn ấm áp và ý nghĩa.