Mở bài: Trong tâm thức của mỗi người Việt Nam, hình ảnh người bà luôn gắn liền với những câu chuyện cổ tích kỳ diệu, với mùi trầu cay nồng hay đôi bàn tay thô ráp nhưng ấm áp lạ kỳ. Nếu như trong thơ Bằng Việt, "Bếp lửa" là biểu tượng của sự nhen nhóm yêu thương, thì trong dòng chảy thơ ca đương đại, bài thơ "Nhớ bà" của Trương Anh Tú lại chạm vào trái tim độc giả bằng những lát cắt chân thực, trần trụi mà đầy dư vị về một thời gian khó. Tác phẩm không chỉ là tiếng lòng của một người cháu hướng về cội nguồn, mà còn là một bài ca tri ân về sự hy sinh thầm lặng của những người phụ nữ Việt Nam muôn đời. Thân bài: Mạch cảm xúc của bài thơ được khơi nguồn từ những hoài niệm về quá khứ nhọc nhằn. Trương Anh Tú không sử dụng những mỹ từ hoa lệ để ca ngợi bà, mà chọn cách liệt kê những hình ảnh mộc mạc, gần gũi đến nao lòng: “Nhớ bà nhớ cả rổ khoai Củ to cho mẹ, củ dài cho con” Hình ảnh “rổ khoai” gợi nhắc về một thời kỳ kinh tế còn khó khăn, nơi khoai sắn là nguồn sống chính. Thế nhưng, trong cái nghèo ấy, người ta lại thấy bừng sáng lên một nét đẹp đạo đức. Cách bà phân chia “củ to cho mẹ, củ dài cho con” là minh chứng rõ nét nhất cho đức hy sinh. Bà luôn đứng sau cùng trong vòng tròn thụ hưởng, nhường nhịn tất cả phần tốt nhất, đủ đầy nhất cho các thế hệ sau. Lời thơ giản dị như một lời kể nhưng chứa đựng triết lý sống cao đẹp: tình yêu thương của bà chính là sự chắt chiu, là sự sẻ chia đến tận cùng. Đi sâu vào bài thơ, hình ảnh người bà hiện lên với tất cả sự lam lũ, vất vả qua những chi tiết tả thực đầy ám ảnh: “Một đời lặn lội mồ hôi Bàn tay nhăn nhúm, một đời nuôi con” Từ láy “lặn lội” khiến ta liên tưởng ngay đến hình ảnh con cò trong ca dao truyền thống – một biểu tượng của người phụ nữ Việt Nam tần tảo, chịu thương chịu khó. “Một đời mồ hôi” là cách nói ẩn dụ cho những nhọc nhằn, cay đắng mà bà đã nếm trải để đổi lấy bát cơm, tấm áo cho con cháu. Đặc biệt, hình ảnh “bàn tay nhăn nhúm” là một chi tiết đắt giá. Đó không chỉ là dấu vết của tuổi tác, mà là dấu vết của công việc đồng áng, của sương gió cuộc đời. Đôi bàn tay ấy có thể không đẹp về hình thức nhưng lại là đôi bàn tay quyền năng nhất, đã dìu dắt, che chở và nuôi dưỡng cả một gia đình qua những năm tháng bão giông. Càng về sau, nỗi nhớ của người cháu càng trở nên xót xa khi nhận ra sự tàn nhẫn của thời gian đối với dáng hình của bà: “Nhớ khi trời nắng hanh hao Lưng bà đã mỏi, thân bà đã còng” Hình ảnh “nắng hanh hao” không chỉ tả cảnh thiên nhiên khắc nghiệt mà còn ngụ ý về sự suy kiệt sức khỏe của con người. Đối lập với sự lớn lên, trưởng thành của cháu là sự già đi, héo hắt của bà. Hình ảnh “lưng mỏi”, “thân còng” gợi lên một nỗi buồn mênh mông. Bà như một cái bóng âm thầm, lặng lẽ đi bên lề cuộc đời của con cháu, gánh hết mọi nhọc nhằn để con cháu được thong dong bước đi trên con đường bằng phẳng. Nghệ thuật đối lập giữa sự hy sinh vô hạn của bà và sự nhỏ bé của những món quà quê (củ khoai, rổ sắn) càng làm nổi bật tầm vóc lớn lao của người bà trong tâm hồn tác giả. Nỗi nhớ trong bài thơ không dừng lại ở sự hồi tưởng mà nó đã nâng tầm thành một bài học về lòng biết ơn. Qua giọng thơ trầm lắng, giàu tính tự sự, Trương Anh Tú đã khơi gợi trong lòng người đọc sự thấu cảm sâu sắc. Tình bà cháu trong bài thơ được xây dựng dựa trên chất liệu của lòng hiếu thảo và sự kính trọng. Mỗi dòng thơ như một nén tâm hương mà người cháu thành kính dâng lên người bà đã khuất, hoặc đang ở một nơi xa, nhắc nhở chúng ta về đạo lý “uống nước nhớ nguồn” – một hằng số văn hóa của dân tộc Việt Nam. Kết bài: Tóm lại, "Nhớ bà" của Trương Anh Tú là một bài thơ thành công trong việc khai thác đề tài tình cảm gia đình. Với lối viết chân thực, không tô vẽ, tác giả đã chạm đến những góc khuất mềm yếu nhất trong trái tim độc giả. Bài thơ không chỉ là kỷ niệm của riêng tác giả, mà là tiếng lòng chung của rất nhiều người con đất Việt khi nghĩ về bà. Khép lại trang thơ, hình ảnh đôi bàn tay nhăn nhúm và rổ khoai quê nghèo vẫn cứ ám ảnh, nhắc nhở chúng ta hãy biết trân trọng và yêu thương những người thân yêu khi họ còn ở bên cạnh, bởi thời gian là thứ một đi không bao giờ trở lại.