Bài văn phân tích bài thơ “Thương vợ” – Trần Tế Xương (Tú Xương)
Bài thơ “Thương vợ” của Trần Tế Xương là một tác phẩm tiêu biểu của văn học Việt Nam cuối thế kỉ XIX. Qua hình ảnh người vợ tảo tần, nhà thơ không chỉ bày tỏ tình thương sâu sắc dành cho vợ mà còn thể hiện sự trân trọng, biết ơn đối với đức hi sinh thầm lặng của người phụ nữ trong gia đình.

Ngay từ hai câu thơ đầu, hình ảnh người vợ đã hiện lên với cuộc sống lam lũ, vất vả:

Quanh năm buôn bán ở mom sông
Nuôi đủ năm con với một chồng.
Cụm từ “quanh năm” cho thấy sự làm lụng liên tục, không có thời gian nghỉ ngơi. Địa điểm “mom sông” gợi lên nơi buôn bán cheo leo, nguy hiểm và đầy khó khăn. Qua đó, tác giả khắc họa cuộc mưu sinh vất vả của người vợ. Đặc biệt, câu thơ “nuôi đủ năm con với một chồng” vừa thể hiện trách nhiệm nặng nề của người vợ vừa mang chút tự trào của chính tác giả, bởi ông tự nhận mình cũng là một gánh nặng trong gia đình.

Hai câu thơ tiếp theo tiếp tục khắc họa sự nhọc nhằn của người phụ nữ:

Lặn lội thân cò khi quãng vắng
Eo sèo mặt nước buổi đò đông.
Hình ảnh “thân cò” là hình ảnh quen thuộc trong ca dao, tượng trưng cho người phụ nữ nhỏ bé nhưng chịu nhiều vất vả. Từ láy “lặn lội” gợi sự cực nhọc, còn “eo sèo” cho thấy cảnh chen chúc, tranh giành nơi buôn bán. Qua đó, tác giả thể hiện sự cảm thông sâu sắc đối với nỗi nhọc nhằn của vợ mình.

Hai câu luận là lời ngợi ca đức hi sinh và lòng chịu thương chịu khó của người vợ:

Một duyên hai nợ âu đành phận
Năm nắng mười mưa dám quản công.
Cách nói “một duyên hai nợ” cho thấy cuộc đời hôn nhân nhiều vất vả nhưng người vợ vẫn chấp nhận hi sinh. Thành ngữ “năm nắng mười mưa” diễn tả sự gian truân, cực nhọc trong cuộc sống. Dù vậy, người vợ vẫn không quản ngại khó khăn để chăm lo cho gia đình.

Hai câu kết thể hiện tình cảm chân thành và sự tự trách của nhà thơ:

Cha mẹ thói đời ăn ở bạc
Có chồng hờ hững cũng như không.
Ở đây, tác giả tự trách mình là người chồng vô dụng, chưa làm tròn trách nhiệm với gia đình. Qua giọng thơ vừa chua chát vừa tự trào, ta càng thấy rõ hơn tình yêu thương và lòng biết ơn sâu sắc của ông đối với vợ.

Tóm lại, bài thơ “Thương vợ” không chỉ khắc họa chân thực hình ảnh người phụ nữ Việt Nam tần tảo, hi sinh vì gia đình mà còn thể hiện tấm lòng trân trọng và biết ơn của tác giả đối với người vợ của mình. Tác phẩm vì thế mang giá trị nhân văn sâu sắc và để lại nhiều cảm xúc trong lòng người đọc.