1. Giai đoạn đầu: Sự vô tâm và mặc cảm tự ti
Hoàn cảnh: Người con lớn lên trong cái nghèo, luôn cảm thấy xấu hổ vì bộ quần áo cũ nát và những chiếc cúc áo "cọc cạch", không đồng bộ do mẹ nhặt nhạnh về đơm cho.
Thái độ: Anh nhìn những chiếc cúc áo ấy như biểu tượng của sự nghèo hèn, khiến anh bị bạn bè chê cười. Sự vô tâm thể hiện qua việc anh không nhận ra tình yêu thương chắt chu của mẹ đằng sau những chiếc cúc ấy mà chỉ thấy sự tự ti về hình thức.
 
2. Giai đoạn trưởng thành: Sự thành đạt và nỗi quên lãng
Khi đã thoát nghèo và trở nên giàu có, người con mải mê với những bộ âu phục sang trọng, những chiếc cúc áo đắt tiền.
Anh vô tình quên đi quá khứ và sự hy sinh thầm lặng của người mẹ già ở quê nhà. Những chiếc cúc áo cũ kỹ năm xưa bị đẩy lùi vào góc khuất của trí nhớ.
 
3. Giai đoạn thức tỉnh: Nỗi ân hận muộn màng
Sự việc bước ngoặt: Khi mẹ qua đời, anh tìm thấy chiếc hộp sắt đựng đầy những chiếc cúc áo cũ đủ màu sắc, hình dáng.
Nhận thức: Anh bàng hoàng nhận ra mẹ đã gom góp từng chút vụn vặt của cuộc đời để chăm chút cho anh. Mỗi chiếc cúc là một sợi dây kết nối tình mẫu tử thiêng liêng mà anh đã từng chối bỏ.
Cảm xúc: Nhân vật rơi vào trạng thái đau đớn, hối hận tột cùng. Những chiếc cúc áo giờ đây trở thành báu vật vô giá, soi rọi sự ích kỷ và vô ơn của bản thân anh.
 
Kết luận
Nhân vật người con là hình ảnh phản chiếu của nhiều người trẻ: mải chạy theo những giá trị vật chất hào nhoáng mà quên mất những giá trị giản dị, cao đẹp bên mình. Qua nhân vật này, tác giả gửi gắm thông điệp sâu sắc về tình mẫu tử và lời cảnh tỉnh về sự vô tâm của con cái đối với cha mẹ.