Đề cương môn văn. Phân tích 2 câu thơ 3,4 và 5,6 trong bài Bợm Già của tế Xương, 2. Nghị luận bề thói quen xấu của con người
Quảng cáo
2 câu trả lời 246
I. Phân tích 2 cặp câu thơ 3–4 và 5–6 trong bài Bợm già (Tú Xương)
1. Mở ý
Giới thiệu tác giả Tú Xương và phong cách thơ trào phúng, đả kích xã hội.
Giới thiệu bài thơ Bợm già và vị trí hai cặp câu thơ cần phân tích.
2. Phân tích hai câu thơ 3–4
Nội dung:
Lột tả hình ảnh “bợm già” với bản chất lười biếng, vô tích sự, sống bám, sống ký sinh.
Nhân vật tuy “già” nhưng không có phẩm chất đáng kính, trái với chuẩn mực đạo đức truyền thống.
Nghệ thuật:
Giọng điệu mỉa mai, châm biếm sâu cay.
Từ ngữ đời thường, giản dị nhưng sắc bén.
Ý nghĩa:
Phê phán lớp người vô dụng trong xã hội phong kiến cuối thế kỉ XIX.
3. Phân tích hai câu thơ 5–6
Nội dung:
Đẩy cao mức độ đả kích: “bợm già” không chỉ vô tích sự mà còn mặt dày, trơ trẽn, sống không biết xấu hổ.
Phơi bày sự suy đồi nhân cách, làm gánh nặng cho xã hội.
Nghệ thuật:
Phóng đại, đối lập giữa tuổi tác và nhân cách.
Giọng thơ gay gắt, cười cợt nhưng cay đắng.
Ý nghĩa:
Thể hiện thái độ khinh bỉ, lên án mạnh mẽ của tác giả với thói hư tật xấu của con người trong xã hội đương thời.
4. Đánh giá chung
Hai cặp câu thơ góp phần làm nổi bật giá trị hiện thực và trào phúng của bài thơ.
Thể hiện rõ tài năng châm biếm sắc sảo của Tú Xương.
II. Nghị luận: Bàn về thói quen xấu của con người
1. Mở bài
Dẫn dắt vấn đề: Trong cuộc sống, bên cạnh những thói quen tốt, con người còn tồn tại nhiều thói quen xấu.
2. Thân bài
a) Giải thích
Thói quen xấu là những hành vi lặp đi lặp lại, gây hại cho bản thân, người khác và xã hội.
b) Biểu hiện
Lười biếng, ỷ lại.
Gian dối, thiếu trung thực.
Vô trách nhiệm, sống ích kỉ.
Nghiện mạng xã hội, tiêu xài hoang phí…
c) Tác hại
Làm con người sa sút nhân cách.
Cản trở sự phát triển cá nhân.
Gây ảnh hưởng tiêu cực đến gia đình và xã hội.
d) Bài học và giải pháp
Nhận thức rõ thói quen xấu của bản thân.
Rèn luyện ý chí, thay đổi hành vi hằng ngày.
Học tập những tấm gương sống tích cực.
3. Kết bài
Khẳng định: Muốn hoàn thiện nhân cách, mỗi người cần từ bỏ thói quen xấu, hình thành lối sống tốt đẹp.
PHẦN 1: PHÂN TÍCH BÀI THƠ "BỢM GIÀ" (TÚ XƯƠNG)
Bài thơ "Bợm Già" là bức tranh châm biếm sắc sảo của Tú Xương về những hạng người lươn lẹo, dối trá trong xã hội giao thời.
1. Phân tích câu 3 và 4 (Phần Thực)
"Bốn vách có khi không có nó,
Một tay không những có bao nhiêu."
Nghệ thuật đối: Tú Xương sử dụng phép đối rất chỉnh giữa "Bốn vách" (không gian rộng lớn nhưng trống rỗng) với "Một tay" (cá nhân nhỏ bé nhưng đầy thủ đoạn).
Nội dung:Câu 3: Khắc họa tình cảnh "không có nó" (không có tài sản, nhà trống hơ trống hoác). Điều này cho thấy kẻ "bợm" thực chất là kẻ tay trắng, không có gốc gác tài sản vững chãi.
Câu 4: Tuy "bốn vách" trống rỗng nhưng "một tay" lại có thể làm nên "bao nhiêu" chuyện. Từ "bao nhiêu" ở đây ám chỉ những mưu đồ, sự lừa lọc, những thứ tiền bạc bất chính mà kẻ bợm có thể xoay xở được nhờ tài lẻ mồm mép hoặc đôi tay nhanh nhẹn.
Ý nghĩa: Khẳng định sự nguy hiểm của hạng người này: dù nghèo kiết xác nhưng mưu mô thì không ai bằng.
2. Phân tích câu 5 và 6 (Phần Luận)
"Chẳng phải cô đầu là thợ vẽ,
Sao mà bôi bác đến bao nhiêu."
Nghệ thuật chơi chữ: Tú Xương sử dụng hình ảnh "cô đầu" (ca nương) và "thợ vẽ" để tạo nên sự châm biếm thú vị.
Nội dung:Câu 5: Khẳng định đối tượng không phải là người làm nghệ thuật (thợ vẽ) hay giới giải trí đơn thuần.
Câu 6: Sử dụng động từ "bôi bác". Trong nghĩa đen, thợ vẽ thì bôi màu, nhưng ở đây "bôi bác" nghĩa là làm những việc xấu xa, bôi nhọ nhân cách, làm xấu đi các mối quan hệ xã hội.
Ý nghĩa: Tác giả vạch trần bộ mặt thật của kẻ bợm già: mọi hành động của hắn chỉ là sự lừa dối, bày trò để trục lợi, khiến xã hội trở nên nhốn nháo, đạo đức suy đồi.
PHẦN 2: NGHỊ LUẬN VỀ MỘT THÓI QUEN XẤU CỦA CON NGƯỜI
Đề bài gợi ý: Nghị luận về thói quen trì hoãn (hoặc thói quen sống ảo, nói dối...). Dưới đây là dàn ý cho thói quen Trì hoãn – một thói quen rất phổ biến hiện nay.
1. Mở bài:
Dẫn dắt: Cuộc sống hiện đại đòi hỏi sự nhanh nhẹn và quyết đoán.
Nêu vấn đề: Tuy nhiên, thói quen trì hoãn đang trở thành một "căn bệnh" âm thầm kìm hãm sự phát triển của mỗi cá nhân.
2. Thân bài:
Giải thích: Trì hoãn là hành động chậm trễ, khất lần, để những việc cần làm ngay sang một thời điểm khác với những lý do không chính đáng.
Biểu hiện: "Để mai tính", "Còn sớm mà", dành hàng giờ lướt mạng xã hội dù việc quan trọng chưa xong... (Nhiều người trong năm 2025 vẫn đang vướng vào thói quen này vì sự bùng nổ của các nội dung video ngắn).
Nguyên nhân: Do tâm lý sợ khó, sợ khổ; do thiếu mục tiêu sống rõ ràng; do sự hấp dẫn quá lớn từ các phương tiện giải trí.
Hậu quả:Làm lỡ mất cơ hội tốt.
Tạo ra áp lực công việc dồn ứ (stress).
Đánh mất uy tín với người xung quanh.
Khiến con người trở nên thụ động và trì trệ.
3. Bài học và Giải pháp:
Cần lập kế hoạch rõ ràng (To-do list).
Thực hiện quy tắc "5 phút": Việc gì làm được ngay dưới 5 phút thì phải làm luôn.
Rèn luyện tính kỷ luật và bản lĩnh để từ chối các cám dỗ nhất thời.
4. Kết bài:
Khẳng định lại vấn đề: Thời gian là vàng bạc, một khi đã trôi qua sẽ không bao giờ trở lại.
Liên hệ bản thân: Trước thềm năm mới 2026, hãy quyết tâm loại bỏ thói quen trì hoãn để xây dựng một phiên bản tốt hơn của chính mình.
Quảng cáo
Bạn cần hỏi gì?
Câu hỏi hot cùng chủ đề
-
Đã trả lời bởi chuyên gia
2581 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
1377 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
1350 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
-
Đã trả lời bởi chuyên gia
-
Đã trả lời bởi chuyên gia
