1. Câu tục ngữ có nghĩa tượng trưng, hàm ý
1. “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.”
➡ Nghĩa tượng trưng: “Ăn quả” = hưởng thành quả; “kẻ trồng cây” = người tạo ra thành quả.
➡ Hàm ý: Sống phải biết ơn người đi trước, nhớ công lao của người đã giúp mình.

2. “Uống nước nhớ nguồn.”
➡ Nghĩa tượng trưng: “Nguồn” là gốc; cũng như phải nhớ cội nguồn, tổ tiên.
➡ Hàm ý: Khuyên con người sống hiếu nghĩa, không quên quá khứ.

3. “Tấc đất tấc vàng.”
➡ Nghĩa tượng trưng: Đất không biến thành vàng thật, mà được ví như vàng.
➡ Hàm ý: Đất có giá trị rất lớn, phải biết trân trọng và giữ gìn.

4. “Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao.”
➡ Nghĩa tượng trưng: Sức mạnh của nhiều cây hợp lại.
➡ Hàm ý: Con người phải đoàn kết thì mới vượt qua khó khăn.

5. “Lá lành đùm lá rách.”
➡ Nghĩa tượng trưng: “Lá lành” = người khá giả; “lá rách” = người khó khăn.
➡ Hàm ý: Khuyên biết giúp đỡ, sẻ chia trong cuộc sống.

 2. Thành ngữ có nghĩa tượng trưng, hàm ý
1. “Đèn sách”
➡ Nghĩa tượng trưng: Không chỉ là cây đèn hay sách, mà chỉ việc học hành.

2. “Nặng tình nặng nghĩa”
➡ Không phải “nặng” theo trọng lượng;
➡ Hàm ý: Con người giàu lòng nhân ái, thủy chung.

3. “Nước đến chân mới nhảy”
➡ Nghĩa tượng trưng: Không có nước thật để nhảy.
➡ Hàm ý: Làm việc chậm trễ, chỉ hành động khi bị thúc ép.

4. “Cha chung không ai khóc.”
➡ Nghĩa tượng trưng: “Cha chung” là việc chung, tài sản chung.
➡ Hàm ý: Những gì không thuộc sở hữu riêng thường bị bỏ bê.

5. “Mẹ tròn con vuông.”
➡ Không phải hình dạng thật;
➡ Hàm ý: Chúc mẹ con khỏe mạnh sau sinh.

 3. Ca dao mang nghĩa tượng trưng, hàm ý
1. “Công cha như núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.”
➡ Núi = sự to lớn; nước = dòng chảy liên tục.
➡ Hàm ý: Công cha nghĩa mẹ bao la, không gì đo đếm được.

2. “Thương nhau củ ấu cũng tròn, ghét nhau quả bồ hòn cũng méo.”
➡ Ý không phải củ ấu tròn thật;
➡ Hàm ý: Tình cảm quyết định cách nhìn, yêu thì cái gì cũng đẹp.

3. “Bầu ơi thương lấy bí cùng, tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.”
➡ Hình ảnh bầu – bí tượng trưng cho con người trong cộng đồng.
➡ Hàm ý: Sống đoàn kết, yêu thương nhau.

4. “Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng.”
➡ “Nhiễu điều” là vải đỏ; “giá gương” là khung gương.
➡ Hàm ý: Người dân trong một nước phải che chở, đùm bọc nhau.

5. “Một mái nhà tranh, hai trái tim vàng.”
➡ “Trái tim vàng” tượng trưng cho tấm lòng đẹp.
➡ Hàm ý: Hạnh phúc không nằm ở vật chất mà ở tấm lòng.

Tục ngữ

"Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng"

Nghĩa tường minh: Khi ở gần mực (vật bẩn) thì dễ bị dính bẩn, còn ở gần đèn (nguồn sáng) thì được soi sáng, thấy rõ mọi thứ.

Nghĩa hàm ý: Môi trường sống và những người xung quanh ảnh hưởng rất lớn đến tính cách, đạo đức của mỗi con người. Giao du với người tốt thì sẽ trở nên tốt đẹp, còn kết thân với người xấu thì dễ bị lây nhiễm thói hư tật xấu.

"Có công mài sắt, có ngày nên kim"

Nghĩa tường minh: Dù là một thỏi sắt lớn, nếu kiên trì mài giũa mỗi ngày thì cuối cùng cũng sẽ trở thành một cây kim nhỏ.

Nghĩa hàm ý: Bài học về sự kiên trì, nhẫn nại. Dù công việc có khó khăn đến mấy, nếu chúng ta bền lòng, cố gắng thực hiện từng chút một thì cuối cùng sẽ đạt được thành công.

"Ăn vóc học hay"

Nghĩa tường minh: Khi còn trẻ cần ăn uống đầy đủ để phát triển thể chất (vóc dáng), và khi đi học thì cần học hành giỏi giang (cái hay, kiến thức).

Nghĩa hàm ý: Câu tục ngữ khuyên răn con người trong mỗi giai đoạn của cuộc đời cần chú tâm vào nhiệm vụ chính của mình: tuổi trẻ tập trung rèn luyện thân thể, tuổi đi học tập trung tiếp thu kiến thức. 

Thành ngữ

"Chó treo mèo đậy"

Nghĩa tường minh: Đối với chó thì phải treo đồ ăn lên cao để chúng không với tới được; còn đối với mèo thì phải đậy thức ăn lại vì chúng hay nhảy lên.

Nghĩa hàm ý: Trong công việc và cuộc sống, cần phải biết rõ tính nết, đặc điểm của từng đối tượng để có cách quản lý, đối nhân xử thế phù hợp và hiệu quả.

"Nước mắt cá sấu"

Nghĩa tường minh: Cụm từ mô tả hành động con cá sấu "khóc" khi ăn thịt con mồi.

Nghĩa hàm ý: Dùng để chỉ những kẻ đạo đức giả, tỏ vẻ thương xót, đau khổ nhưng thực chất lại là những kẻ độc ác, thủ đoạn, hoặc sự thương xót đó không chân thành.

Ca dao

"Người thanh tiếng nói cũng thanh,

Chuông kêu khẽ đánh bên thành cũng kêu"

Nghĩa tường minh: Người có dáng vẻ thanh thoát thì giọng nói cũng nhẹ nhàng, trong trẻo; giống như cái chuông tốt, chỉ cần gõ nhẹ vào vành cũng phát ra tiếng ngân vang.

Nghĩa hàm ý: Phẩm chất bên trong sẽ thể hiện ra bên ngoài qua lời ăn tiếng nói, cử chỉ, hành động. Nhìn vào cách cư xử của một người có thể đoán được tính cách, trình độ và đạo đức của họ.