Câu 1. Cho biết thể thơ của bài thơ trên. Căn cứ vào đâu mà em biết điều đó?
Trả lời: Bài thơ được viết theo thể thơ 8 chữ.
Căn cứ: Mỗi dòng thơ có 8 tiếng (âm tiết), nhịp điệu đều đặn, dễ đọc, dễ nhớ.

Câu 2. Chỉ ra cách gieo vần trong khổ thơ thứ hai.
Khổ thơ thứ hai:

Quê hương là chùm khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày
Quê hương là đường đi học
Con về rợp bướm vàng bay
Cách gieo vần: gieo vần “ay” giữa các câu 2 và 4: “ngày” – “bay”.
→ Kiểu gieo vần cách, tạo nhịp điệu hài hòa, nhẹ nhàng, dễ nhớ.

Câu 3. Tìm 1 từ tượng hình trong bài thơ và nêu tác dụng.
Từ tượng hình: “rợp” (trong câu “Con về rợp bướm vàng bay”).
Tác dụng: Gợi tả hình ảnh con đường quê tràn ngập cánh bướm vàng, tạo nên khung cảnh tươi vui, sống động, thể hiện vẻ đẹp nên thơ của quê hương.

Câu 4. Tìm 01 phép tu từ được sử dụng trong khổ cuối bài thơ và cho biết tác dụng.
Khổ cuối:

Quê hương là con diều biếc
Tuổi thơ con thả trên đồng
Quê hương là con đò nhỏ
Êm đềm khua nước ven sông...
Phép tu từ: So sánh (“Quê hương là con diều biếc”, “Quê hương là con đò nhỏ”).
Tác dụng: Giúp diễn tả tình cảm gắn bó, thân thương của tác giả với quê hương qua những hình ảnh gần gũi, quen thuộc của tuổi thơ; làm cho khái niệm “quê hương” trở nên cụ thể, sinh động, dễ cảm nhận.

Câu 5. Hãy nêu cảm hứng chủ đạo của bài thơ trên.
Cảm hứng chủ đạo: Tình yêu quê hương tha thiết, gắn bó với những kỉ niệm tuổi thơ trong sáng, hồn nhiên và bình dị.

Câu 6. Đọc bài thơ trên, em rút ra được thông điệp gì?
Thông điệp:
Quê hương là nơi chôn rau cắt rốn, là nguồn cội yêu thương nuôi dưỡng tâm hồn mỗi con người. Ai đi xa cũng cần ghi nhớ, trân trọng và giữ gìn tình yêu quê hương như một phần máu thịt của mình.

Dưới đây là phần trả lời chi tiết cho từng câu hỏi về bài thơ "Quê hương" của Đỗ Trung Quân:

 Câu 1: Thể thơ của bài thơ là gì? Căn cứ vào đâu?
• Thể thơ: Thơ lục bát.
• Căn cứ:
• Bài thơ có sự xen kẽ giữa câu 6 chữ và câu 8 chữ.
• Có cách gieo vần đặc trưng: chữ thứ 6 của câu 6 vần với chữ thứ 6 hoặc thứ 8 của câu 8.

 Câu 2: Cách gieo vần trong khổ thơ thứ hai

• Cách gieo vần: Vần liên tiếp theo kiểu ngọt – học (vần trắc) và ngày – bay (vần bằng).
• Câu 6 chữ vần với câu 6 chữ tiếp theo, và câu 8 chữ vần với câu 8 chữ tiếp theo.

 Câu 3: Từ tượng hình và tác dụng
• Từ tượng hình: rợp (trong câu “Con về rợp bướm vàng bay”).
• Tác dụng:
• Gợi hình ảnh sinh động, đầy màu sắc của bướm bay kín lối đi.
• Tăng tính biểu cảm, giúp người đọc hình dung rõ nét vẻ đẹp của quê hương.

Câu 4: Phép tu từ trong khổ cuối và tác dụng

• Phép tu từ: Ẩn dụ.
• Tác dụng:
• Biến những hình ảnh quen thuộc thành biểu tượng của quê hương.
• Gợi cảm xúc sâu lắng, gắn bó giữa tuổi thơ và quê hương.

 Câu 5: Cảm hứng chủ đạo của bài thơ
• Cảm hứng chủ đạo: Tình yêu quê hương tha thiết, gắn bó với những kỷ niệm tuổi thơ hồn nhiên, trong sáng.

 Câu 6: Thông điệp rút ra từ bài thơ
• Thông điệp: Quê hương là nơi chôn rau cắt rốn, là ký ức tuổi thơ không thể phai mờ. Dù đi đâu, mỗi người đều mang theo hình bóng quê hương trong tim và cần biết trân trọng, yêu thương nơi mình sinh ra.
Chatgpt lm ko phai t lm

Câu 2: Cách gieo vần trong khổ thơ thứ hai là gieo vần chéo.  
"ngọt" (khổ 3) vần với "chọn" (khổ 4)
"ngày" (khổ 3) vần với "bay" (khổ 4)
Câu 3: Một từ tượng hình trong bài thơ là "diều biếc".  
Tác dụng: Từ này gợi lên hình ảnh con diều với màu sắc xanh biếc, một hình ảnh quen thuộc, sống động và trong sáng trong tuổi thơ, góp phần khắc họa rõ nét bức tranh quê hương tuổi thơ.
Câu 4: Phép tu từ được sử dụng trong khổ cuối là biện pháp điệp ngữ với cụm từ "Quê hương".  
Tác dụng:Nhấn mạnh tình cảm yêu quý và sự gắn bó sâu sắc với quê hương.
Tạo nên âm hưởng tha thiết, trang trọng và gây cảm xúc mạnh mẽ, sâu lắng cho người đọc.
Câu 5: Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là tình yêu quê hương, đất nước. Tác giả thể hiện tình yêu ấy một cách tha thiết, tự hào và đầy cảm xúc thông qua những hình ảnh gần gũi, thân thuộc trong đời sống hàng ngày của con người Việt Nam.  
Câu 6: Từ bài thơ, ta rút ra được thông điệp rằng quê hương là một phần không thể thiếu trong cuộc đời mỗi người. Tình yêu quê hương là một tình cảm thiêng liêng, là cội nguồn và nền tảng tinh thần giúp con người trưởng thành. Ai xa quê cũng sẽ nhớ về quê hương và không biết trân trọng quê hương thì sẽ khó có thể trưởng thành. 

Dựa vào cách sắp xếp các dòng thơ, số tiếng trong các dòng, ta có thể biết được điều đó.

Câu 2:

Cách gieo vần chủ yếu trong khổ thơ này là vần chân (gieo vần ở cuối dòng thơ), cụ thể là:

Vần cách: Tiếng cuối dòng 2 ("ngày") vần với tiếng cuối dòng 4 ("bay"). Đây là vần thông qua âm "ay" (vần hơi xa: ngày - bay).
Vần trắc: Tiếng cuối dòng 1 ("ngọt") và tiếng cuối dòng 3 ("học") có sự tương đồng về âm trắc (vần o và oc), tạo nên sự nhấn nhá, nhịp nhàng cho khổ thơ.

Câu 3:

Từ tượng hình: rợp (trong câu "Con về rợp bướm vàng bay")

Tác dụng:

Gợi hình ảnh thị giác mạnh mẽ: Từ "rợp" không chỉ đơn thuần là nhiều bướm mà còn gợi lên một khung cảnh bướm vàng bay dày đặc, che phủ cả một vùng không gian (con đường đi học).
Diễn tả sự phong phú, sống động: Tô đậm thêm vẻ đẹp thơ mộng, trù phú và gắn bó của tuổi thơ với thiên nhiên, làm tăng giá trị biểu cảm cho hình ảnh quê hương.

Phép tu từ: So sánh (là phép tu từ nổi bật được dùng xuyên suốt bài, nhưng cụ thể ở khổ cuối là so sánh hình ảnh "Quê hương là con diều biếc" và "Quê hương là con đò nhỏ").

Tác dụng:

Cụ thể hóa khái niệm trừu tượng: "Quê hương" vốn là một khái niệm trừu tượng, thiêng liêng; phép so sánh giúp biến nó thành những hình ảnh cụ thể, gần gũi, thân thương và dễ cảm nhận (con diều, con đò).
Khẳng định ý nghĩa: Nhấn mạnh rằng quê hương không phải là điều gì xa vời mà chính là những kỉ niệm, những sự vật giản dị gắn bó mật thiết với tuổi thơ và đời sống tinh thần của con người.
Tạo nhịp điệu trữ tình: Nhịp so sánh lặp đi lặp lại tạo ra âm hưởng dịu dàng, êm đềm, khắc sâu tình yêu quê hương trong tâm hồn người đọc.

Câu 5:

Thông điệp: Quê hương là tổng hòa của những điều giản dị, thân thuộc nhất đã gắn bó và nuôi dưỡng tâm hồn ta; hãy trân trọng và yêu thương những vẻ đẹp bình dị ấy.