I. Tác giả
Lưu Trọng Lư (1912 – 1991)

Quê: Quảng Bình.
Là một trong những nhà thơ mở đầu phong trào Thơ mới (1932–1945).
Thơ ông dịu dàng, trong sáng, đậm chất trữ tình, giàu cảm xúc nhớ thương, nhất là về mẹ, quê hương và tuổi thơ.
Được mệnh danh là “con nai vàng ngơ ngác” của Thơ mới.

 II. Tác phẩm “Nắng mới”
Thể thơ: Thơ tám chữ.
Hoàn cảnh sáng tác: Những năm đầu phong trào Thơ mới, khi tác giả hồi tưởng tuổi thơ và người mẹ đã mất.
Nội dung:
→ Bài thơ thể hiện tình yêu thương, nỗi nhớ mẹ sâu sắc, tha thiết của nhà thơ; đồng thời gợi lên vẻ đẹp ấm áp, dịu dàng của tình mẫu tử.

 III. Bố cục
Gồm 2 phần:

Khổ 1–2: Cảnh nắng mới và hồi ức tuổi thơ hạnh phúc bên mẹ.
Khổ 3–4: Nỗi trống vắng, cô đơn khi mẹ đã qua đời.

 IV. Phân tích ngắn gọn
 1. Hai khổ đầu – Nắng mới và hồi ức tuổi thơ
“Mỗi lần nắng mới hắt bên song,
Xao xác gà trưa gáy não nùng...”
Hình ảnh “nắng mới”, “gà trưa” gợi không gian quen thuộc, ấm áp của làng quê Việt Nam.
“Nắng mới” không chỉ là ánh sáng mà còn là kỷ niệm sống dậy trong tâm hồn thi sĩ.
Hồi tưởng về mẹ trong “tà áo lụa” mềm mại, “dáng hiền từ” – hiện lên vừa thiêng liêng, vừa thân thuộc.
→ Nhà thơ cảm nhận tình mẹ như ánh nắng, dịu dàng mà sưởi ấm tâm hồn con.

 2. Hai khổ cuối – Nỗi buồn khi mẹ mất
“Nay áo mẹ bay chẳng thấy đâu,
Chỉ có nắng tràn trên mái rêu...”
Nắng vẫn như xưa, cảnh vật vẫn vậy, chỉ thiếu mẹ – nguồn ấm áp duy nhất.
Hình ảnh “mái rêu”, “nắng tràn” gợi sự trống trải, lạnh lẽo, tương phản với ký ức ấm áp ngày cũ.
Giọng thơ chậm, buồn, man mác – biểu hiện niềm thương nhớ khôn nguôi.

 V. Nghệ thuật
Ngôn ngữ tinh tế, hình ảnh gợi cảm, giàu nhạc điệu.
Biện pháp đối lập (nắng xưa – nắng nay, có mẹ – mất mẹ) làm nổi bật nỗi đau mất mát.
Giọng điệu dịu nhẹ, sâu lắng, thể hiện phong cách đặc trưng của Lưu Trọng Lư.

 VI. Ý nghĩa
“Nắng mới” là bản nhạc buồn êm dịu về tình mẹ, ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng và bất diệt.
Qua đó, thể hiện tâm hồn nhạy cảm, tình cảm sâu nặng và nghệ thuật tinh tế của nhà thơ Thơ mới.

 Tóm tắt ngắn:

Bài thơ “Nắng mới” của Lưu Trọng Lư thể hiện nỗi nhớ thương mẹ sâu sắc. Ánh nắng vừa là hình ảnh của tuổi thơ ấm áp, vừa gợi nỗi cô đơn khi mẹ không còn. Tác phẩm mang âm hưởng nhẹ nhàng, man mác buồn, tiêu biểu cho phong cách trữ tình, tinh tế của Thơ mới.

Dàn ý bài soạn "Nắng mới" - Lưu Trọng Lư

I. Mở bài:

Giới thiệu chung về tác giả, tác phẩm:Lưu Trọng Lư là một nhà thơ tiêu biểu của phong trào Thơ mới, nổi tiếng với những vần thơ giàu cảm xúc, lãng mạn.
"Nắng mới" là một bài thơ đặc sắc, thể hiện sâu sắc tình cảm nhớ thương mẹ và những ký ức tuổi thơ đẹp đẽ.
Nêu cảm nhận khái quát về bài thơ: Bài thơ mang đến cho người đọc một cảm giác bâng khuâng, man mác buồn nhưng cũng đầy ấm áp khi nhớ về mẹ.
II. Thân bài:

Phân tích theo các yêu cầu trong sách giáo khoa (trang 42):

A. Khái niệm về thể thơ, vần, nhịp:

Thể thơ: Bài thơ "Nắng mới" được viết theo thể thơ bảy chữ.
Vần: Vần chủ yếu được gieo theo vần chân (vần liền hoặc vần cách), ví dụ: "song - không", "thời - phơi". Vần giúp tạo nên sự liền mạch, du dương cho bài thơ.
Nhịp: Bài thơ có nhịp điệu linh hoạt, đa dạng, chủ yếu là các nhịp 3/4, 4/3, 2/5. Nhịp điệu này tạo ra sự uyển chuyển, phù hợp với dòng cảm xúc lúc lắng sâu, lúc bồi hồi, lúc lại bâng khuâng.
B. Nội dung và mạch cảm xúc của tác giả:

Bài thơ viết về ai, về điều gì? Bài thơ viết về người mẹ và nỗi nhớ mẹ của chủ thể trữ tình ("tôi"). Đồng thời, bài thơ khắc họa lại những kỷ niệm tuổi thơ gắn liền với mẹ.
Người đang bày tỏ cảm xúc, suy nghĩ là ai? Đó là chủ thể trữ tình "tôi", người con đang hồi tưởng về mẹ.
Mạch cảm xúc của tác giả: Mạch cảm xúc được thể hiện theo trình tự:Khổ 1: Nắng mới về khơi gợi kỷ niệm. Âm thanh "gà trưa não nùng" cùng cảnh vật gợi lên nỗi buồn man mác, báo hiệu một nỗi nhớ sắp ùa về.
Khổ 2 & 3: Nỗi nhớ mẹ được bộc lộ rõ nét. Tác giả hồi tưởng về hình ảnh mẹ trong quá khứ ("áo đỏ", "nét cười đen nhánh") và những kỷ niệm gắn bó. Cảm xúc chuyển từ bâng khuâng sang nhớ thương da diết.
Cảm hứng chủ đạo: Nỗi nhớ thương mẹ da diết, sự trân trọng những kỷ niệm đẹp đẽ đã qua.
C. Từ ngữ, hình ảnh, biện pháp nghệ thuật đặc sắc và tác dụng:

Từ ngữ:Các từ láy gợi tả tâm trạng, âm thanh: "xao xác", "não nùng", "chập chờn", "mường tượng". Chúng làm tăng sức gợi hình, gợi cảm, diễn tả nỗi buồn, sự bâng khuâng và nỗi nhớ thương.
Các từ ngữ chỉ thời gian: "mỗi lần", "những ngày không", "thuở thiếu thời", "lúc người còn sống" nhấn mạnh sự xa cách, nỗi nhớ về quá khứ.
Hình ảnh:Nắng mới: Là hình ảnh mở đầu, mang tính gợi mở, khơi nguồn cho nỗi nhớ. Nó không chỉ là ánh nắng vật lý mà còn là ánh nắng của ký ức, của tuổi thơ.
Gà trưa "gáy não nùng": Âm thanh đặc trưng của làng quê, mang một nỗi buồn man mác, gợi cảm giác cô đơn.
"Áo đỏ người đưa trước giậu phơi": Hình ảnh thoáng qua nhưng gợi lên vẻ đẹp tươi tắn, rực rỡ của mẹ trong ký ức tuổi thơ.
"Nét cười đen nhánh sau tay áo": Một nét vẽ chân dung mẹ rất đỗi bình dị, mộc mạc nhưng lại vô cùng sống động và ám ảnh. Nó thể hiện sự tần tảo, hi sinh của mẹ.
Biện pháp nghệ thuật:Nhân hóa: "nắng mới reo ngoài nội" làm cho cảnh vật trở nên sinh động, gần gũi, đồng thời thể hiện sự vui tươi của thiên nhiên khi gắn với kỷ niệm đẹp.
Điệp ngữ: "Mỗi lần nắng mới..." lặp lại ở đầu các khổ thơ, nhấn mạnh sự khơi gợi liên tục của nắng mới đối với nỗi nhớ.
Sử dụng từ ngữ gợi tả, gợi cảm: Như đã phân tích ở trên.
Tác dụng chung: Các yếu tố trên kết hợp lại tạo nên một bức tranh thơ giàu cảm xúc, khắc họa sâu sắc hình ảnh người mẹ và nỗi nhớ thương da diết của con.
Phân tích sự tưởng tượng và chia sẻ cảm xúc khi đón nhận ánh nắng mới:

Ánh nắng mới (thường là nắng xuân hoặc nắng sớm mai) thường mang lại cảm giác ấm áp, dịu dàng, tươi mới và tràn đầy sức sống.
Nó gợi lên sự khởi đầu, hy vọng, xua tan đi cái lạnh lẽo, u ám.
Cảm xúc có thể là sự vui vẻ, nhẹ nhõm, thư thái, hoặc có thể gợi nhớ về những kỷ niệm đẹp, những khoảnh khắc tươi đẹp trong cuộc sống.
III. Kết bài:

Khái quát lại nội dung và giá trị nghệ thuật của bài thơ:Bài thơ là lời tâm tình chân thành, sâu lắng về tình mẫu tử.
Nó thể hiện sự tinh tế trong việc sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh để diễn tả nỗi nhớ và tình yêu thương.
Nêu cảm nhận, suy nghĩ cá nhân:Bài thơ để lại ấn tượng sâu sắc về tình mẹ con, về vẻ đẹp của quê hương.
Bài học về lòng hiếu thảo, sự trân trọng những kỷ niệm.
Lưu ý khi soạn bài:

Khi trình bày, bạn cần trích dẫn các câu thơ, hình ảnh cụ thể để minh họa cho luận điểm của mình.
Phân tích sâu sắc cái hay, cái đẹp của từng yếu tố (từ ngữ, hình ảnh, biện pháp nghệ thuật).
Liên hệ với cảm xúc, suy nghĩ của bản thân để bài viết thêm sinh động và chân thực.
Chúc bạn có một bài soạn văn thật tốt!