Từ ngữ địa phương có nhiều tác dụng trong giao tiếp và văn học, cụ thể là:

Tạo sắc thái địa phương: giúp người nghe, người đọc nhận ra ngay đặc trưng vùng miền, làm cho lời nói, tác phẩm gần gũi với đời sống ở nơi đó.
Thể hiện tình cảm, sự gắn bó: khi dùng từ địa phương, người nói bộc lộ tình yêu quê hương, tự hào về tiếng nói của vùng đất mình.
Làm giàu ngôn ngữ dân tộc: góp phần giữ gìn sự đa dạng, phong phú của tiếng Việt.
Tăng sức gợi hình, gợi cảm trong văn chương: từ ngữ địa phương khiến câu văn, câu thơ sinh động, chân thực hơn.
Tạo sự thân mật trong giao tiếp: dùng đúng từ địa phương giúp người cùng quê, cùng vùng cảm thấy gần gũi, dễ chia sẻ hơn.

Từ ngữ địa phương có những tác dụng quan trọng trong văn học và giao tiếp như sau:

Tạo màu sắc địa phương: Giúp văn bản hoặc lời nói mang đậm nét đặc trưng của vùng miền, làm cho câu chuyện hoặc bài viết trở nên sinh động, gần gũi với người đọc hoặc người nghe trong khu vực đó.
Góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc: Từ ngữ địa phương phản ánh tập quán, lối sống, phong tục và truyền thống riêng của từng vùng miền.
Tạo sự chân thực và sinh động cho tác phẩm văn học: Khi sử dụng từ ngữ địa phương, nhân vật và bối cảnh trong truyện, thơ, hoặc kịch trở nên sống động, dễ hình dung hơn.
Thể hiện sự đa dạng của tiếng Việt: Từ ngữ địa phương làm phong phú thêm ngôn ngữ, giúp ta hiểu rõ hơn về sự phong phú, đa dạng của các vùng miền trong cả nước.