Bài văn mẫu: Tôi đi học
Hằng năm, cứ mỗi độ thu về, khi những cơn gió heo may khẽ lướt qua và những chiếc lá vàng nhẹ nhàng rơi xuống sân trường, lòng tôi lại bồi hồi nhớ về buổi tựu trường đầu tiên. Đó là một kỉ niệm trong sáng, hồn nhiên và thiêng liêng mà suốt đời tôi không bao giờ quên.

Sáng hôm ấy, mẹ nắm tay tôi dắt đến trường. Con đường quen thuộc hàng ngày bỗng trở nên lạ lẫm. Hàng cây, bãi cỏ, dòng sông… dường như cũng khoác lên mình màu áo mới. Tôi hồi hộp, tim đập nhanh, trong lòng vừa háo hức, vừa lo sợ. Cặp sách trên vai nặng trĩu, không chỉ vì sách vở mà còn bởi bao điều lạ lùng đang chờ đợi phía trước.

Khi đến cổng trường, tôi thấy những người bạn nhỏ bằng tuổi mình, ai cũng mặc áo quần tươm tất, gương mặt rạng rỡ xen lẫn nét bẽn lẽn. Trường học hiện ra uy nghiêm, mái ngói đỏ tươi, hàng cửa sổ rộng mở như đang chào đón. Lúc ấy, tôi bỗng thấy mình nhỏ bé, lạc lõng giữa một thế giới hoàn toàn mới.

Tiếng trống trường vang lên, giòn giã và dứt khoát. Tôi được thầy giáo ân cần dắt vào lớp. Trong căn phòng sáng sủa, bàn ghế xếp ngay ngắn, bảng đen sạch sẽ… tất cả đều khiến tôi vừa lạ vừa thích thú. Nhìn thầy giáo hiền từ, giọng nói ấm áp của thầy như xua tan nỗi lo âu trong lòng tôi.

Buổi học đầu tiên trôi qua thật nhanh, nhưng đã để lại trong tôi bao cảm xúc ngọt ngào. Từ hôm đó, tôi đã bước sang một chặng đường mới – chặng đường của tri thức, của những ước mơ và khát vọng tuổi thơ.

Mỗi khi nhớ lại, tôi vẫn thấy xao xuyến như vừa mới hôm qua. “Ngày đầu tiên đi học” sẽ mãi là ngọn lửa ấm áp, nâng bước tôi đi suốt những năm tháng học trò.

Hôm nay là ngày đầu tiên tôi đi học. Không hiểu sao, mẹ tôi lại chọn đúng hôm trời mưa để dẫn tôi tới trường. Mưa rơi tí tách trên chiếc áo mưa màu xanh lè của tôi, khiến tôi trông chẳng khác gì một… trái ổi biết đi. Mẹ bảo: “Con trai lớn rồi, phải đi học cho biết mặt chữ, sau này còn… viết status không sai chính tả.”

Tôi lặng lẽ đi bên mẹ, lòng nôn nao như sắp bước vào một cuộc phiêu lưu kỳ thú. Ngôi trường hiện ra trước mắt tôi như một lâu đài – tuy không có rồng, nhưng lại có rất nhiều "cô tiên" mặc áo dài đứng đợi. Tôi bỗng thấy sợ. Lần đầu tiên tôi rời xa thế giới thân thuộc: chiếc ghế nhỏ, cái tivi quen, và cả chú chó Mực chuyên liếm mặt tôi mỗi sáng. Nhưng sợ là một chuyện, tò mò lại là chuyện khác. Tôi tò mò về những gì đang đợi mình bên trong lớp học có mùi bảng phấn và tiếng nói cười rôm rả kia.

Cô giáo bước vào lớp, nở một nụ cười như nắng sau mưa. Cô hỏi tôi tên gì, tôi ấp úng mãi mới nói được: “Dạ, con tên là Khôi… ạ.” Cả lớp cười ồ. Chắc tại tôi nói nhỏ như muỗi kêu. Nhưng không sao, ít phút sau tôi đã cười cùng các bạn, quên cả nỗi lo ban đầu.

Tiết học đầu tiên của đời học sinh là tiết học mà tôi không nhớ cô dạy gì. Tôi chỉ nhớ rằng, mình đã lần đầu tiên ngồi yên suốt 45 phút mà không chạy nhảy, không xem hoạt hình, không vòi ăn bim bim. Đó là một kỳ tích.

Giờ ra chơi, tôi được chia sẻ bánh, được đá banh cùng tụi bạn mới. Thì ra đi học cũng vui chứ không đáng sợ như tôi tưởng. Tôi nhận ra rằng, chiếc cặp sách không chỉ đựng sách vở, mà còn chứa cả những điều mới mẻ, những người bạn và những ký ức không thể thay thế.

Tôi đi học – và từ hôm đó, hành trình làm người lớn của tôi bắt đầu.

Câu 1 (trang 14 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Những hình ảnh nào gợi nỗi nhớ cho nhân vật “tôi”?

Trả lời:

 
- Những hình ảnh gợi nỗi nhớ cho nhân vật “tôi”: thời tiết cuối thu, lá rụng đầy ngoài đường, trên không có những đám mây bàng bạc.

Câu 2 (trang 14 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Tranh minh họa liên quan đến nội dung của văn bản như thế nào?

Trả lời:

Tranh minh họa thể hiện khung cảnh mẹ dắt tay “tôi” đi trên con đường làng trong ngày đầu đi học.

Câu 3 (trang 15 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Chú ý sự thay đổi trong cảm nhận cảnh vật của nhân vật “tôi”.

Trả lời:

Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

Câu 4 (trang 15 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Phần 2 kể về chuyện gì?

Trả lời:

Phần 2 kể về tâm trạng của nhân vật “tôi” ở sân trường làng Mỹ Lý.

Câu 5 (trang 16 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Chú ý các hình ảnh so sánh.

Trả lời:

- Hình ảnh so sánh:

+ Họ như chim con đứng trên bờ tổ, nhìn quãng trời rộng muốn bay, nhưng còn ngập ngùng e sợ.

+ Họ thèm vụng và ước ao thầm được như những học trò cũ, biết lớp, biết thầy để khỏi phải rụt rè trong cảnh lạ.

+ Hết co lên một chân, các cậu lại duỗi mạnh như đá một quả ban tưởng tượng.

Câu 6 (trang 16 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Tâm trạng nhân vật “tôi” thế nào khi được gọi tên?

Trả lời:

- Tâm trạng của nhân vật “tôi” giật mình, lúng túng, cảm thấy như “quả tim ngừng đập” và quên luôn cả việc người mẹ đứng sau mình.

Câu 7 (trang 16 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Chú ý hình ảnh và lời nói của ông đốc.

Trả lời:

- Hình ảnh: cặp mắt hiền từ và cảm động.

- Lời nói: ân cần, nhẹ nhàng căn dặn các em học sinh.

Câu 8 (trang 17 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Tại sao các bạn nhỏ lại khóc?

Trả lời:

Các bạn nhỏ khóc vì phải rời xa vòng tay, sự bao bọc của người thân để bắt đầu cho tiết học đầu tiên.

Câu 9 (trang 17 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Sự thay đổi tâm trạng của nhân vật “tôi” thể hiện trong phần (3) như thế nào?

Trả lời:

Sự thay đổi tâm trạng của nhân vật “tôi” thể hiện trong phần (3):

- Thấy làm lạ

- Trông hình gì trên tường tôi cũng thấy lạ và hay hay

- Nhìn những người bạn không cảm thấy xa xa

- Không dám tin là có thật

*Trả lời câu hỏi cuối bài:

Câu 1 (trang 18 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Theo em, cốt truyện Tôi đi học thuộc dạng nào dưới đây? Chọn phương án trả lời đúng:

A. Kể lại sự việc khác thường, kì lạ

B. Kể lại sự việc giản dị, đời thường mà giàu chất thơ

C. Kể lại sự việc có nội dung trào phúng, châm biếm, hài hước

D. Kể lại sự việc có nội dung giàu tính triết lí

Trả lời:

Đáp án B. Kể lại sự việc giản dị, đời thường mà giàu chất thơ

Câu 2 (trang 18 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Cảnh vật trong truyện được nhìn qua con mắt của ai và được nhớ lại theo trình từ nào? Nêu một số chi tiết nổi bật của cảnh vật trong phần (1).

Trả lời:

- Cảnh vật trong truyện được nhìn qua con mắt của nhân vật “tôi” và được nhớ lại theo trình tự thời gian.

- Một số chi tiết nổi bật của cảnh vật trong phần (1):

+ Lá ngoài đường rụng nhiều, trên không có những đám mây bàng bạc.

+ Một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, con đường làng dài và hẹp.

Câu 3 (trang 18 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Phân tích sự thay đổi tâm trạng của nhân vật “tôi” trong ngày đầu tiên tới lớp. Chỉ ra tác dụng của một số câu văn miêu tả và hình ảnh so sánh trong việc khắc họa tâm trạng nhân vật.

Trả lời:

* Sự thay đổi tâm trạng của nhân vật “tôi” trong ngày đầu tiên tới lớp:

- Tâm trạng khi cùng mẹ tới trường:

+ Thấy mình đã lớn và đứng đắn hơn

+ Cảm thấy trang trọng và chững chạc

- Tâm trạng khi đứng giữa sân trường:

+ Lo sợ, ngại ngùng và hồi hộp

+ Cảm thấy bơ vơ, nhỏ bé

- Tâm trạng khi ngồi trong lớp học tiết học đầu tiên:

+ Cái gì cũng lạ lạ, hay hay

+ Cảm nhận về bạn bè và tiết học

* Tác dụng của việc sử dụng câu văn miêu tả và hình ảnh so sánh trong việc khắc họa tâm trạng nhân vật: đã giúp thể hiện rõ nét tâm trạng một cách sâu sắc, xúc động, lột tả được những cung bậc cảm xúc của nhân vật trong sự kiện lần đầu tiên đến trường.

Câu 4 (trang 18 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Truyện ngắn Tôi đi học là một truyện ngắn giàu chất thơ. Theo em, điều gì tạo nên đặc điểm ấy (về nội dung, hình thức, ngôn ngữ)?

Trả lời:

- Về nội dung: truyện được kể theo dòng hồi tưởng của nhân vật tôi với những dòng cảm xúc, những diễn biến tâm trạng khác nhau của nhân vật. Đồng thời, cách tác giả xây dựng nhân với với những mỗi quan hệ, những tình cảm bình dị, đầy thân thương song cũng rất dịu dàng và đẹp đẽ.

- Về hình thức, ngôn ngữ: truyện được nhà văn sử dụng những câu văn giàu cảm xúc với giọng điệu nhẹ nhàng, những hình ảnh so sánh độc đáo và việc sử dụng hàng loại các từ láy

Câu 5 (trang 18 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Văn bản Tôi đi học đã nói giúp những suy nghĩ và tình cảm gì của rất nhiều người đọc? Điều đó còn có ý nghĩa với cuộc sống hôm nay như thế nào?

Trả lời:

- Thông qua tâm trạng của nhân vật tôi lần đầu tiên đến trường đã phần nào nói lên tâm trạng của biết bao người đã trải qua thời thơ ấu dưới mái trường: sự lưu luyến ấy, khiến ai đã một lần đọc không thể nào không cảm nhận như chính là cảm xúc của mình, là nỗi lòng mình vậy.

- Đó là sức lây lan kỳ diệu của truyện ngắn trữ tình này nên điều đó vẫn còn có ý nghĩa với cuộc sống hôm nay.

Câu 6 (trang 18 sgk Ngữ văn 8 Tập 1): Bằng sự trải nghiệm của bản thân, hãy tưởng tượng mình là “người bạn tí hon” hôm ấy ngồi cạnh nhân vật “tôi” trong truyện, em sẽ nói với “tôi” điều gì?

Trả lời:

- Tưởng tượng mình là “người bạn tí hon” ngồi cạnh nhân vật “tôi” trong truyện, hôm ấy, em sẽ nói với nhân vật “tôi”: Chào cậu, ngày đầu tiên đi học thật nhiều cung bậc cảm xúc nhỉ! Chắc có lẽ đây sẽ là ngày mà cậu sẽ không bao giờ quên trên con đường học tập của mình phải không? Hy vọng cậu sẽ có những trải nghiệm thú vị tại ngôi trường này, bên những người bạn đáng yêu, và đặc biệt là cùng với tớ, người sẽ ngồi sát bên, cùng “kề vai sát cánh” với cậu trong năm học này nhé! Chúng ta hãy cùng chăm chỉ học tập và tạo nên những kỉ niệm đẹp đẽ tại nơi đây nhé!