Nhưng từ giờ đến tối còn lâu và cậu cần phải tìm được một việc gì đó trong khi con trâu đang mài miết gặm cỏ, Cậu bên ngồi đếm từng con sáo mô văng đang nhảy kiểm ăn trên cảnh đồng màu đã thu hoạch. Thỉnh thoảng chúng lại nghiêng ngó nhìn cậu, ý chứng muốn dò là xem “anh bạn khổng lồ" kia có thể chơi được không. Chợt Mạnh phát hiện ra một đám mầm khoai đỏ au, mập mạp, tua tủa hướng lên trời. Kinh nghiệm đủ cho câu biết bên dưới những chiếc mẩm là cũ khoai lang sốt. Với bất cứ đứa trẻ trâu nào thì điều đó cũng tương đương với một kho báu. Nó bị sót lại từ trước Tết và bây giờ nó sẽ rất ngọt. Để xem, anh bạn to cỡ nào? Không ít trường hợp bên dưới chỉ là một mẫu khoai. Nước miếng đã kịp tứa khắp chân răng khi cậu tưởng tượng đến món khoai nướng. Ruột nó trong như thạch. Những giọt mật trào ra, gặp lửa tạo một thứ hương thơm chết người, nhất là khi trời lại lành lạnh thế này. Thật may là mình đem theo lửa - cậu làm bẩm. Sự niềm hy vọng đi veo mất nên cậu ròn rên bởi lớp đất mềm lên. Khi cậu hoàn toàn tin nólà một củ khoai thi cậu thọc sâu tay vào đất, sâu sửa cho đến khi những ngón tay cậu ôm gọn cũ khoai khá bỵ, cậu mới từ từ lối nó lên. Chủ, thật tuyệt với. Nà không chỉ đơn thuần là có sốt. Nó y như quả tăng, một thứ kho hầu trời đất bạn riêng cho căn
Mạnh đã có việc để làm, mà lại là một việc làm người ta háo hức. Trong chốc lát đồng cảnh khô bên lửa và đợi đến khi nó chỉ còn lớp than hồng rực Mạnh mới vài củ khoai vào. Cậu ngồi im lặng nghe một sự địch chuyển vô cùng tinh tế dưới lớp than, củi trắng muốt đang bị sức nóng ở cho thành một. Từng khoảnh khắc với Mạnh lúc này trở nên vô cùng huyền diệu. Rồi có một mũi thơm cử đậm dần, cứ quánh lại, lan tỏa, xoắn xuýt. Cậu nhỏ lại có lẫn bà kể, nhờ đứng một củ khoai nướng mà ông cậu thoát chết đói và sau đó làm nên sự nghiệp. Chuyện như cổ tích nhưng lại có thật. Nào, để xem sau đây cậu sẽ làm nên công trạng gì.
Chợt cậu thấy có hai người, một lớn, một bé đang đi tới. Ông già ôm theo bọc tay nài còn cậu bê thì cứ ngoái cổ lại phía làng. Cậu nhận ra hai ông châu lão ăn mày ở xóm bên. Hôm nay, chẳng có phiên chợ sao ông cháu lão cũng ra khỏi nhà nhỉ. Vài lần giáp mặt cậu bé và thấy mặt mũi nó khá sáng sủa. Bố mẹ nó chết trong một trận lũ quốt nên nó chỉ trông cậy vào người ông mù lòa. Mạnh lên trút ra tiếng thở dài khi ông châu lão ăn mày đã đến rất gần. Có thể thấy tô cánh mũi lão phập phồng như hà hít tim thứ mùi vị gì đó. Cậu bỏ vẫn câm lặng, thình thoảng lên nhìn Mạnh.
- Mùi gì mà thơm thế? - ông cậu bé lên tiếng - Hần ai đang nướng khoai. Ngồi nghĩ một lát để ông xin lửa hút điếu thuốc đã châu.
Ông lão lần túi lấy gói thuốc lào. Thằng bé giúp ông thảo khỏi lưng chiếc điều nhỏ xíu. Mãi khoai nướng vẫn ngào ngạt và Mạnh đành ngồi chết gi, không dám động cựa. Chỉ khi ông lão nhờ, cậu mới cũi xuống thối lửa. Chà, ông cháu lão mà ngồi dai là củ khoai cháy mất. Đã có mũi vỏ cháy. Lứa sẽ lần dần vào cho đến khi biến củ khoai thành đen thui mới thôi. Dường như đoàn được nỗi khó xử của Mạnh, ông lão bảo:
- Tôi chỉ xin lửa thôi...
Mạnh như bị bắt quả tang đang làm chuyện vụng trộm, mặt đó lên. Nhưng ông lão mắt lòn không thể nhìn thấy còn cậu bé ý tứ nhìn đi chỗ khác.
- Thôi, chảo câu nhé. Ta đi tiếp đi cháu.
Ông lật đật đứng dậy, bám vào vai cậu bé, vội vã bước. Cậu bé lặng lẽ nhìn Mạnh như muốn xin lỗi vì đã làm khó cho cậu. Cái nhìn đĩnh đạc của một người tự trọng, không muốn bị thương hại khiến Mạnh vội cũi gầm xuống. Ôi, già như có ba củ khoai, chí ít cũng là hai củ, đằng này chỉ có một... Mạnh thấy rõ tiếng chân hai ông cháu xa dần. Nhưng chỉnh khi ấy, khi củ khoai nóng hồi, lớp vỏ răn lại như từng gợn sóng nằm phơi ra trước mắt Mạnh, thì nổi chờ đón háo hức lúc trước cũng tiêu tan mất. Giờ đây củ khoai như là nhân chứng cho một việc làm đáng hổ thẹn nào đô. Dù Mạnh có dối lòng rằng mình chẳng có lỗi gì sất nhưng cậu vẫn không dâm chạm vào củ khoai... Hình như đã có người phải quay mặt đi vì không dám ước có được nó. Có thể ông nội cậu đã từng nhìn củ khoai nướng cho ông làm nên sự nghiệp bằng cái cách đau đớn như vậy.
Mặc dù rong trâu về từ chiều nhưng mãi tối mịt Mạnh mới vào nhà. Giờ đây mới là lúc cậu sống trọn vẹn với cảm giác ngây ngất của người vừa được ban tặng một món quà vô giá. Cậu nhắm mắt lại mường tượng giây phút cậu bé kia mở gói giấy bảo ra. Nửa củ khoai khi đó sẽ khiến cậu ta liên tưởng đến phép lạ, có thể lắm chứ! Và rồi cậu thấy lâng lâng đến mức chính mình tự hỏi liệu đây có phải là giấc mơ? (Tạ Duy Anh)
Câu 1: Tác phẩm “Củ khoai nướng" được kể theo ngôi thứ mấy?
A.Ngôi kể thứ
B. Ngôi kể thứ 2
C. Ngồi kể thứ 3.
D. Cả 1 ngồi kể
Câu 2: Phương thức biểu đạt chính của tác phẩm "Cô khoai nướng" là g
A Tư
B. Thuyết mình.
C. Nghị luận.
D. Nghi luân
Câu 3: Xác định kiểu câu của câu văn: “Ta đi tiếp để chẩn
A. Câu câm
B. Câu khiển.
C. Câu hỏi.
D. Câu kế
Câu 4: Xác định từ loại của từ in đậm trong câu văn: "Ôi giả như có ba củ khoạt, chỉ it cling là hai củ, đằng này chỉ có một
A. Phó từ
B. Thân
tử. C. Quan hệ từ
D. Hãy thử
Câu 5: Chủ đề của tác phẩm “Cá khoai nướng" là gì?
A. Tình yêu thương của con người
B. Tình yêu quê hương đất nước
C. Tình cảm gia đình.
D. Tình nghĩa thấy tro
Câu 6: Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn: “Những giọt mặt trào rà, gập lên tạo một thứ hương thơm chết người, nhất là khi trời lại lành lạnh thế này."
A. So sánh
B. Ấn dụ.
C. Nói quá.
D. Hoán dụ
Câu 7: Qua nhân vật ông lão và người châu, tác giả Tạ Duy Anh muốn truyền tải thông điệp gì?
A. Sự kiên cường và bản lĩnh vượt qua mọi khó khăn.
B. Sự ngay thẳng, chính trực, không tư lợi. C. Sự nghèo khó, vất vả, gian truân.
D. Sự tự trọng và lòng nhân ái trong cảnh nghèo khó,
Câu 8: Vì sao cậu bé Mạnh lại có “cảm giác ngây ngất của người vừa được ban tặng một món quả và giả
A. Vì Mạnh đã giấu thành công củ khoai nướng nên cậu được thưởng thức nó trọn vẹn, ngưn lành.
B. Vì Mạnh san sẻ một nửa củ khoai nướng cho cậu bé, ông lão nên cậu cảm thấy hạnh phúc.
C. Vì cũ khoai nướng rất thơm ngon nên cậu nghĩ đó là món quà vô giá mà Thượng để ban tặng
D. Vì Mạnh nghĩ đó là một giấc mơ.
Câu 9: Em ấn tượng nhất với chỉ tiết nào trong tác phẩm “Củ khoai nướng? Vì sao?
Câu 10: Qua tác phẩm "Củ khoai nướng", cm rút ra được bài học gì cho bản thân
PHẦN II. VIỆT (4.0 điểm)
Viết bài vân phân tích truyện ngắn “Củ khoai nướng” của Tạ Duy Anh.
* Tạ Duy Anh có tên khai sinh là Tạ Việt Dũng, sinh ngày 9/9/1959 quả ở Chương Mĩ, tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Ông là cây bút trẻ trong thời kì đổi mới. Các truyện ngắn của ông thường khai thác những chủ đề nhân sinh quan, thế giới quan sâu sắc. Tác phẩm "Củ khoai nướng" trích trong tập “Truyện ngắn chọn lọc, sáng tác năm 2002
Quảng cáo
1 câu trả lời 1023
PHẦN I. TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Tác phẩm “Củ khoai nướng" được kể theo ngôi thứ mấy?
Đáp án: C. Ngôi kể thứ 3.
→ Truyện được kể bởi người kể chuyện giấu mình, xưng “cậu” (Mạnh), “ông cháu lão”, không phải “tôi”.
Câu 2: Phương thức biểu đạt chính của tác phẩm "Củ khoai nướng" là?
Đáp án: A. Tự sự
→ Đây là một truyện ngắn kể lại một câu chuyện, sử dụng phương thức tự sự làm chủ đạo.
Câu 3: Xác định kiểu câu của câu văn: “Ta đi tiếp để cháu...”
Đáp án: B. Câu khiến
→ Câu có tính chất ra lệnh nhẹ nhàng, khuyên nhủ, yêu cầu.
Câu 4: Từ loại của từ in đậm trong câu: “chỉ ít cũng là hai củ...”
Đáp án: A. Phó từ
→ “Chỉ” là phó từ, bổ nghĩa cho mức độ “ít”, mang sắc thái giới hạn.
Câu 5: Chủ đề của tác phẩm “Củ khoai nướng” là gì?
Đáp án: D. Tình người trong nghèo khó (hoặc A. Tình yêu thương của con người – cũng đúng về mặt ý nghĩa)
→ Nội dung truyện hướng đến sự tự trọng, lòng nhân ái và tình thương giữa con người với nhau, đặc biệt trong nghèo khó.
Câu 6: Biện pháp tu từ: “...tạo một thứ hương thơm chết người...”
Đáp án: C. Nói quá
→ Cụm từ “chết người” là nói quá để nhấn mạnh sự hấp dẫn của mùi khoai nướng.
Câu 7: Qua nhân vật ông lão và người cháu, tác giả muốn truyền tải thông điệp gì?
Đáp án: D. Sự tự trọng và lòng nhân ái trong cảnh nghèo khó
→ Dù nghèo nhưng ông lão và cháu vẫn rất ý tứ, không xin xỏ, còn Mạnh cũng học được sự chia sẻ và yêu thương.
Câu 8: Vì sao Mạnh có “cảm giác ngây ngất…”?
Đáp án: B. Vì Mạnh san sẻ một nửa củ khoai nướng cho ông cháu lão ăn mày nên cảm thấy hạnh phúc
→ Dù không trực tiếp ghi rõ hành động đó, nhưng cảm giác lâng lâng, mường tượng gói khoai được mở ra… cho thấy Mạnh đã chia sẻ củ khoai, và đó là niềm vui từ lòng tốt.
Câu 9: Em ấn tượng nhất với chi tiết nào trong tác phẩm “Củ khoai nướng”? Vì sao?
Gợi ý trả lời:
Em ấn tượng nhất với chi tiết Mạnh không dám chạm vào củ khoai nướng khi ông cháu lão ăn mày vừa rời đi, vì điều đó thể hiện rõ sự đấu tranh nội tâm và thức tỉnh lương tri của một cậu bé trước sự đối lập giữa cái đói – thèm – và lòng trắc ẩn. Chi tiết này rất chân thật và nhân văn.
Câu 10: Qua tác phẩm "Củ khoai nướng", em rút ra được bài học gì cho bản thân?
Gợi ý trả lời:
Tác phẩm dạy em bài học về sự chia sẻ, lòng nhân ái và trân trọng những giá trị tinh thần. Đôi khi một hành động nhỏ như nhường một củ khoai cũng có thể làm nên một điều kỳ diệu và giúp em trưởng thành hơn trong suy nghĩ, hành xử.
PHẦN II. TỰ LUẬN (4.0 điểm)
Viết bài văn phân tích truyện ngắn “Củ khoai nướng” của Tạ Duy Anh
Bài làm:
Truyện ngắn “Củ khoai nướng” của Tạ Duy Anh là một tác phẩm cảm động, thể hiện sâu sắc những rung động nhân văn giữa con người với nhau trong hoàn cảnh nghèo khó. Bằng một câu chuyện giản dị, tác giả đã khắc họa thành công tâm lý nhân vật, truyền tải thông điệp về lòng nhân ái, sự tự trọng và trưởng thành từ bên trong tâm hồn trẻ thơ.
Tác phẩm xoay quanh nhân vật chính là Mạnh – một cậu bé chăn trâu, vô tình phát hiện một củ khoai sót lại trong ruộng sau vụ mùa. Cậu háo hức nướng khoai và mường tượng đến khoảnh khắc thưởng thức. Tuy nhiên, niềm vui đó nhanh chóng bị thử thách khi ông cháu lão ăn mày xuất hiện. Không nói lời xin xỏ, họ chỉ xin lửa, nhưng sự hiện diện của họ khiến Mạnh bối rối, day dứt. Hành động lặng lẽ rời đi của hai ông cháu đã khiến Mạnh nhận ra củ khoai giờ đây không còn đơn thuần là món ăn, mà trở thành “nhân chứng” cho một điều gì đó đáng xấu hổ nếu cậu giữ cho riêng mình.
Mạnh không ăn củ khoai ấy, và cuối cùng đem nó tặng cho cậu bé kia. Dù chỉ được mô tả bằng hình ảnh mường tượng, nhưng người đọc hiểu rằng đó là một hành động âm thầm nhưng vô cùng cao đẹp. Cậu bé đã thực sự lớn lên trong giây phút đó – không chỉ về suy nghĩ mà cả trong tâm hồn.
Truyện sử dụng giọng văn nhẹ nhàng, giàu cảm xúc, ngôn ngữ tự nhiên, hình ảnh chân thực. Đặc biệt, chi tiết củ khoai nướng như một biểu tượng xuyên suốt – từ sự hấp dẫn vật chất đến tác nhân khơi dậy nhân cách. Hình ảnh “hương thơm chết người” chính là một cách nói vừa hài hước vừa sâu sắc, thể hiện sự thèm thuồng nhưng cũng gợi nên một sự dằn vặt nội tâm.
Tác phẩm đã để lại dư âm dài lâu trong lòng người đọc bởi tính nhân văn, sự lay động lương tri và cách thức giáo dục nhẹ nhàng mà sâu sắc. Mỗi chúng ta, dù trong hoàn cảnh nào, cũng cần biết chia sẻ, cảm thông và lựa chọn điều đúng đắn.
“Củ khoai nướng” không chỉ là một truyện ngắn cho thiếu nhi, mà là một bản nhạc thấm đẫm tình người. Qua hành trình ngắn ngủi của nhân vật Mạnh, Tạ Duy Anh đã khiến người đọc chiêm nghiệm về giá trị của lòng tốt, và hiểu rằng: một hành động nhỏ có thể làm nên một con người lớn.
Quảng cáo
Bạn cần hỏi gì?
Câu hỏi hot cùng chủ đề
-
105139
-
Hỏi từ APP VIETJACK
Đã trả lời bởi chuyên gia
81139 -
Hỏi từ APP VIETJACK
Đã trả lời bởi chuyên gia
76861 -
Hỏi từ APP VIETJACK61874
-
Hỏi từ APP VIETJACK
Đã trả lời bởi chuyên gia
48483 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
38249
