Đọc văn bản sau: không một tiếng vang ; đọc hiểu không một tiếng vang
(Lược dẫn: Vở kịch tái hiện bối cảnh cuộc sống khốn cùng của người dân trước Cách mạng tháng Tám, dưới thời Pháp thuộc. Nhà ông lão mù trước kia vốn thuộc bậc trung lưu, đang sống trong yên ấm thì một trận hỏa hoạn xảy ra, khiến người vợ bị chết cháy, người chồng bị bỏng nặng, mù hai con mắt, gia đình rơi vào cảnh tán gia bại sản. Ông lão mù và vợ chồng người con trai phải mướn nhà của lão Thông Xạ để ở, kiếm ăn độ nhật qua ngày. Do thiếu tiền thuê nhà nên lão Thông Xạ năm lần bảy lượt đến đòi nợ và dọa sẽ đuổi cả nhà ra đường nếu không trả đủ tiền. Hôm ấy, lão Thông Xạ lại đến. Ông lão mù hẹn khi con trai đi làm về sẽ gắng trả. Lão Thông Xạ bỏ đi, nói tối sẽ quay lại để lấy tiền. Nhưng người con trai đi làm bị cai ăn chặn tiền lương. Quẫn chí, anh liều đi ăn trộm để kiếm tiền. Buổi tối, lão Thông Xạ trở lại…).
HỒI THỨ BA
Cảnh I
(Màn mở: ông lão nằm trong đống chiếu đã ngủ yên. Người con dâu ngồi gục đầu bên ngọn đèn con, nét mặt buồn rầu. Chợt có tiếng gõ cửa, mặt chị biến sắc, rón rén ra mở. Thầy Thông Xạ mặt đỏ gay những rượu, ngả nghiêng bước vào).
THÔNG XẠ: – Đâu? Con giai ông đâu? Tôi đến lần này là lần cuối cùng, ông hiểu chưa?
ÔNG LÃO: – Thưa ông, cháu chưa về…
THÔNG XẠ: – Chẳng qua là ông không muốn trả tiền tôi nên cứ nói quanh nói quẩn thế, biết chưa? Ông tưởng con ông lẩn mặt đi là tôi không còn cách gì đòi được nữa, phải không? Ông thử nghĩ xem: một buổi tối hôm nay mà ông sai hẹn với tôi đến hai lần, cho ông thuê nhà thế này, liệu có đủ tiền xe cho tôi đi đòi không? Ông phải biết, muốn thuê nhà mà không muốn trả tiền thì đã có bóp[1] nhà nước. Có thật ông muốn chầy với tôi thì ông bảo…
CÔ CON DÂU (gượng lên từ nãy, chạy đến đứng sau lưng bố, mặt tái).
ÔNG LÃO: – Xin ông chớ vội nóng nảy, ông hãy để tôi được thưa chuyện hầu ông. Tôi vẫn biết rằng đã phải khất khứa với ông nhiều lần lắm rồi, nay dẫu có nói thực tình, tất cũng khó lòng để ông tin được nữa… Nhưng quả thật tình cảnh bố con nhà tôi khổ sở đến thế này là cùng…
THÔNG XẠ: – Ôi chà! Việc gì mà phải lôi thôi… Còn ai lạ gì cái thói khất nợ?
ÔNG LÃO: – Nào phải có tiền mà dám trì hoãn, không trả hầu ông ngay đâu.
THÔNG XẠ: – Thế làm sao? Chưa được lĩnh tiền à? Sao mà lắm giọng thế?
ÔNG LÃO: – Cháu được lĩnh tiền rồi nên lúc nãy tôi mới dám hẹn ông quay xe lại. Nhưng lúc cháu về tôi mới biết là lĩnh được đồng nào lại phải đưa ra cả để lễ cái ông cai trong sở…
THÔNG XẠ: – Thế nó đâu?
ÔNG LÃO: – Tôi hỏi đến tiền nhà thì cháu vội tất tả ra đi, dễ thường đi vay mượn quanh quẩn mấy người trong sở cháu làm…
THÔNG XẠ: – Hừ!… Lắm giọng thật. Thôi, không cần phải kể kể con cà con kê nữa. Ông định trả tiền nhà hay thật ông định xoay tôi thì bảo… Thế nào?
ÔNG LÃO: – Thưa ông, quả thật chúng tôi đến lúc cùng quẫn quá đi mất, không còn trông mong vào ai được nữa, chỉ còn dám nhờ lượng ông, xin ông thương hại…
THÔNG XẠ: – Thương! Thương thế nào? Dễ thương thì mời ông ở không lấy tiền chắc? Hay ông muốn xin khất lần nữa? Ông có là bố tôi? Anh em họ hàng nhà tôi chán ra đấy kia cũng chẳng bầy nhầy với tôi được như thế.
ÔNG LÃO: – Thưa ông, dẫu bây giờ ông bắt thế nào chúng tôi cũng phải chịu, nhưng xin ông nghĩ lại một chút. Phải chạy trả ngay ông số tiền ấy, chúng tôi không thể chạy được, mà số tiền sáu đồng bạc vào tay ông thì chẳng qua như muối bỏ bể, thôi thì trăm sự nhờ ông, ông ăn tiêu về nhiều, ông nới tay cho chúng tôi được có phần trông cậy…
THÔNG XẠ: – Thôi! Thôi thôi!!! Không phải rườm lời sốt ruột, tôi cũng không cần đòi ông nữa… Đã có pháp luật đòi cho tôi. Một là chính ông, hai là con giai ông, ai muốn vào bóp ngồi thay tiền nhà cũng được.
CÔ CON DÂU (nói liều): – Thưa ông, năm ngoái chúng tôi cũng có nhà cửa cho người ta thuê tử tế chứ không khổ sở như thế này đâu… Chỉ vì người ta chưa kịp trả tiền, chúng tôi đã xử với người ta quá tàn nhẫn nên bây giờ chúng tôi lại phải quy lụy trước mặt ông thế này, có lẽ giời báo ứng cho bõ lúc chúng tôi cậy tiền hống hách đấy ạ.
THÔNG XẠ (sừng sộ tát hụt người con dâu một cái): – Mày nói nữa đi ông xem. Mày vừa khất nợ mày lại vừa chửi xỏ ông à? Đồ đạc nhà mày rồi ông quăng mẹ nó ra đường hết, bố con nhà mày rồi ông gọi đội xếp[2] cho họ xích cổ cả lại… Mày láo với ông mà được à?… (dúi ông lão một cái) Còn cái lão mù này nữa… Có con không biết dạy, để nó nói nghe có lọt tai không? […]
(Trích vở bi kịch nhân sinh Không một tiếng vang, Vũ Trọng Phụng, in trong Tổng tập văn học Việt Nam, tập 24, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 2000, Tr.364-367)
Chú thích: không một tiếng vang ; đọc hiểu không một tiếng vang
[1] Bóp: đồn cảnh sát.
[2] Đội xếp: cảnh sát thời Pháp thuộc.
Thực hiện các yêu cầu: k
Câu 1. Văn bản trên thuộc thể loại kịch nào? hông một tiếng vang ; đọc hiể
Câu 2. Văn bản trên có mấy nhân vật? Đó là những nhân vật nào?
Câu 3. Những câu in nghiêng nằm trong dấu ngoặc đơn được gọi là gì? Có tác dụng gì? (0,5 điểm)
Câu 4. Hành động và lời đối thoại sau của nhân vật Thông Xạ thể hiện điều gì?
– (sừng sộ tát hụt người con dâu một cái): Mày nói nữa đi ông xem. Mày vừa khất nợ mày lại vừa chửi xỏ ông à? Đồ đạc nhà mày rồi ông quăng mẹ nó ra đường hết, bố con nhà mày rồi ông gọi đội xếp[2] cho họ xích cổ cả lại… Mày láo với ông mà được à?… (dúi ông lão một cái) Còn cái lão mù này nữa… Có con không biết dạy, để nó nói nghe có lọt tai không? […]
Câu 5. Xung đột trong vở kịch thuộc kiểu xung đột nào? Nêu ý nghĩa của việc xây dựng xung đột đó? (1,0 điểm)
Câu 6. Nhận xét ngắn gọn về hình tượng nhân vật Thông Xạ và hai cha con ông lão? Tác giả muốn gửi gắm tư tưởng gì thông qua các nhân vật này? (1,0 điểm)
Quảng cáo
2 câu trả lời 3643
Câu 1. Văn bản trên thuộc thể loại kịch nào?
Văn bản trên thuộc thể loại bi kịch nhân sinh.
Câu 2. Văn bản trên có mấy nhân vật? Đó là những nhân vật nào?
Văn bản có ba nhân vật:
Ông lão (người cha mù).
Cô con dâu.
Thông Xạ (chủ nhà cho thuê).
Câu 3. Những câu in nghiêng nằm trong dấu ngoặc đơn được gọi là gì? Có tác dụng gì?
Những câu in nghiêng nằm trong dấu ngoặc đơn được gọi là lời chỉ dẫn sân khấu.
Tác dụng:Gợi ý hành động, cử chỉ, tâm trạng của nhân vật.
Giúp đạo diễn và diễn viên hiểu rõ hơn về bối cảnh và cách thể hiện nhân vật.
Tạo sự sinh động và chân thực cho tình huống kịch.
Câu 4. Hành động và lời đối thoại sau của nhân vật Thông Xạ thể hiện điều gì?
Hành động và lời đối thoại:
Thông Xạ sừng sộ, tát hụt cô con dâu, đe dọa ông lão.
Thể hiện:
Tính cách hung hãn, tàn bạo, cậy quyền thế để áp bức người nghèo.
Sự vô cảm, thiếu nhân tính, không hề có sự thương xót trước nỗi khổ của người khác.
Tầng lớp thống trị trong xã hội phong kiến thuộc địa bóc lột và coi thường tầng lớp nghèo khổ.
Câu 5. Xung đột trong vở kịch thuộc kiểu xung đột nào? Nêu ý nghĩa của việc xây dựng xung đột đó?
Kiểu xung đột: Xung đột giữa người giàu và người nghèo, giữa kẻ thống trị và người bị trị.
Ý nghĩa:
Phản ánh hiện thực xã hội Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám, khi người dân lao động sống trong cảnh nghèo đói và bị chèn ép.
Lên án sự bất công và vô nhân đạo của tầng lớp giàu có, cường quyền.
Khơi dậy lòng trắc ẩn, đồng cảm với số phận người nghèo khổ.
Câu 6. Nhận xét ngắn gọn về hình tượng nhân vật Thông Xạ và hai cha con ông lão. Tác giả muốn gửi gắm tư tưởng gì thông qua các nhân vật này?
Nhân vật Thông Xạ:
Là đại diện cho tầng lớp giàu có, tàn nhẫn, vô cảm, chỉ biết đến lợi ích cá nhân.
Hai cha con ông lão:
Là hình ảnh điển hình của tầng lớp nghèo khổ, bị áp bức, quẫn bách đến cùng cực nhưng vẫn cố gắng duy trì lòng tự trọng và nhân phẩm.
Tư tưởng tác giả gửi gắm:
Phê phán xã hội bất công và thối nát, nơi người nghèo bị chèn ép, bóc lột không lối thoát.
Thức tỉnh lòng trắc ẩn, kêu gọi sự thay đổi xã hội để mang lại công bằng và nhân đạo hơn cho con người.
### PHẦN I: ĐỌC HIỂU
#### Câu 1 (0,5 điểm)
Xác định các nhân vật và chỉ ra nhân vật chính trong đoạn trích trên.
- Các nhân vật trong đoạn trích: Ông lão lòa, Chị Cả Thuận, Anh Cả Thuận.
- Nhân vật chính: Ông lão lòa và Anh Cả Thuận.
#### Câu 2 (1,5 điểm)
Tóm tắt ngắn gọn nội dung đoạn trích trong khoảng 8-10 câu.
Đoạn trích diễn tả cuộc sống khốn khổ của gia đình ông lão mù gồm ông lão, chị Cả Thuận và anh Cả Thuận. Họ đang lo lắng vì không có tiền trả tiền thuê nhà cho lão Thông Xạ. Ông lão mù đề nghị hai con lánh mặt để ông cố khất nợ, nhưng chị Cả Thuận và anh Cả Thuận đều thấy điều đó không khả thi. Anh Cả Thuận bức xúc trước tình cảnh bất công, oán trách trời Phật và cho rằng đồng tiền là thứ quyền lực nhất. Ông lão mù yếu dần đi vì đói và bệnh tật. Chị Cả Thuận cố gắng bán chậu thau để kiếm tiền mua cháo cho cha nhưng không thành. Cuối cùng, anh Cả Thuận rời nhà trong tuyệt vọng, để lại chị Cả Thuận bất lực, và ông lão mù ngã gục vì kiệt sức.
#### Câu 3 (1,0 điểm)
Chỉ ra và phân tích xung đột kịch giữa nhân vật Ông Lão và Cả Thuận trong đoạn trích.
- Xung đột kịch giữa ông lão và anh Cả Thuận xuất phát từ sự bất lực và tuyệt vọng trước tình cảnh gia đình.
- Ông lão: Tin vào sự hiền hậu, khuyên con tránh làm việc trái đạo, vẫn nuôi hi vọng về sự thương cảm từ người khác.
- Anh Cả Thuận: Tuyệt vọng, không còn tin vào Giời Phật, cho rằng đồng tiền mới là thứ đáng kính trọng và có quyền lực thực sự.
- Xung đột này thể hiện sự đối lập giữa thế hệ cũ và thế hệ trẻ trong cách nhìn nhận về đạo đức và cuộc sống, đồng thời khắc họa sâu sắc hơn tình cảnh bế tắc của gia đình.
#### Câu 4 (1,5 điểm)
Nhận xét về thái độ của nhân vật Cả Thuận qua câu thoại sau:
“Lương tâm à? Còn thua đồng tiền! Luật pháp à? Chưa bằng đồng tiền! Giời Phật à? Còn kém đồng tiền”
- Thái độ của anh Cả Thuận là sự cay đắng và tuyệt vọng. Anh cảm thấy mọi giá trị đạo đức, lương tâm, luật pháp và cả niềm tin tôn giáo đều trở nên vô nghĩa khi đối diện với quyền lực của đồng tiền.
- Câu thoại thể hiện sự bất mãn sâu sắc với xã hội bất công, nơi đồng tiền chi phối tất cả. Đây là biểu hiện của một người bị dồn vào đường cùng, mất niềm tin vào mọi thứ ngoài vật chất.
#### Câu 5 (1,5 điểm)
Phân tích hình tượng nhân vật Cả Thuận trong đoạn trích trên. (Trình bày trong khoảng ½ trang giấy thi)
Anh Cả Thuận trong đoạn trích được xây dựng là một nhân vật đầy sự phẫn uất và tuyệt vọng. Anh là người con trai đang phải chịu đựng áp lực từ cảnh nghèo đói, không có tiền trả nợ thuê nhà, và cảm thấy bất lực trước tình cảnh khốn cùng của gia đình. Những lời thoại của anh thể hiện sự mệt mỏi, chán nản và đặc biệt là sự mất niềm tin vào đạo đức và tôn giáo. Anh cảm thấy rằng trong xã hội này, chỉ có đồng tiền mới có sức mạnh thực sự, còn lương tâm, luật pháp, Giời Phật đều trở nên vô nghĩa. Điều này phản ánh sự bất công, xã hội đen tối dưới thời Pháp thuộc. Cả Thuận là biểu tượng cho sự bế tắc của con người trước nghịch cảnh, và sự vùng vẫy trong tuyệt vọng khi không còn lối thoát nào khác.
### PHẦN II: VIẾT (4,0 điểm)
#### Bài văn nghị luận: Suy nghĩ về sống có trách nhiệm
**Vào thời khắc ta chấp nhận có trách nhiệm với hành động mình làm, ta chính thức trưởng thành.**
Trách nhiệm là một khía cạnh quan trọng trong cuộc sống, quyết định sự trưởng thành và đáng tin cậy của mỗi cá nhân. Khi một người ý thức và chấp nhận trách nhiệm với hành động của mình, họ không chỉ hoàn thiện bản thân mà còn đóng góp tích cực cho gia đình, cộng đồng và xã hội.
**Sống có trách nhiệm** bắt đầu từ những việc nhỏ nhất trong cuộc sống hàng ngày. Trách nhiệm với bản thân là biết chăm sóc sức khỏe, học tập, và làm việc nghiêm túc. Điều này tạo nên nền tảng vững chắc để chúng ta phát triển các phẩm chất tốt đẹp khác như kỷ luật, kiên nhẫn và tự lập. Khi ta biết chịu trách nhiệm về bản thân, ta không chỉ đạt được sự tự tin mà còn tạo dựng được lòng tin từ người khác.
Trong gia đình, trách nhiệm thể hiện qua việc tôn trọng và hỗ trợ các thành viên, góp phần xây dựng một môi trường sống hài hòa và yêu thương. Những hành động nhỏ như giúp đỡ cha mẹ, chia sẻ công việc nhà, chăm sóc anh chị em đều là biểu hiện của tinh thần trách nhiệm. Khi mỗi người trong gia đình biết sống có trách nhiệm, gia đình sẽ trở thành nơi an lành, tràn đầy yêu thương và sự hỗ trợ.
Trong công việc và học tập, trách nhiệm giúp ta hoàn thành nhiệm vụ đúng hạn và đạt chất lượng cao. Điều này không chỉ tạo ra thành công cá nhân mà còn góp phần vào sự phát triển chung của tập thể. Một người sống có trách nhiệm sẽ luôn là người đồng nghiệp đáng tin cậy, học sinh gương mẫu và là một công dân tốt.
Sống có trách nhiệm còn là cách chúng ta đối diện với sai lầm và học hỏi từ chúng. Không ai hoàn hảo, và ai cũng có thể phạm sai lầm. Điều quan trọng là biết nhận lỗi, sửa sai và không đổ lỗi cho người khác. Khi chấp nhận trách nhiệm về những gì đã xảy ra, ta không chỉ trưởng thành hơn mà còn nhận được sự tôn trọng từ người xung quanh.
Hơn nữa, trách nhiệm còn bao gồm trách nhiệm xã hội, đóng góp vào cộng đồng và xã hội. Đây có thể là những hành động nhỏ như không xả rác bừa bãi, tham gia các hoạt động từ thiện, hoặc lớn hơn là dấn thân vào các hoạt động xã hội, bảo vệ môi trường. Mỗi hành động có trách nhiệm đều góp phần làm cho xã hội trở nên tốt đẹp hơn.
Tuy nhiên, sống có trách nhiệm không phải là điều dễ dàng. Nó đòi hỏi sự kiên định, lòng dũng cảm và sự sẵn lòng đối mặt với khó khăn. Nhưng chính những thách thức này giúp chúng ta trưởng thành, trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình.
**Tóm lại**, sống có trách nhiệm là nền tảng của sự trưởng thành và thành công. Khi chúng ta chấp nhận trách nhiệm với hành động của mình, chúng ta không chỉ hoàn thiện bản thân mà còn tạo dựng được một cuộc sống ý nghĩa và đóng góp tích cực cho xã hội. Trách nhiệm là kim chỉ nam dẫn đường cho mỗi người, giúp chúng ta vượt qua khó khăn và đạt được những mục tiêu cao cả trong cuộc sống.
Quảng cáo
Bạn cần hỏi gì?
Câu hỏi hot cùng chủ đề
-
26270
-
13814
-
Đã trả lời bởi chuyên gia
9941 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
8224 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
7760 -
7597
-
Đã trả lời bởi chuyên gia
5964
