**"Bên Bờ Thiên Mạc"** là một truyện ngắn nổi tiếng của nhà văn Nguyễn Quang Thân, với bối cảnh diễn ra vào những năm cuối thời phong kiến Việt Nam. Văn bản này thể hiện sâu sắc hình ảnh của người nông dân trong xã hội phong kiến cuối thế kỷ XIX, cụ thể là thời kỳ đất nước rơi vào loạn lạc, thiên tai, dịch bệnh, và sự suy yếu của triều đình.

**Các khía cạnh chính được thể hiện qua tác phẩm:**

1. **Hình ảnh người nông dân:**
Người nông dân trong truyện được khắc họa với sự chịu đựng, lam lũ nhưng không cam chịu trước những bất công xã hội. Họ sống trong cảnh khổ cực, đói kém và thường xuyên phải đối mặt với thiên tai, hạn hán, nhưng vẫn luôn giữ trong lòng ý chí sống, niềm hy vọng và khát vọng đổi đời. Những người dân nghèo không chỉ phải vật lộn với thiên nhiên mà còn chịu áp bức từ cường quyền, quan lại phong kiến.

2. **Xã hội phong kiến thời kỳ suy tàn:**
Truyện phản ánh rõ rệt sự bế tắc và bất lực của xã hội phong kiến trong việc giải quyết các vấn đề của dân chúng. Sự suy tàn của triều đình dẫn đến tình trạng vô pháp vô cương, quan lại địa phương tham nhũng, lộng hành, trong khi người dân phải chịu đựng bất công mà không có ai bảo vệ. Đây là bối cảnh chung của đất nước vào cuối thời kỳ nhà Nguyễn.

3. **Mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên:**
Thiên nhiên trong truyện được miêu tả như một đối thủ khắc nghiệt, khiến người dân càng thêm khó khăn trong cuộc sống. "Thiên Mạc" trong truyện là một hình ảnh biểu tượng cho sự bao la, hoang vắng, như một vùng đất mờ mịt của cả số phận và tương lai người dân. Những cơn hạn hán, mất mùa trong tác phẩm thể hiện rõ cuộc sống nông nghiệp phụ thuộc vào thiên nhiên của người nông dân thời ấy.

Tác phẩm không chỉ phản ánh cuộc sống khốn khó của người dân trong thời phong kiến mà còn thể hiện những mâu thuẫn xã hội lớn hơn đang diễn ra ở giai đoạn cuối triều Nguyễn, khi đất nước đứng trước nguy cơ bị thực dân xâm lược và nội bộ rối ren.