Đoạn thơ trên được trích từ bài thơ Tự tình của Nguyễn Du1, một trong những bậc thầy về tu từ trong văn học Việt Nam. Trong đoạn thơ này, tác giả sử dụng hai biện pháp tu từ chính là so sánh và đối lập.

Biện pháp tu từ so sánh được sử dụng ở câu thứ hai, khi tác giả so sánh lịch sử Việt Nam với lịch sử Trung Quốc. Tác giả dùng tên các triều đại Việt Nam (Triệu, Đinh, Lí, Trần) để đại diện cho các thời kỳ khác nhau của nền độc lập Việt Nam, và dùng tên các triều đại Trung Quốc (Hán, Đường, Tống, Nguyên) để đại diện cho các thời kỳ khác nhau của nền thống nhất Trung Quốc. Tác giả so sánh hai nền văn minh này để thể hiện sự khác biệt về chính trị, văn hóa và tư tưởng giữa hai dân tộc. Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh ở đây là tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt, làm cho người đọc có thể hình dung được sự phong phú và đa dạng của lịch sử Việt Nam, cũng như sự tự hào và tự trọng của tác giả đối với quê hương đất nước.
Biện pháp tu từ đối lập được sử dụng ở câu thứ ba, khi tác giả đối lập hai hình ảnh sống hào kiệt và đời nào cũng có. Tác giả dùng từ sống hào kiệt để miêu tả những người anh hùng, những bậc tiên sinh, những nhà văn hóa, những nhà yêu nước, những người có công với đất nước, những người sống có đạo đức, có tài năng, có tâm hồn cao thượng. Tác giả dùng từ đời nào cũng có để nhấn mạnh rằng những người như vậy không phải là hiếm hoi, mà là luôn luôn xuất hiện trong lịch sử Việt Nam, dù ở thời kỳ nào, dưới chế độ nào, trong hoàn cảnh nào. Tác dụng của biện pháp tu từ đối lập ở đây là tạo ra một sự tương phản mạnh mẽ, gây ấn tượng sâu sắc cho người đọc về những giá trị văn hóa, nhân cách, tinh thần của dân tộc Việt Nam.

Trong đoạn thơ trên, biện pháp tu từ được sử dụng để tạo ra hiệu ứng nghệ thuật và truyền đạt ý nghĩa sâu sắc. Cụ thể:

1.Biện pháp tu từ "Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bảo đời gây nền độc lập" sử dụng các từ ngữ lịch sử như Triệu, Đinh, Lí, Trần để tạo ra một hình ảnh về những nhân vật quan trọng trong lịch sử Việt Nam đã đóng góp vào việc xây dựng nền độc lập của đất nước. Điều này tạo ra một cảm giác trang trọng và tôn vinh những người anh hùng.
2.Biện pháp tu từ "Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương" sử dụng các từ ngữ để thể hiện sự đa dạng và phong phú của lịch sử Trung Quốc. Bằng cách so sánh với lịch sử Việt Nam, đoạn thơ nhấn mạnh sự khác biệt văn hóa và chủ quyền giữa hai quốc gia.
3.Biện pháp tu từ "Sống hào kiệt đời nào cũng có" sử dụng cách diễn đạt tường minh để nhấn mạnh rằng trong mọi thời đại, có những người hùng và nhân vật xuất sắc. Điều này thể hiện lòng tự hào về lịch sử và văn hóa của dân tộc Việt Nam.
Tóm lại, biện pháp tu từ trong đoạn thơ trên giúp tạo ra một cảm giác trang trọng, tôn vinh và thể hiện sự khác biệt văn hóa giữa Việt Nam và Trung Quốc. Nó cũng nhấn mạnh sự tồn tại của những người hùng và nhân vật xuất sắc trong lịch sử.