Cố nhà văn hiện thực Nam Cao là một nhà văn lớn của những người nông dân nước ta. Đặc biệt, trong thời kỳ trước khi cách mạng tháng tám xảy ra. Nhà văn Nam Cao đã nhận thấy được những đức tính tốt đẹp, vẻ cao quý trong tâm hồn của người nông dân lao động – Nhân vật lão Hạc chính là một người nông dân như vậy, mang lại nhiều xúc động cho người đọc. Thông qua nhân vật lão Hạc của mình nhà văn Nam Cao muốn gửi gắm tinh thần nhân văn, tiến bộ của mình vào trong đó.

Nhân vật lão Hạc cũng như những người nông dân của nước ta luôn phải đối mặt với sự nghèo khó túng quẫn. Cái chết của ông chính là một lời tố cáo xã hội tăm tối thời đó. Lão Hạc có hoàn cảnh vô cùng cô đơn. Vợ của lão Hạc chết khi con trai của lão còn nhỏ. Lão sống cô đơn nuôi con trai của mình khôn lớn, trưởng thành không bước đi thêm bước nữa. Con trai lão Hạc khi lớn lên phẫn uất vì cảnh nghèo khổ nên đã bỏ đi làm phu cho đồn điền cao su một nơi bóc lột tàn nhẫn. Lão Hạc sống lủi thủi một mình chỉ có con chó Vàng là người thân, người tâm sự bầu bạn duy nhất của mình. Con chó Vàng là món quà mà con trai lão mang về nhà trước khi nó lên đường đi làm ăn xa. Ngày ngày lão đi làm thuê cho người ta kiếm miếng ăn, nhưng cuộc sống ngày càng nghèo khổ nên lão phải bán con chó đi. Lão bán chó mà như chị Dậu đau lòng bán con của mình vậy, bởi con chó chính là người thân duy nhất của lão lúc này. Những giọt nước mắt của lão chảy ra khuôn mặt khắc khổ được Nam Cao miêu tả khá chi tiết thể hiện sự nỗi đau vật vã trong lòng lão Hạc sau khi bán chó.