Thơ dành cho thiếu nhi chiếm một phần lớn trong toàn bộ sáng tác của
ông và có một vị trí quan trọng trong văn học thiếu nhi Việt Nam. Trong thế
giới thơ viết cho trẻ của Phạm Hổ, điều ta cảm nhận rõ nhất là thế giới vạn vật
sống động mang đến nhiều bất ngờ, thú vị. Thế giới quanh các em từ cỏ cây,
hoa lá đến những con vật ngộ nghĩnh, đáng yêu… cũng có những suy nghĩ,
hành động và đời sống tình cảm. Vì vậy, sẽ là một thiếu sót lớn nếu ta không
kể đến đề tài thiên nhiên và loài vật trong những sáng tác của ông. Trong thơ
của Phạm Hổ, bạn đọc bắt gặp một thế giới thiên nhiên kì thú với muôn loài
cây trái. Ông luôn khai thác chúng ở những khía cạnh độc đáo và khám phá
vẻ đẹp tự nhiên, giàu chất thơ của chúng. Bên cạnh đó, tác giả còn vẽ nênnhững bức tranh sinh động về thế giới loài vật gần gũi với các em. Biết loài vật xinh xắn dễ thương như thỏ con, bê con, gà con đến ngựa, bò, trâu… hiện lên ngộ nghĩnh, đáng yêu như thế giới trẻ thơ đầy tưởng tượng, nhầm lẫn và thắc mắc. Mảng thơ về thiên nhiên và loài vật đã dẫn bé thơ bước vào thế giới tự
nhiên giúp trẻ mở mang trí tuệ, hiểu biết.
1.2. Hiện nay, thơ Phạm Hổ được giới thiệu khá nhiều trong chương
trình Chăm sóc - giáo dục Mầm non.Với vai trò là một giáo viên mầm non
tương lai, tôi rất quan tâm đến những vần thơ Phạm Hổ viết cho thiếu nhi. Từ
đó, muốn truyền tình yêu thơ đến các em nhỏ. Vì những lí do trên, chúng tôi
đã chọn đề tài nghiên cứu Thiên nhiên và loài vật trong thơ Phạm Hổ viết cho
thiếu nhi. Với việc nghiên cứu đề tài này, tôi hy vọng sẽ góp phần tích cực
vào việc giảng dạy thơ Phạm Hổ ở trường Mầm non đạt hiệu quả cao. Đồng
thời đây cũng là sự thể hiện sự trân trọng của tác giả khóa luận với Phạm Hổ một nhà thơ được nhiều người yêu mến.
Sự nghiệp sáng tác cho thiếu nhi của Phạm Hổ đã đóng góp lớn cho văn
học thiếu nhi Việt Nam. Nhiều nhà nghiên cứu, phê bình văn học đã đánh giá
Phạm Hổ là nhà thơ tâm huyết với trẻ, đến với trẻ bằng tấm lòng yêu thương.
Nhà thơ Vũ Duy Thông trong bài Con đường đến với trẻ thơ nhận
định: “Đọc thơ Phạm Hổ viết cho các em, ấn tượng đầu tiên anh để lại là: đây
là con người yêu trẻ đến mức đắm đuối không bao giờ no chán, một người
luôn khao khát tìm đến trẻ để hiểu và yêu chúng hơn nữa, một con người vốn
không phải đóng vai một thầy giáo nghiêm nghị cất lời răn dạy phải trái mà là
một người bạn chân thành của trẻ. Trên con đường đến với trẻ thơ ấy, Phạm
Hổ đã có nhiều thành công…” [10, 47].
Nhà văn Đoàn Giỏi trong Sổ tay nhà văn đã chỉ ra rằng: “Phạm Hổ viết
cho các em dịu dàng đằm thắm, sâu xa mà tươi vui duyên dáng, từ cái nhìn

bằng chính mắt ta trông thấy toát lên ý vị nồng nàn như mùi hương không
thấy của những bông hoa đẹp, khiến ta bâng khuâng nhớ mãi” [11, 937].
Lã Thị Bắc Lý trong bài Đỗ trắng đỗ đen của Phạm Hổ nhận xét:
“Phạm Hổ đã tìm ra chìa khóa mở cửa tâm hồn của trẻ thơ, giáo dục trẻ thơ
bằng con đường tình cảm nhẹ nhàng mà hiệu lực, thơ Phạm Hổ là chiếc cầu
nối giữa trẻ thơ và cuộc sống” [11, 947].
Nguyễn Xuân Nam trong bài Một cái nhìn kì thú yêu thương đã có nhận
xét: “Với mùi thơm của hoa trái, với tiếng bò “ậm ò”, tiếng gà “chiếp
chiếp”… tập thơ đưa các em về thế giới chính thực của mình” [11, 937].
Nhà thơ Trần Đăng Khoa trong bài Người ở xứ thần tiên đã có những
khám phá rất thú vị: “Phạm Hổ đã hiến dâng trọn vẹn cái phần tinh túy nhất
của đời mình, của tâm hồn mình cho con trẻ. Đọc thơ của ông, ta thấy ông rất
yêu trẻ con. Mà không chỉ yêu, ông còn kính trọng và sùng bái chúng. Vì thế
nói đến ông ta vẫn quen nghĩ đó là thi sĩ chuyên viết cho thiếu nhi, viết bằng
nhiều thể loại: thơ, truyện, kịch, truyện thần thoại, rồi kịch bản phim hoạt
hình…” [11, 950].
Trong Phác thảo Văn học thiếu nhi, nhà nghiên cứu Vân Thanh đã từng
viết: “Nói về thơ Phạm Hổ trước hết là nói về thiên nhiên. Dù rằng ca ngợi
thiên nhiên là một điểm chung của các nhà văn, nhà thơ viết cho thiếu nhi.
Thông qua bức tranh thiên nhiên người viết gợi cho các em lòng yêu cuộc
sống, bạn bè, đất nước…” [12, 345].
Trong Giáo trình Văn học thiếu nhi, Dương Thu Hương đã nhận xét về
thế giới loài vật trong thơ Phạm Hổ như sau: “Ngoài việc kể tên các thuộc
tính cơ bản của các con vật, cây cối, đồ vật… xung quanh bé, giúp cho bé
những bài học tìm hiểu tự nhiên và xã hội sinh động, nhà thơ còn miêu tả
chúng rất ngộ nghĩnh, chúng tạo thành một thế giới trẻ thơ, đầy tưởng tượng
nhầm lẫn và thắc mắc” [8, 140]. Trên đây là những lời tâm huyết của chúng tôi