Cảnh cuối truyện nói về tâm trạng người anh khi cùng mẹ đến phòng trưng bày xem bức tranh được giải nhất của em gái, cảnh này có hai người anh. Người anh trong bức tranh rất đẹp: "Một chú bé đang ngồi nhìn ra cửa sổ, nơi bầu trời trong xanh. Mặt chú bé như tỏa ra một thứ ánh sáng rất lạ. Toát lên từ cặp mắt, tư thếngồi của chú không chỉ sự suy tư mà còn rất mơ mộng nữa".Đó là hình ảnh người anh lí tưởng rất thông minh, nhiều khát vọng, có tâm hồn mơ mộng. Bức tranh ấy được vẽ bằng bút pháp lãng mạn, hội tụ cái tài và cái tâm của họa sĩ Mèo tí hon.

Người anh đứng xem tranh với bao tâm trạng. Xúc dộng cao độ "giật sững người", "phải bám chặt lấy tay mẹ" vì ngạc nhiên ngỡ ngàng khi nghe mẹ "thì thầm" vào tai: "Con có nhận ra con không?". Tâm hồn người anh xao động: "Thoạt tiên là sự ngỡ ngàng, rồi đến hãnh diện, sau dó là xấu hổ". Ngỡ ngàng vì cảm thấy người anh trong bức tranh kì diệu quá, ngoài sức tưởng tượng của mình. Hãnh diện vì mình có một cô em gái có tài năng và giàu năng khiếu hội họa, có tấm lòng nhân hậu bao la. Xấu hổ vì bản thân mình "bất tài", không có một năng khiếu gì, tình cảm đối với em gái có lúc còn "gợn", ý nghĩ: "Dưới mắt em tôi, tôi hoàn hảo thế kia ư?" đã thể hiện rất rõ sự xấu hổ của mình. Người anh như bị thôi miên khi ngắm bức tranh có dòng chữ: "Anh trai tôi". Lại nghe mẹ nhắc, mẹ hỏi: "Con đã nhận ra con chưa?" thì chú bé "muốn khóc quá". Nếu nói được với mẹ thì chú bé sẽ nói rằng: "Không phải con dâu. Đây là tâm hồn và lòng nhân hậu của em con đấy". Chú bé cảm thấy mình chưa được hoàn hảo, phải cố gắng vươn lên, càng yêu thương, quý mến em gái hơn bao giờ hết.

Trước bức tranh của em gái, ta cảm thấy nhân vật người anh trai "đang lớn lên về mặt tâm hồn", ta càng thấy chú trở nên gần gũi và đáng quý trọng biết bao! Nghệ thuật đích thực hướng tới Chân, Thiện, Mĩ. Truyện "Bức tranh của em gái tôi" của Tạ Duy Anh cho ta cảm nhận ấy. Dưới ánh sáng nghệ thuật, hai anh em Kiều Phương thật đáng yêu, như đang cùng tuổi thơ khắp mọi miền đất nước đồng hành hướng về “Tương lai vẫy gọi”.

Những câu chuyện cổ tích luôn để lại cho em nhiều ấn tượng khó phai về các nhân vật, đó là nàng Bạch Tuyết xinh đẹp tuyệt trần, là cô Tấm hiền lành chăm chỉ, đó còn là chàng Thạch Sanh lương thiện dũng cảm, là chàng Sọ Dừa thông minh, nhanh trí. Nhưng ấn tượng với em nhất là cô bé đi bán diêm trong truyện cổ tích "Cô bé bán diêm".

Cô bé bán diêm có hoàn cảnh đáng thương, mẹ mất sớm em sống với bà nhưng bà cũng ốm và bỏ em mà đi. Cô bé sống với cha tàn nhẫn, ngày ngày chỉ biết chửi mắng và đánh đập em.

Ngày này qua ngày khác, em bé bán diêm lang thang khắp mọi nẻo đường của thành phố để bán những bao diêm mong có được đồng lời để đưa về cho cha.

Trong đêm giao thừa của ngày cuối đông, cô bé gầy gò co ro trong giá lạnh. Mái tóc dài dính bết những bông tuyết vừa rơi, đôi mắt em cụp xuống vì mệt và lạnh. Đôi môi em tái nhợt hẳn đi, duy chỉ có đôi má vẫn còn hồng hào. Giọng em ấm áp, từng lời mời mua diêm thốt ra từ em:

- Cô mua giùm cháu bảo diêm với ạ

- Chú mua diêm đi chú

- Bà ơi, bà có mưa diêm không ạ?

Từng bước đi nặng nề, những lời mời như lời thỉnh cầu cất lên vậy mà chẳng ai thương tình mua cho lấy một bao diêm.

Trong đêm lạnh, người ta ấm áp cùng nhau, em lại cô đơn nơi góc tối của xó tường. Đôi chân trần lạnh cóng vì không có dép mang, trên người em chỉ là manh áo mỏng đã rách theo năm tháng, bụng em đói cồn cào vì cả ngày không có gì để ăn. Người ta vô tình lướt qua em, nhìn thấy em mà chẳng ai đoái hoài, cũng không ai mua cho em chiếc áo, trao cho em đôi dép, tặng cho em ổ bánh mì hay đơn giản chỉ là cái hỏi thăm thuần túy, mua cho bao diêm để ủi an em. Thương em biết bao cô gái bé nhỏ phải chịu đựng thiếu thốn cả vật chất, cả sự yêu thương. Em là cô bé hiếu thảo, thương cha, thương bà, luôn mong ước được gặp lại người bà yêu quý.

Cô bé đã quẹt những que diêm của mình để sưởi ấm và mơ về những điều em ước mong. Rồi em gặp lại người bà yêu thương, nắm tay bà cùng về bên chúa, bỏ lại cuộc sống đau khổ, cơ cực nơi trần gian.

Hình ảnh cô bé bán diêm khiến em xúc động vô cùng. Em chỉ ước rằng nếu gặp được em trong đêm đó, sẽ giúp em có một áo ấm để mang, sẽ xin mẹ mua cho bạn ấy bảo diêm, dù không thể thay đổi gì nhưng chí ít cũng giúp cho em bé bán diêm ấm lòng hơn trong đêm giao thừa lạnh lẽo ấy.