Một câu chuyện lịch sử nổi tiếng gắn với cố đô Huế là cuộc phản công ở kinh thành Huế năm 1885 do Tôn Thất Thuyết lãnh đạo.

Sau khi thực dân Pháp từng bước khống chế triều đình nhà Nguyễn, Tôn Thất Thuyết đã âm thầm chuẩn bị lực lượng để chống lại. Đêm mồng 4 rạng sáng ngày 5 tháng 7 năm 1885, ông chỉ huy quân đội bất ngờ tấn công vào quân Pháp trong kinh thành Huế. Tuy nhiên, do lực lượng còn yếu và vũ khí thô sơ, cuộc phản công không thành công.

Trước tình hình đó, Tôn Thất Thuyết đã đưa vua Hàm Nghi rời khỏi kinh thành, ra sơn phòng Tân Sở (Quảng Trị). Tại đây, vua Hàm Nghi đã ban Chiếu Cần Vương, kêu gọi toàn dân đứng lên chống Pháp, mở đầu cho phong trào Cần Vương sôi nổi trên khắp cả nước.

 Câu chuyện này thể hiện tinh thần yêu nước, ý chí chống ngoại xâm của triều đình và nhân dân ta, đồng thời là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử đấu tranh chống thực dân Pháp của dân tộc.