I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
Ở cái xóm nhỏ ven thành phố này, người ta nhắc tới anh Hết còn nhiều hơn chủ tịch tỉnh đi họp. Ðứa nào hỗn hào, lười biếng, má nó biểu: “Lại coi thằng Hết kìa! Ba mươi mấy tuổi đầu rồi, ngày đi làm thuê, làm mướn, không có chuyện gì nó chê, chiều về lụi hụi chui vô bếp nấu cơm, giặt giũ cho cha già, hiếu thảo thấy mà thương".
[..] Tía anh Hết năm nay 72 tuổi. Tuổi này, người ta hay đau yếu nhưng ông vẫn còn sỏi lắm. Ông già khó tính, thêm tật lãng tai. [..] Chừng năm năm trước, ông còn vô bếp nấu cơm, mắt mũi tèm nhèm để lửa táp vô vách lá, nhà cháy rụi. Anh Hết cất lại nhà trên nền cũ đầy tro.
[..] Bữa nào anh Hết cũng chổng mông thổi lửa, rồi dọn cơm sẵn, ngồi dựa cửa trước chờ tía anh về. Có bữa chờ tới mỏi mòn, để bụng đói ngồi ngủ gà gật. Người ở xóm biểu cứ ăn trước đi chớ chờ gì, anh cười, mâm cơm có ấm cúng, tía tôi mới vui miệng, ăn nhiều. Nhưng có bữa, anh mới vừa giở cửa chui vô nhà, ông già đã ngồi nhai cơm cháy, bị nghẹn, mắt ầng ậng nước. Anh thương tía quá chừng vội vàng chạy đi vo gạo.
Anh Hết mồ côi má từ mới lọt lòng. [..] . Tía anh không đi bước nữa, ngày ngày cột sợi dây võng dài từ nhà trên xuống bếp, vừa đưa vừa nấu nước cháo, hát vọng lên, “Chớ ầu ơ. Cây khô đâu dễ mọc chồi.” Chừng này tuổi rồi, mỗi khi anh đặt lưng xuống bộ vạc, lại nhớ ngơ nhớ ngẩn lời hát của tía anh ngày xưa. Buồn lắm, nghe đứt ruột lắm. Càng nhớ anh càng thương ông. Câu được vài ba con cá rô, anh bắc cái ơ lên kho quẹt, tỉ mẩn lọc phần thịt dành cho tía, phần xương xẩu phần mình. Những trưa nắng tốt, tranh thủ giờ cơm trưa anh xin phép chạy về, dắt tía anh ra ngoài hè tắm rửa, kỳ cọ. Những tối trời mưa, anh lúp xúp cầm cái nón mê đi đón ông già. Ði cạnh, che đầu cho ba, nghiêm trang như đang chở che cho sinh linh nào đó nhỏ bé lắm, yếu ớt lắm.
Nhưng ông già đâu có yếu, ông xách gậy rượt đánh anh hoài đó chớ. Tía đầu bạc rượt thằng con đầu xanh chạy cà tưng đuổi nhau lòng vòng quanh mấy cây me già ngoài mé lộ. Ðám trẻ xúm lại, vỗ tay như coi hát bội. Hỏi anh Hết sao không chịu chạy nhanh để bị dính đòn, anh bảo, chạy thì được, nhưng càng nhanh thì tía anh càng mệt, chịu có mấy roi nhẹ hều, nhằm gì [..]
(Trích: Hiu hiu gió bấc, Nguyễn Ngọc Tư)
Chú thích:
- Nguyễn Ngọc Tư là nhà văn trẻ, quê ở Cà Mau. Phong cách viết văn của chị rất chân thực, giản dị, giọng văn đậm chất Nam Bộ. Những tác phẩm của chị thường viết về những điều nhỏ nhặt, bình dị của cuộc sống làng quê và con người đôn hậu của mảnh đất Nam Bộ.
Câu 1. Xác định kiểu cốt truyện của văn bản trên?
Câu 2. Văn bản viết về đề tài gì?
Câu 3. Nhân vật chính trong văn bản là ai?
Câu 4. Xác định từ láy trong câu văn: “Những tối trời mưa, anh lúp xúp cầm cái nón mê đi đón ông già.”
Câu 5. Chi tiết sau gợi em suy nghĩ gì về anh Hết?
“Câu được vài ba con cá rô, anh bắc cái ơ lên kho quẹt, tỉ mẩn lọc phần thịt dành cho tía, phần xương xẩu phần mình”
Câu 6. Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu: “Ði cạnh, che đầu cho ba, nghiêm trang như đang chở che cho sinh linh nào đó nhỏ bé lắm, yếu ớt lắm.” ?
Câu 7: Xét về mục đích nói, câu sau thuộc kiểu câu gì? “Bữa nào anh Hết cũng chổng mông thổi lửa, rồi dọn cơm sẵn, ngồi dựa cửa trước chờ tía anh về.”
Câu 8. Thông qua những tình tiết trong truyện, anh Hết đã để lại ấn tượng gì trong lòng người đọc?
Câu 9. Qua văn bản, tác giả muốn gửi tới người đọc thông điệp gì?
Câu 10. Em đã làm gì để thể hiện lòng hiếu thảo với cha mẹ?
II. VIẾT (4,0 diểm) Viết bài văn phân tích đoạn truyện trích trong tác phẩm “Hiu hiu gió bấc” của Nguyễn Ngọc Tư ở phần Đọc hiểu.
Quảng cáo
2 câu trả lời 120
I. ĐỌC HIỂU
Câu 1. Kiểu cốt truyện
→ Cốt truyện đơn giản (tuyến tính, đời thường), xoay quanh những sinh hoạt hằng ngày của anh Hết.
Câu 2. Đề tài
→ Tình cảm gia đình, đặc biệt là tình cha con (lòng hiếu thảo).
Câu 3. Nhân vật chính
→ Anh Hết
Câu 4. Từ láy
→ “lúp xúp”
Câu 5. Ý nghĩa chi tiết
→ Chi tiết cho thấy:
Anh Hết rất thương cha, nhường phần ngon cho cha
Thể hiện sự hi sinh, tấm lòng hiếu thảo sâu sắc
Câu 6. Biện pháp tu từ
So sánh: “như đang chở che cho sinh linh nào đó nhỏ bé, yếu ớt”
Tác dụng:
Làm nổi bật tình cảm yêu thương, che chở của anh Hết dành cho cha
Thể hiện cha trở nên bé nhỏ trong mắt con, tăng giá trị biểu cảm
Câu 7. Kiểu câu (mục đích nói)
→ Câu trần thuật (kể)
Câu 8. Ấn tượng về anh Hết
→ Anh Hết là người:
Hiếu thảo, yêu thương cha sâu sắc
Chăm chỉ, chịu khó, giàu tình cảm
→ Gây xúc động và cảm phục cho người đọc
Câu 9. Thông điệp
→ Hãy:
Yêu thương, chăm sóc cha mẹ khi còn có thể
Trân trọng tình cảm gia đình
Sống có hiếu, có nghĩa
Câu 10. Liên hệ bản thân (viết ngắn)
→ Em:
Giúp đỡ cha mẹ việc nhà
Chăm ngoan, học tốt
Quan tâm, hỏi han cha mẹ mỗi ngày
→ Đó là cách thể hiện lòng hiếu thảo
II. VIẾT (Bài văn phân tích)
Phân tích đoạn truyện “Hiu hiu gió bấc” – Nguyễn Ngọc Tư
Đoạn trích trong tác phẩm “Hiu hiu gió bấc” của Nguyễn Ngọc Tư đã khắc họa thành công hình ảnh một người con hiếu thảo – anh Hết – qua những chi tiết giản dị nhưng đầy xúc động.
Trước hết, anh Hết hiện lên là một người con hết mực yêu thương cha. Dù đã ngoài ba mươi tuổi, anh vẫn chấp nhận cuộc sống lam lũ, làm thuê làm mướn để chăm sóc người cha già. Hình ảnh anh “lụi hụi chui vô bếp nấu cơm, giặt giũ” cho cha cho thấy sự tận tụy, hi sinh thầm lặng. Không chỉ vậy, anh luôn chờ cha về ăn cơm dù có phải chịu đói, bởi với anh, bữa cơm có cha mới thật sự ấm cúng.
Tình cảm của anh Hết còn thể hiện qua những hành động rất nhỏ nhưng giàu ý nghĩa. Khi câu được cá, anh “tỉ mẩn lọc phần thịt dành cho tía, phần xương xẩu phần mình”. Chi tiết ấy đã làm nổi bật tấm lòng nhường nhịn, yêu thương cha sâu sắc. Hay trong những ngày mưa, anh “lúp xúp cầm cái nón mê đi đón ông già”, che chở cho cha như bảo vệ một sinh linh yếu ớt. Hình ảnh so sánh này khiến người đọc cảm nhận được tình yêu thương bao bọc, trìu mến của người con dành cho cha.
Đặc biệt, dù bị cha rượt đánh, anh Hết vẫn không chạy nhanh để cha đỡ mệt. Hành động tưởng như đơn giản ấy lại thể hiện một tình cảm vô cùng sâu sắc và tinh tế. Anh chấp nhận chịu đau để đổi lấy sự nhẹ nhàng cho cha, cho thấy sự hiếu thảo không chỉ ở hành động mà còn ở suy nghĩ.
Qua đoạn trích, tác giả đã thể hiện một cách chân thực và cảm động vẻ đẹp của tình cha con trong cuộc sống đời thường. Giọng văn giản dị, đậm chất Nam Bộ cùng những chi tiết gần gũi đã làm nổi bật hình ảnh anh Hết – một con người bình dị nhưng giàu tình yêu thương.
Tóm lại, đoạn truyện không chỉ ca ngợi tấm lòng hiếu thảo của anh Hết mà còn gửi gắm thông điệp sâu sắc về tình cảm gia đình. Qua đó, mỗi chúng ta cần biết yêu thương, trân trọng và chăm sóc cha mẹ khi còn có thể.
Dưới đây là gợi ý trả lời các câu hỏi đọc hiểu và bài văn phân tích đoạn trích trong tác phẩm "Hiu hiu gió bấc" của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư:
I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Câu 1: Kiểu cốt truyện: Cốt truyện đơn tuyến (tập trung xoay quanh cuộc đời, phẩm chất và những hành động thường nhật của nhân vật anh Hết).
Câu 2: Đề tài: Tình cảm gia đình, cụ thể là lòng hiếu thảo của con cái đối với cha mẹ trong bối cảnh làng quê Nam Bộ.
Câu 3: Nhân vật chính: Anh Hết.
Câu 4: Từ láy: Lúp xúp.
Câu 5: Chi tiết này cho thấy anh Hết là người tận tụy, hy sinh và cực kỳ yêu thương cha. Anh dành những gì ngon nhất, tốt nhất (phần thịt) cho cha, còn mình nhận về phần thiệt thòi (phương xương xẩu). Đó là sự chăm sóc tỉ mỉ, xuất phát từ tấm lòng hiếu thảo chân thành.
Câu 6:
Biện pháp so sánh: "nghiêm trang như đang chở che cho sinh linh nào đó nhỏ bé lắm, yếu ớt lắm".
Tác dụng: * Làm cho câu văn trở nên sinh động, giàu hình ảnh và cảm xúc.
Nhấn mạnh sự trân trọng, nâng niu và thái độ thành kính của anh Hết dành cho người cha già. Đối với anh, cha là vô giá, cần được bảo vệ tuyệt đối.
Câu 7: Kiểu câu xét theo mục đích nói: Câu trần thuật.
Câu 8: Anh Hết để lại ấn tượng về một con người chất phác, hiền lành và có hiếu đạo vẹn toàn. Dù cuộc sống nghèo khó, làm thuê làm mướn vất vả, anh vẫn giữ trọn đạo làm con, chăm sóc cha bằng tất cả sự nhẫn nại và tình thương yêu thuần khiết nhất.
Câu 9: Thông điệp: Lòng hiếu thảo là vẻ đẹp đạo đức quý giá nhất của con người. Tác giả nhắc nhở chúng ta hãy biết trân trọng, chăm sóc và yêu thương cha mẹ khi họ còn sống, bởi tình thân là điểm tựa ấm áp nhất trong cuộc đời mỗi người.
Câu 10: (Học sinh tự liên hệ bản thân). Ví dụ:
Phụ giúp cha mẹ việc nhà (nấu cơm, dọn dẹp).
Cố gắng học tập tốt để cha mẹ vui lòng.
Lắng nghe, chia sẻ và quan tâm đến sức khỏe của cha mẹ.
II. VIẾT (4,0 điểm)
BÀI VĂN PHÂN TÍCH ĐOẠN TRÍCH "HIU HIU GIÓ BẤC"
Nguyễn Ngọc Tư từ lâu đã đóng đinh trong lòng độc giả bằng những trang văn đậm đà phong vị đất và người Nam Bộ. Những câu chuyện của chị thường nhẹ nhàng nhưng thấm đẫm nỗi buồn nhân bản và tình người ấm áp. Đoạn trích trong tác phẩm "Hiu hiu gió bấc" là một minh chứng điển hình, khắc họa thành công hình tượng anh Hết – một biểu tượng đẹp đẽ về lòng hiếu thảo giữa cuộc đời bình dị.
Trước hết, nhân vật anh Hết hiện lên qua cái nhìn của xóm giềng như một tấm gương về sự cần cù và hiếu đạo. Dù đã "ba mươi mấy tuổi đầu", anh không quản ngại việc nặng nhọc, "làm thuê làm mướn" không chê việc gì để lo cho cha. Hình ảnh anh "lụi hụi chui vô bếp" sau giờ làm việc vất vả đã tạo nên một ấn tượng về một người đàn ông trách nhiệm, đảm đang – một nét vẽ ngược dòng với quan niệm thông thường về vai trò của nam giới, càng làm nổi bật tình thương anh dành cho tía.
Tình cảm của anh Hết dành cho người cha già lãng tai, khó tính không chỉ dừng lại ở trách nhiệm mà còn là sự thấu hiểu và hy sinh sâu sắc. Anh chấp nhận bụng đói ngồi ngủ gục để chờ cha về ăn cơm cùng vì biết "mâm cơm có ấm cúng, tía tôi mới vui miệng". Chi tiết anh tỉ mẩn lọc thịt cá rô dành cho cha, còn mình ăn xương xẩu, hay việc anh "chạy cà tưng" chịu đòn roi của cha vì sợ cha đuổi nhanh sẽ mệt, đã chạm đến trái tim người đọc. Đó là sự nhẫn nại vô bờ bến. Với anh Hết, cha không chỉ là người thân, mà còn là một "sinh linh nhỏ bé, yếu ớt" cần được che chở, nâng niu.
Nghệ thuật kể chuyện của Nguyễn Ngọc Tư rất tự nhiên, ngôn ngữ đậm chất Nam Bộ với những từ ngữ như: "tía", "lãng tai", "hát bội", "cà tưng"... giúp không gian truyện trở nên gần gũi, chân thực. Biện pháp so sánh và những chi tiết miêu tả nội tâm gián tiếp qua hành động đã giúp nhân vật anh Hết hiện lên sống động, không giáo điều mà vô cùng cảm động.
Đoạn trích không chỉ ca ngợi một cá nhân mà còn gửi gắm thông điệp sâu sắc về đạo làm con. Trong xã hội hiện đại, khi những giá trị truyền thống đôi khi bị xem nhẹ, hình ảnh anh Hết bên mâm cơm đợi cha, bên hè tắm rửa cho cha giữa trưa nắng là một lời nhắc nhở nhẹ nhàng mà thấm thía về chữ "Hiếu".
Tóm lại, qua đoạn trích "Hiu hiu gió bấc", Nguyễn Ngọc Tư đã xây dựng thành công một nhân vật anh Hết đầy lòng nhân ái. Tác phẩm không chỉ bồi đắp cho người đọc tình cảm gia đình thiêng liêng mà còn khẳng định giá trị bền vững của những con người bình dị, đôn hậu trên mảnh đất phương Nam.
Quảng cáo
Bạn cần hỏi gì?
Câu hỏi hot cùng chủ đề
-
26282
-
14588
-
Đã trả lời bởi chuyên gia
14466 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
13019 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
12589 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
9842 -
9493
-
Đã trả lời bởi chuyên gia
8525
