Phân tích ý nghĩa trào phúng của nghệ thuật sử dụng phép đối, nghệ thuật sử dụng...

chau

Đã trả lời bởi chuyên gia

đã hỏi trong Lớp 8 Văn học

· 9 giờ trước

Ngữ Văn 8 Tập 2

Đã trả lời bởi chuyên gia

Phân tích ý nghĩa trào phúng của nghệ thuật sử dụng phép đối, nghệ thuật sử dụng ngôn từ ở hai câu thực và hai câu luận Và giá trị nhân đạo của bài thơ TỰ TRÀO

TỰ TRÀO

Cũng chẳng giàu mà cũng chẳng sang,

Chẳng gầy chẳng béo, chỉ làng nhàng.

Cờ đương dở cuộc không còn nước,

Bạc chửa thâu canh đã chạy làng.

Mở miệng nói ra gàn bát sách,

Mềm môi chén mãi tít cung thang.

Nghĩ mình lại gớm cho mình nhỉ,

Thế cũng bia xanh, cũng bảng vàng!

(Nguyễn Khuyến Thơ và đời, Nguyễn Khuyến, NXB văn học, 2012, tr .46)

Trả Lời (+5 điểm)

Lưu câu hỏi Lưu

Hỏi chi tiết

Quảng cáo

1 câu trả lời 49

Sang Phạm

9 giờ trước

Bài thơ “Tự trào” của Nguyễn Khuyến là một tác phẩm tiêu biểu cho tiếng cười tự trào sâu sắc, vừa hài hước vừa chua chát. Đặc biệt, hai câu thực và hai câu luận đã thể hiện rõ nghệ thuật trào phúng qua phép đối và cách dùng ngôn từ, đồng thời góp phần làm nổi bật giá trị nhân đạo của bài thơ.

Trước hết, ở hai câu thực:

“Cờ đương dở cuộc không còn nước,
Bạc chửa thâu canh đã chạy làng.”
Tác giả sử dụng phép đối rất chỉnh:

“cờ” đối “bạc”,
“dở cuộc” đối “chửa thâu canh”,
“không còn nước” đối “đã chạy làng”.
Phép đối này tạo nên sự cân xứng về hình thức nhưng lại làm nổi bật nội dung trào phúng: cả “cờ” lẫn “bạc” đều dang dở, thất bại. Những từ ngữ như “không còn nước”, “chạy làng” mang sắc thái dân dã, gợi sự bất lực, bế tắc. Qua đó, nhà thơ tự giễu mình là người không làm nên việc gì, vừa chơi cờ cũng thua, đánh bạc cũng dở. Tiếng cười ở đây mang ý nghĩa tự trào, châm biếm chính bản thân trong cảnh bất lực giữa cuộc đời.

Đến hai câu luận:

“Mở miệng nói ra gàn bát sách,
Mềm môi chén mãi tít cung thang.”
Phép đối tiếp tục được vận dụng:

“mở miệng” đối “mềm môi”,
“nói ra” đối “chén mãi”,
“gàn bát sách” đối “tít cung thang”.
Cách dùng từ ở đây rất độc đáo, mang màu sắc khẩu ngữ như “gàn”, “chén”, “tít”, tạo nên giọng điệu vừa tự nhiên vừa mỉa mai. Nhà thơ tự nhận mình nói năng “gàn dở”, uống rượu thì say sưa vô độ. Như vậy, ông tiếp tục tự hạ thấp mình, phơi bày những thói quen, hạn chế của bản thân. Chính sự tự ý thức và dám cười vào chính mình đã tạo nên nét trào phúng đặc sắc.

Qua nghệ thuật đối và ngôn từ ở hai cặp câu này, ta thấy rõ tiếng cười tự trào không nhằm hạ thấp con người mà là để nhìn thẳng vào sự thật, bộc lộ nỗi chán chường của một kẻ sĩ trong hoàn cảnh xã hội bế tắc. Đó là tiếng cười “ra nước mắt”, ẩn chứa nỗi buồn và sự bất lực trước thời cuộc.

Từ đó, bài thơ thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc. Trước hết, đó là sự trân trọng con người cá nhân, khi nhà thơ dám nhìn nhận những hạn chế của mình một cách chân thực. Đồng thời, qua tiếng cười tự trào, tác giả cũng bộc lộ nỗi đau của một trí thức không tìm được chỗ đứng, qua đó gián tiếp phê phán xã hội bất công, làm tha hóa con người. Hơn nữa, bài thơ còn thể hiện tấm lòng tự trọng, nhân cách trong sạch của nhà thơ: dù tự giễu mình nhưng ẩn sâu vẫn là một con người có ý thức về giá trị bản thân và khát khao được sống có ích.

Tóm lại, nghệ thuật sử dụng phép đối và ngôn từ trong hai câu thực, hai câu luận đã góp phần làm nổi bật tiếng cười trào phúng độc đáo của bài thơ “Tự trào”. Qua đó, Nguyễn Khuyến không chỉ thể hiện tài năng nghệ thuật mà còn gửi gắm những suy ngẫm sâu sắc về con người và cuộc đời, tạo nên giá trị nhân đạo bền vững cho tác phẩm.

...Xem thêm

0 bình luận

Đăng nhập để hỏi chi tiết

Quảng cáo

Bạn hỏi - Chuyên gia trả lời