Chuẩn bị đọc
Câu 1: Dựa vào nhan đề Cô bé bán diêm và hình ảnh minh họa (nếu có), em hãy đoán xem câu chuyện sẽ kể về điều gì?
Gợi ý: Dựa vào nhan đề, có thể dự đoán câu chuyện kể về hoàn cảnh khó khăn, cuộc sống mưu sinh vất vả của một cô bé nghèo phải đi bán diêm vào một thời điểm đặc biệt nào đó (có thể là đêm giao thừa dựa trên nội dung tác phẩm).
Trải nghiệm cùng văn bản
Câu 1: Tại sao cô bé lại không dám về nhà?
Gợi ý: Cô bé không dám về nhà vì em chưa bán được bao diêm nào, sợ bị bố đánh.
Câu 2: Những hình ảnh nào gợi cho em nhớ đến hoàn cảnh của cô bé?
Gợi ý: Hình ảnh "đầu trần, chân đất", "áo quần rách rưới", "những bao diêm trong chiếc tạp dề cũ kĩ", "trời đông giá rét", "nhà ai cũng sáng rực ánh đèn", "cửa sổ mọi nhà đều sáng rực" gợi lên sự tương phản giữa sự giàu có, ấm áp của mọi người và sự nghèo khổ, lạnh giá của cô bé.
Câu 3: Theo em, tại sao cô bé lại muốn quẹt diêm?
Gợi ý: Cô bé quẹt diêm để tìm hơi ấm trong đêm đông giá rét và để nhìn thấy những cảnh tượng hạnh phúc, ấm áp mà em mong ước.
Câu 4: Vì sao cô bé lại nhìn thấy bà trong ánh lửa?
Gợi ý: Cô bé quẹt que diêm, ánh lửa tỏa ra, trong sự ảo tưởng, cô bé thấy bà - người duy nhất thương yêu em đã qua đời.
Suy ngẫm và phản hồi
Câu 1: Tóm tắt truyện Cô bé bán diêm theo các sự kiện chính.
Gợi ý:Đêm giao thừa giá rét, cô bé bán diêm không dám về nhà vì chưa bán được diêm.
Cô bé ngồi vào góc tường giữa hai ngôi nhà và quẹt diêm để sưởi ấm.
Qua những lần quẹt diêm, cô bé mơ thấy: lò sưởi, bàn ăn, cây thông Noel và bà.
Cô bé quẹt hết bao diêm để giữ bà ở lại và sau đó chết rét trong đêm giao thừa.
Sáng hôm sau, mọi người tìm thấy thi thể cô bé với nụ cười trên môi.
Câu 2: Tìm những chi tiết thể hiện sự tương phản trong câu chuyện. Tác dụng của những chi tiết đó?
Gợi ý:Chi tiết tương phản: Đêm đông giá rét >< trong nhà ấm áp, rực rỡ; cô bé đói rét >< mọi người đón giao thừa; bao diêm của cô bé >< ánh sáng đèn.
Tác dụng: Nhấn mạnh sự cô đơn, tội nghiệp của cô bé, đồng thời thể hiện sự vô cảm của xã hội và làm nổi bật chủ đề nhân đạo của tác phẩm.
Câu 3: Nêu cảm nhận của em về cô bé bán diêm.
Gợi ý: Cô bé là một nhân vật đáng thương, bất hạnh, có hoàn cảnh đáng thương nhưng cũng rất giàu ước mơ, khao khát tình yêu thương và sự ấm áp.
Câu 4: Câu chuyện Cô bé bán diêm gợi cho em suy nghĩ gì về tình yêu thương giữa người với người?
Gợi ý: Câu chuyện nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của tình yêu thương, sự chia sẻ, đùm bọc đối với những người có hoàn cảnh khó khăn trong xã hội.

• Trả lời: Đề tài về cuộc sống của những đứa trẻ nghèo khổ, bất hạnh và thiếu thốn tình thương trong xã hội.

• Nhân vật:
  • Nhân vật chính: Cô bé bán diêm (nhà nghèo, mồ côi mẹ, bà nội mất, sống với người bố hay mắng nhiếc).
  • Nhân vật phụ: Người bố, người qua đường, bà nội (trong tưởng tượng).
• Bối cảnh:
  • Thời gian: Đêm giao thừa rét mướt.
  • Không gian: Ngoài đường phố tối tăm, lạnh lẽo, tương phản với những ngôi nhà rực rỡ ánh đèn và sực nức mùi ngỗng quay.
• Sự việc chính:
  • Cô bé không bán được diêm, không dám về nhà vì sợ bố đánh.
  • Cô bé ngồi nép vào góc tường và quẹt các que diêm để sưởi ấm.
  • Mỗi lần quẹt diêm là một cảnh mộng tưởng hiện ra (lò sưởi, bàn ăn, cây thông Noel, người bà hiền hậu).
  • Cô bé quẹt hết các que diêm để níu giữ bà và cùng bà bay về trời.
  • Sáng hôm sau, người ta thấy cô bé đã chết cóng giữa trời đông với đôi má hồng và nụ cười trên môi.

• Phê phán sự thờ ơ, vô cảm của người đời trước nỗi bất hạnh của trẻ em.
• Thể hiện lòng nhân đạo sâu sắc, niềm cảm thông vô bờ bến của tác giả đối với những số phận nhỏ bé, cơ cực.

• Nghệ thuật tương phản, đối lập (giữa cái lạnh của đường phố và sự ấm áp trong nhà; giữa mộng tưởng và thực tại).
• Nghệ thuật đan xen linh hoạt giữa hiện thực và kỳ ảo.