ĐỀ
Câu 1 (4 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
“Em ơi em, hãy nghe anh hỏi
Xong đoạn đường này các em làm đâu
Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim, Thạch Nhọn
Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm
Sách giấy mở tung cả rừng chiều.
Bụi mù trời mùa hanh
Nước trắng khe mùa lũ
Đêm rộng dài là đêm không ngủ
Em vẫn đi, đường vẫn liền đường
Cạnh giếng nước có bom từ trường
Em không rửa được ngày chân lấm
Ngày em phá nhiều bom nổ chậm
Đêm nằm mơ nói mớ vang nhà
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa
Thương em, thương em, thương em biết mấy…”
(Phạm Tiến Duật)
a) Nêu chủ đề của đoạn thơ.
b) Nhân vật trong đoạn trích đang làm những công việc gì?
c) Những hình ảnh “bom từ trường”, “bom nổ chậm” gợi cho em cảm nhận gì về cuộc sống chiến đấu của những thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn?
d) Chỉ ra và phân tích hiệu quả của biện pháp điệp ngữ trong đoạn thơ.
e) Từ hình ảnh thanh niên xung phong trong đoạn thơ, em có suy nghĩ gì về vẻ đẹp tuổi trẻ Việt Nam thời chống đế quốc Mỹ (khoảng 5–7 câu).
Câu 2 (6 điểm)
Phân tích những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” của tác giả Lê Minh Khuê
Quảng cáo
3 câu trả lời 97
Câu 1 (4 điểm)
a) Chủ đề của đoạn thơ
Đoạn thơ thể hiện sự ngợi ca, trân trọng và tình cảm yêu thương của người lính dành cho những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn. Qua đó, tác giả ca ngợi tinh thần dũng cảm, sự hi sinh thầm lặng và vẻ đẹp của tuổi trẻ Việt Nam trong thời kì kháng chiến chống Mỹ.
b) Nhân vật trong đoạn trích đang làm những công việc gì?
Nhân vật “em” (những cô gái thanh niên xung phong) đang làm các công việc:
Mở đường, san lấp đường để đảm bảo giao thông.
Phá bom nổ chậm, bom từ trường trên tuyến đường Trường Sơn.
Làm việc cả ngày lẫn đêm, luôn sẵn sàng đối mặt với nguy hiểm.
Những công việc này đều rất nguy hiểm, đòi hỏi lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm cao.
c) Cảm nhận về cuộc sống chiến đấu qua hình ảnh “bom từ trường”, “bom nổ chậm”
Các hình ảnh “bom từ trường”, “bom nổ chậm” gợi lên:
Sự khốc liệt, nguy hiểm của chiến trường Trường Sơn.
Những thanh niên xung phong luôn phải đối mặt với cái chết bất cứ lúc nào.
Công việc của họ vô cùng gian khổ và đầy hiểm nguy, nhưng họ vẫn kiên cường, không sợ hi sinh.
→ Qua đó cho thấy tinh thần dũng cảm, ý chí kiên cường và lòng yêu nước của tuổi trẻ Việt Nam.
d) Điệp ngữ và hiệu quả nghệ thuật
Điệp ngữ trong đoạn thơ:
“khăn xanh, khăn xanh”
“thương em, thương em, thương em”
Hiệu quả:
Nhấn mạnh hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong trẻ trung, giản dị (“khăn xanh”).
Thể hiện tình cảm sâu sắc, sự cảm phục và yêu thương tha thiết của người lính đối với họ.
Làm tăng nhịp điệu, cảm xúc và sức gợi cảm cho đoạn thơ.
e) Suy nghĩ về vẻ đẹp tuổi trẻ Việt Nam thời chống Mỹ (5–7 câu)
Hình ảnh những thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn cho thấy vẻ đẹp rực rỡ của tuổi trẻ Việt Nam trong thời kì kháng chiến chống Mỹ. Họ là những con người còn rất trẻ nhưng sẵn sàng rời xa gia đình, quê hương để cống hiến cho Tổ quốc. Dù phải đối mặt với bom đạn, hiểm nguy và gian khổ, họ vẫn kiên cường làm nhiệm vụ với tinh thần trách nhiệm cao. Ở họ không chỉ có lòng dũng cảm mà còn có sự lạc quan và tình yêu cuộc sống. Sự hi sinh thầm lặng của họ đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của dân tộc. Vẻ đẹp ấy trở thành biểu tượng cho lý tưởng sống cao đẹp của tuổi trẻ Việt Nam.
Câu 2 (6 điểm)
Phân tích những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” – Lê Minh Khuê
1. Mở bài
Truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê viết về cuộc sống và chiến đấu của những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn trong thời kì kháng chiến chống Mỹ. Tác phẩm đã khắc họa chân thực vẻ đẹp tâm hồn, lòng dũng cảm và tinh thần lạc quan của tuổi trẻ Việt Nam trong chiến tranh.
2. Nội dung đặc sắc
a. Hiện thực chiến tranh khốc liệt trên tuyến đường Trường Sơn
Tác phẩm tái hiện chân thực khung cảnh chiến trường:
Bom đạn ác liệt, đất đá bị cày xới.
Không gian đầy khói bụi và nguy hiểm.
Những cô gái phải đo khối lượng đất đá, phá bom nổ chậm.
Qua đó, người đọc cảm nhận được sự gian khổ, hiểm nguy của chiến tranh.
b. Vẻ đẹp của các cô gái thanh niên xung phong
Ba nhân vật chính là Phương Định, Nho và Thao.
Phương Định
Nhạy cảm, hồn nhiên, giàu mơ mộng.
Dũng cảm khi đối mặt với bom đạn.
Là đại diện tiêu biểu cho thế hệ trẻ thời chiến.
Nho
Nhỏ nhắn, trẻ trung, dễ thương.
Dũng cảm khi làm nhiệm vụ phá bom.
Chị Thao
Điềm tĩnh, giàu trách nhiệm.
Là người chị chững chạc trong tổ.
→ Họ vừa gan dạ trong chiến đấu vừa giữ được nét hồn nhiên, nữ tính.
c. Tình đồng đội gắn bó sâu sắc
Trong hoàn cảnh chiến tranh khắc nghiệt, ba cô gái luôn:
Quan tâm, chăm sóc lẫn nhau.
Chia sẻ niềm vui, nỗi buồn.
Cùng nhau vượt qua hiểm nguy.
Tình đồng đội ấy tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn.
3. Nghệ thuật đặc sắc
Ngôi kể thứ nhất (nhân vật Phương Định) giúp câu chuyện trở nên chân thực và giàu cảm xúc.
Miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế, đặc biệt là khi phá bom.
Ngôn ngữ tự nhiên, giàu chất nữ tính và tuổi trẻ.
Kết hợp giữa hiện thực chiến tranh và vẻ đẹp tâm hồn con người.
4. Kết bài
Truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi đã khắc họa thành công hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong dũng cảm, giàu lòng yêu nước và giàu tình cảm. Tác phẩm không chỉ phản ánh hiện thực chiến tranh mà còn tôn vinh vẻ đẹp của tuổi trẻ Việt Nam, để lại nhiều xúc động sâu sắc trong lòng người đọc.
a) Chủ đề của đoạn thơ: Đoạn thơ ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn, sự hy sinh thầm lặng và tinh thần lạc quan, dũng cảm của những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.
b) Công việc của nhân vật trong đoạn trích: Qua các chi tiết trong bài, công việc của các cô gái là:
Trực chiến, san lấp mặt đường để "đường vẫn liền đường" cho xe qua.
Phá bom từ trường và bom nổ chậm để giải phóng tuyến đường.
c) Cảm nhận về hình ảnh "bom từ trường", "bom nổ chậm":
Gợi lên một không gian chiến trường cực kỳ nguy hiểm, ác liệt, nơi cái chết luôn rình rập.
Cho thấy sự quả cảm, can trường của những người trẻ tuổi. Họ phải đối mặt với những loại vũ khí tinh vi, hiện đại nhất bằng ý chí sắt đá.
d) Biện pháp điệp ngữ:
Chỉ ra: Điệp ngữ "rất lâu", "khăn xanh", "thương em".
Phân tích hiệu quả: * Tạo nhịp điệu da diết, nồng nàn cho đoạn thơ.
Nhấn mạnh nỗi nhớ và sự trân trọng, cảm phục sâu sắc của tác giả dành cho những cô gái thanh niên xung phong.
Làm nổi bật sự khắc nghiệt của thời gian và không gian chiến trận.
e) Suy nghĩ về vẻ đẹp tuổi trẻ Việt Nam (5–7 câu): Vẻ đẹp của tuổi trẻ Việt Nam thời chống Mỹ hiện lên trước hết ở tinh thần yêu nước nồng nàn và lý tưởng sống cao đẹp "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Dù phải sống và chiến đấu trong điều kiện thiếu thốn, hiểm nguy giữa bom đạn mịt mù, họ vẫn giữ được sự hồn nhiên, lạc quan và tâm hồn mơ mộng (hình ảnh "khăn xanh", "sách giấy"). Họ không ngại gian khổ, sẵn sàng hy sinh thanh xuân để giữ vững mạch máu giao thông của đất nước. Đó là một thế hệ anh hùng với ý chí sắt đá nhưng cũng đầy tình cảm, sự gắn bó đồng đội sâu sắc. Chính vẻ đẹp ấy đã trở thành biểu tượng bất diệt, là niềm tự hào và tấm gương sáng cho thế hệ trẻ hôm nay học tập.
Câu 2 (6 điểm): Phân tích "Những ngôi sao xa xôi" (Lê Minh Khuê)
1. Về nội dung:
Vẻ đẹp của ba cô gái thanh niên xung phong (Phương Định, Nho, chị Thao): Họ có những nét tính cách riêng nhưng đều gặp nhau ở tinh thần trách nhiệm cao, lòng dũng cảm, không sợ cái chết.
Tình đồng đội gắn bó: Sự chăm sóc, lo lắng cho nhau khi đồng đội bị thương (đoạn Phương Định chăm sóc Nho) hiện lên rất xúc động.
Tâm hồn trong sáng, lạc quan: Dù sống nơi "hang đá" và làm công việc phá bom căng thẳng, họ vẫn thích hát, thích thêu thùa, mơ mộng về quê hương và những cơn mưa đá bất chợt.
2. Về nghệ thuật:
Ngôi kể: Sử dụng ngôi kể thứ nhất (nhân vật Phương Định) giúp miêu tả tâm lý nhân vật một cách trực tiếp, tự nhiên và tinh tế.
Cách xây dựng nhân vật: Tập trung khai thác thế giới nội tâm, đặc biệt là tâm lý khi đối diện với cái chết trong những lần phá bom.
Ngôn ngữ: Sử dụng câu ngắn, nhịp điệu nhanh, dồn dập tạo nên không khí căng thẳng của chiến trường nhưng cũng không thiếu những đoạn trữ tình, lãng mạn.
Câu 1 (4 điểm)
a) Chủ đề của đoạn thơ: Ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn, sự dũng cảm, lạc quan và những hy sinh thầm lặng của những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn khốc liệt trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Đồng thời thể hiện tình cảm trân trọng, yêu thương sâu sắc của tác giả dành cho họ.
b) Công việc của nhân vật trong đoạn trích:
San lấp mặt đường, giữ cho giao thông thông suốt ("đường vẫn liền đường").
Trực chiến, rà phá bom mìn, đặc biệt là các loại bom nguy hiểm như "bom từ trường" và "bom nổ chậm".
c) Cảm nhận về hình ảnh "bom từ trường", "bom nổ chậm":
Gợi lên sự khốc liệt, nguy hiểm tột độ của chiến trường. Cái chết luôn rình rập trong từng bước chân, từng giờ phút làm việc.
Khẳng định tinh thần quả cảm, gan dạ: Dù đối mặt với những loại vũ khí giết người hiện đại, các cô gái vẫn kiên cường bám trụ để mở đường cho xe qua.
d) Biện pháp điệp ngữ:
Chỉ ra: Điệp ngữ "thương em" (được lặp lại 3 lần liên tiếp ở câu cuối), "khăn xanh", "rất lâu".
Hiệu quả: * Tạo nhịp điệu da diết, nồng nàn cho đoạn thơ.
Nhấn mạnh cảm xúc yêu thương dâng trào, sự cảm thông sâu sắc và lòng biết ơn của tác giả trước những vất vả, hy sinh của các cô gái. Nó làm cho câu thơ có sức nặng về cảm xúc, chạm đến trái tim người đọc.
e) Suy nghĩ về vẻ đẹp tuổi trẻ Việt Nam thời chống Mỹ (đoạn văn 5–7 câu): Vẻ đẹp của tuổi trẻ Việt Nam thời chống Mỹ, tiêu biểu là các nữ thanh niên xung phong, trước hết là lòng yêu nước nồng nàn và ý chí quyết chiến quyết thắng. Họ sẵn sàng gạt bỏ những riêng tư, rời xa giảng đường, gia đình để dấn thân vào nơi "bom cày đạn xới" với lý tưởng "Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước". Dù sống trong điều kiện khắc nghiệt, thiếu thốn, họ vẫn giữ được nét hồn nhiên, lạc quan và mơ mộng của tuổi trẻ. Sự dũng cảm của họ không phải là không biết sợ, mà là sự vượt qua nỗi sợ hãi để hoàn thành nhiệm vụ. Đó là một thế hệ vàng, biểu tượng cho sức mạnh và phẩm chất cao đẹp của con người Việt Nam trong gian khó.
Câu 2 (6 điểm)
Phân tích truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” (Lê Minh Khuê)
1. Nét đặc sắc về nội dung:
Vẻ đẹp tâm hồn của ba cô gái (Phương Định, Nho, chị Thao): Họ có những nét tính cách riêng (chị Thao bản lĩnh nhưng sợ máu, Nho hồn nhiên, Phương Định nhạy cảm, hay hát) nhưng đều gặp nhau ở tinh thần trách nhiệm cao, sự dũng cảm và tình đồng đội gắn bó.
Cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ: Công việc phá bom trên cao điểm được miêu tả chân thực, căng thẳng đến nghẹt thở, qua đó làm nổi bật sự hy sinh thầm lặng của họ.
Tinh thần lạc quan: Giữa cái chết cận kề, họ vẫn giữ được những sở thích đời thường như thích thêu thùa, hát hò, niềm vui con trẻ khi gặp cơn mưa đá. Điều này khẳng định sức sống mãnh liệt của tuổi trẻ.
2. Nét đặc sắc về nghệ thuật:
Ngôi kể thứ nhất: Việc chọn Phương Định làm người kể chuyện giúp tác giả khai thác sâu sắc thế giới nội tâm, tâm lý nhân vật một cách tự nhiên, chân thực.
Nghệ thuật xây dựng nhân vật: Nhân vật được khắc họa chủ yếu qua tâm lý và hành động, tạo nên những tính cách sống động, không bị lý tưởng hóa một chiều.
Ngôn ngữ và nhịp điệu: Câu văn thường ngắn, nhịp điệu nhanh, gấp gáp, đặc biệt là trong những phân cảnh phá bom, tạo nên không khí căng thẳng của chiến trường.
Sự kết hợp giữa hiện thực và lãng mạn: Truyện vừa có cái khốc liệt của chiến tranh, vừa có cái thơ mộng của tâm hồn thiếu nữ, tạo nên sức hấp dẫn riêng biệt.
Kết luận: Truyện ngắn không chỉ là bài ca về chủ nghĩa anh hùng cách mạng mà còn là bức chân dung đẹp đẽ về tâm hồn phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.
Quảng cáo
Bạn cần hỏi gì?
Câu hỏi hot cùng chủ đề
-
Đã trả lời bởi chuyên gia
28605 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
20838 -
15922
-
Đã trả lời bởi chuyên gia
11287 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
10222 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
8442 -
8045
