Viết bài văn nghị luận tác phẩm truyện ngắn Lụm còi của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư
LỤM CÒI
Tôi quyết định rồi, tôi sẽ bỏ nhà đi bụi đời […]. Tôi quyết định đến ngã tư chỗ rẽ về nhà ngoại, thể nào lúc ba mẹ cuống cuồng chạy đi tìm cũng qua đây […]
Ở đó, tôi gặp thằng Lụm.
[…] Thằng Lụm rờ cái cặp đầy nhóc quần áo tôi:
- Mầy đi đâu mà ngồi đây?
Tôi nói dõng dạc để chứng tỏ con người mình đầy dũng cảm:
- Đi bụi đời
Nó chê liền:
- Tướng mầy mà đi bụi? Yếu như cọng bún mà nói đi bụi, mắc cười.
Tôi giận lắm, tuy nhiên để chứng tỏ mình là người lớn, tôi nhún vai ra chiều không chấp. Tôi hỏi lại nó ra đây làm cái gì. Nó nói, nó tìm má nó. Tôi hỏi má nó ở đâu, nó lắc đầu hỏng biết. Tôi hỏi tới:
- Sao kỳ vậy?
Thằng Lụm “còi” nhún vai, co mình lại tuồng như ngọn gió vừa bay qua lạnh lắm vậy.
- Hồi đó, hồi tao còn nhỏ ơi là nhỏ, má tao bỏ tao lại đây nè.
- Là sao?- tôi chưng hửng.
- Tao cũng đâu có biết. Chắc má tao gặp chuyện gì đó buồn lắm, nuôi không nổi tao nên bỏ tao lại đấy. Bởi vậy tao tên Lụm đó.
[…]
- Sao mày đi bụi? - thằng Lụm chợt hỏi/
- Ba tao – tôi chép miệng ra vẻ oan ức. Ba tao đánh tao.[…]
Giọng thằng Lụm vừa hồ hởi vừa có vẻ ganh tị.- Mày sướng thiệt (trời, bị đánh mà sướng nỗi gì). Vậy mà còn bỏ nhà đi. Đồ ngu!
Tự nhiên vậy rồi nó chửi tôi à. Tôi cãi:
- Mầy đâu có má có ba đâu có biết. Người lớn khó dữ lắm.
- Chẳng thà có má, có ba, bị rầy gì tao cũng chịu - thằng Lụm trở nên trầm ngâm, coi nó già quá trời!- Nhưng mầy đừng có lo, tao ngồi đây thể nào cũng gặp má tao thôi. Thế nào má đi qua má cũng nhìn ra tao. Mai mốt bị rầy, bị đòn cho đã. […]
Thằng Lụm “còi” làm tôi hối hận và nhớ ba mẹ quá chừng. Tôi muốn trở về. Tôi ngồi im lặng suy nghĩ trong khi thằng Lụm đứng dậy để nhìn mỗi khi có một lượt xe dừng lại trước đèn đỏ. Tôi chợt sợ quá, có khi nào ba mẹ giận bỏ tôi luôn như thằng Lụm không. Ba mẹ sẽ sanh nhiều thiệt nhiều em khác còn tôi thì biết kiếm đâu ra ba mẹ khác bay giờ. Tôi ngồi lo lắng đến mức, khi ba mẹ tôi ghé xe lại dưới đường tôi còn không hay. Thấy bóng mẹ đứng sịch trước mặt mình, tôi bật khóc:
- Con tính đâu ba mẹ bỏ con luôn rồi.
Mẹ không vồ vập ôm lấy tôi mà điềm đạm cầm bàn tay tôi bóp mạnh, còn ba thì vỗ vỗ vào đầu tôi.
- Con hư quá. Con đừng làm vậy ba mẹ buồn.
Thằng Lụm đứng trân trân nhìn tôi với đôi mắt buồn tủi. Tôi quẹt nước mắt bước lại gần nó, bất giác tôi gọi thằng Lụm bằng anh:
- Em về nghen, anh Lụm.
[…] Thằng Lụm cảm động, lắc đầu, nó nói trổng không:
- Mai mốt ra đây chơi, nghen mậy!
Tôi vừa ngoái vừa gật đầu. Ba tôi hỏi ai, tôi trả lời “Bạn con. Anh Lụm. Anh Lụm tội nghiệp lắm ba à…” không biết thằng Lụm “còi” có biết tôi đang kể về nó không mà nó nhìn theo xe tôi đến khuất thì thôi. Khi tôi ngoái lại, dưới đèn sáng rực, tôi thấy trong mắt nó lấp loáng những giọt nước.[…]
(Trích Lụm còi, In trong tập Xa Xóm Mũi, Nguyễn Ngọc Tư. NXB Kim Đồng, 2016)
* Nguyễn Ngọc Tư sinh năm 1976 tại Đầm Dơi, Cà Mau, là nữ nhà văn trẻ của Hội nhà văn Việt Nam. Chị thường viết về những mảnh đời éo le, bất hạnh trong cuộc sống thường nhật với giọng văn giản dị, giàu cảm xúc, đậm chất Nam bộ. Truyện ngắn Lụm còi là một trong những tác phẩm độc đáo như vậy của tác giả.
Dàn ý phân tích truyện ngắn “Lụm còi”
1. Mở bài
+ Văn học là tấm gương phản chiếu cuộc sống, nơi con người được soi mình trong những dòng chảy của cảm xúc và suy tư.
+ Tác phẩm "Lụm Còi" của Nguyễn Ngọc Tư là một trong những câu chuyện đầy ý nghĩa, mang đậm chất Nam Bộ, nơi mà từng con chữ không chỉ kể chuyện mà còn chạm đến trái tim người đọc.
+ Nguyễn Ngọc Tư, một nữ nhà văn trẻ với phong cách viết giản dị, gần gũi nhưng sâu sắc, đã tạo nên những câu chuyện đầy tính nhân văn và chứa đựng những giá trị cuộc sống đáng quý.
+ Trong truyện ngắn "Lụm Còi", tác giả đã khắc họa chân thực và xúc động tình bạn giữa hai cậu bé – một người có gia đình đầy đủ nhưng lại cảm thấy thiếu thốn tình cảm, và một người mồ côi, luôn khát khao tình thương từ gia đình.
2. Thân bài
* Khái quát
+ Nguyễn Ngọc Tư, sinh năm 1976 tại Cà Mau, là một nữ nhà văn tiêu biểu của nền văn học Việt Nam hiện đại, đặc biệt trong giai đoạn văn học đổi mới.
+ Những tác phẩm của bà thường mang âm hưởng của miền quê Nam Bộ, với giọng văn nhẹ nhàng, mềm mại.
+ Đặc biệt, Nguyễn Ngọc Tư rất giỏi trong việc khai thác những mảnh đời éo le, những số phận gặp nhiều khó khăn, bất hạnh, nhưng luôn ẩn chứa sự lạc quan, hy vọng.
+ Tác phẩm "Lụm Còi" của bà được kể theo ngôi thứ nhất qua điểm nhìn của nhân vật "tôi", một cậu bé đang trong giai đoạn nổi loạn, cảm thấy thiếu thốn tình cảm từ gia đình.
+ Cốt truyện đơn tuyến, tập trung vào một mạch truyện duy nhất – cuộc gặp gỡ và trò chuyện giữa nhân vật tôi và Lụm.
+ Truyện có ít nhân vật, trong đó hai nhân vật chính là tôi và Lụm, với Lụm là nhân vật trung tâm, làm nổi bật chủ đề về tình thương, sự đồng cảm và giá trị của gia đình.
Tóm tắt và nêu chủ đề
+ "Lụm Còi" là câu chuyện xoay quanh nhân vật "tôi", một cậu bé bị ba đánh và quyết định bỏ nhà đi bụi. Trên đường, cậu gặp Lụm, một cậu bé mồ côi được nhận nuôi bởi một người phụ nữ. Cuộc trò chuyện giữa hai cậu bé mở ra những suy nghĩ, nhận thức mới về cuộc sống, về giá trị của gia đình và tình thương.
+ Qua cuộc trò chuyện, nhân vật "tôi" dần nhận ra rằng sự hờn dỗi và quyết định bỏ nhà đi chỉ là một sự bồng bột, trong khi Lụm, dù thiếu thốn tình cảm gia đình, vẫn luôn hy vọng và chờ đợi sự trở về của mẹ.
+ Câu chuyện sự đối lập giữa hai hoàn cảnh sống, qua đó làm nổi bật giá trị của gia đình, tình thương và sự đồng cảm.
* Phân tích nhân vật chính
+ Mặc dù truyện có nhan đề “Lụm” nhưng nhân vật chính trong truyện là "tôi", một cậu bé cảm thấy bất mãn với gia đình và quyết định bỏ nhà đi bụi sau khi bị ba đánh.
+ Hoàn cảnh của cậu bé tuy không thiếu thốn về mặt vật chất, nhưng lại cảm thấy thiếu tình cảm và sự thấu hiểu từ gia đình.
+ Hành động bỏ nhà đi là biểu hiện của sự phản kháng, của nhu cầu tìm kiếm sự tự do và khẳng định bản thân.
+ Tuy nhiên, qua cuộc trò chuyện với Lụm, nhân vật "tôi" dần nhận ra rằng mình may mắn hơn rất nhiều so với Lụm – một cậu bé mồ côi, không có ba mẹ để mà hờn dỗi hay bị đánh.
+ Lời nói và suy nghĩ của Lụm khiến nhân vật "tôi" suy ngẫm và hối hận về hành động của mình.
=> Nguyễn Ngọc Tư đã xây dựng nhân vật này để khắc họa sự mâu thuẫn trong suy nghĩ và cảm xúc của tuổi mới lớn, đồng thời làm nổi bật giá trị của gia đình và tình yêu thương.
* Phân tích các nhân vật khác
+ Một nhân vật khác rất quan trọng trong câu chuyện này là Lụm, một cậu bé mồ côi, sống nhờ sự cưu mang của một người phụ nữ. Lụm là hiện thân của sự thiếu thốn và khát khao tình thương từ mẹ. Dù hoàn cảnh khó khăn, phải tự kiếm sống, Lụm vẫn luôn giữ trong mình hy vọng về một ngày mẹ sẽ trở lại tìm cậu. Sự kiên nhẫn, lòng tin tưởng và sự lạc quan của Lụm trái ngược hoàn toàn với sự bồng bột, hờn dỗi của nhân vật "tôi".
=> Lụm là nhân vật làm nền, nhưng lại là yếu tố quan trọng giúp nhân vật "tôi" nhận ra giá trị của gia đình và tình thương.
=> Qua nhân vật Lụm, Nguyễn Ngọc Tư muốn nhấn mạnh rằng, dù hoàn cảnh có khó khăn đến đâu, con người vẫn cần phải giữ niềm tin và hy vọng vào tương lai.
* Đánh giá về nghệ thuật của đoạn trích
+ Nguyễn Ngọc Tư đã sử dụng cốt truyện đơn tuyến, tập trung vào một mạch truyện duy nhất để khắc họa rõ nét sự phát triển tâm lý của nhân vật chính.
+ Ngôi kể thứ nhất qua điểm nhìn của nhân vật "tôi" giúp người đọc dễ dàng đồng cảm và hiểu được những suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật này.
+ Cách dựng tình huống của truyện cũng rất tự nhiên, không kịch tính nhưng lại sâu lắng, khiến người đọc phải suy ngẫm.
+ Cách khắc họa nhân vật thông qua dòng nội tâm và hành động, lời nói giúp làm nổi bật sự đối lập giữa hai hoàn cảnh sống, đồng thời truyền tải được thông điệp về giá trị của gia đình và tình thương.
+ Ngôn ngữ trong truyện giản dị, gần gũi nhưng tinh tế, giàu cảm xúc. Nguyễn Ngọc Tư sử dụng những câu văn nhẹ nhàng, mang đậm chất Nam Bộ, với những hình ảnh và phép so sánh độc đáo, giúp người đọc dễ dàng hình dung và cảm nhận được về hoàn cảnh của từng nhân vật.
=>Nghệ thuật kể chuyện là một trong những yếu tố quan trọng góp phần làm nên sự thành công của tác phẩm này.
Đánh giá chung và liên hệ
+ Tác phẩm "Lụm Còi" của Nguyễn Ngọc Tư là một câu chuyện giản dị nhưng đầy ý nghĩa, được viết bằng giọng văn mềm mại, thấm đẫm tình người.
+ Truyện đã khắc họa rõ nét sự đối lập giữa hai hoàn cảnh sống, qua đó làm nổi bật giá trị của gia đình và tình yêu thương.
+ Thông qua câu chuyện, tác giả gửi gắm thông điệp về ý nghĩa của tình cảm gia đình trong cuộc sống mỗi con người, đồng thời nhắc nhở người đọc biết trân trọng và giữ gìn tình cảm thiêng liếng ấy.
+ Nguyễn Ngọc Tư đã thành công trong việc tạo ra một câu chuyện giản dị nhưng sâu sắc, khiến người đọc phải suy ngẫm và trăn trở.
+ So sánh với những tác phẩm cùng đề tài, truyện ngắn “Lụm” vẫn có một nét rất riêng, rất khác biệt.
3. Kết bài
+ "Lụm Còi" là một tác phẩm đặc sắc của Nguyễn Ngọc Tư, không chỉ vì cách kể chuyện mộc mạc mà sâu lắng, mà còn vì những giá trị nhân văn mà nó truyền tải.
+ Tác phẩm khơi gợi trong lòng người đọc những cảm xúc sâu sắc về tình thương, sự đồng cảm và giá trị của gia đình.
+ Đồng thời, nó cũng nhắc nhở chúng ta về trách nhiệm giữ gìn và trân trọng những giá trị ấy.
+ Sức sống của truyện không chỉ nằm ở câu chữ mà còn ở thông điệp, khiến nó mãi mãi ghi dấu trong lòng người đọc.
Quảng cáo
1 câu trả lời 920
Câu trả lời số 1:
Bài văn nghị luận truyện ngắn “Lụm còi” – Nguyễn Ngọc Tư
Văn học là tấm gương phản chiếu đời sống, nơi con người bắt gặp chính mình trong những câu chuyện tưởng chừng rất đỗi bình thường. Truyện ngắn “Lụm còi” của Nguyễn Ngọc Tư (in trong tập Xa Xóm Mũi) là một tác phẩm giản dị mà sâu sắc như thế. Không có những tình tiết gay cấn, dữ dội, câu chuyện chỉ xoay quanh một cuộc gặp gỡ tình cờ giữa hai đứa trẻ, nhưng lại mở ra bao suy ngẫm về tình thân, sự thiếu thốn và giá trị của gia đình.
Nguyễn Ngọc Tư là cây bút tiêu biểu của văn học Việt Nam đương đại, đặc biệt nổi bật với những trang viết đậm chất Nam Bộ. Chị thường viết về những mảnh đời nhỏ bé, éo le bằng giọng văn nhẹ nhàng, tinh tế mà thấm thía. “Lụm còi” cũng mang phong vị ấy: mộc mạc, chân thành nhưng chạm đến chiều sâu cảm xúc.
Câu chuyện được kể theo ngôi thứ nhất qua lời nhân vật “tôi” – một cậu bé vì bị ba đánh mà hờn dỗi, quyết định “đi bụi đời”. Trong tâm trạng bồng bột của trẻ con, “tôi” muốn chứng tỏ mình mạnh mẽ, muốn ba mẹ phải cuống cuồng đi tìm. Thế nhưng, tại ngã tư quen thuộc, cậu gặp Lụm – một cậu bé gầy gò, bị mẹ bỏ rơi từ nhỏ và ngày ngày ra ngã tư với hy vọng một lần được mẹ nhận ra giữa dòng người. Cuộc trò chuyện ngắn ngủi giữa hai đứa trẻ đã tạo nên bước ngoặt trong nhận thức của nhân vật “tôi”.
Nếu nhân vật “tôi” đại diện cho sự nông nổi, hờn dỗi của một đứa trẻ còn đủ đầy cha mẹ, thì Lụm lại là hiện thân của sự thiếu thốn và khát khao yêu thương. Khi nghe “tôi” kể chuyện bị ba đánh, Lụm lại buột miệng: “Mày sướng thiệt”. Câu nói tưởng chừng nghịch lý ấy lại khiến người đọc nghẹn lòng. Với Lụm, được ba mẹ rầy la, đánh mắng cũng là một niềm hạnh phúc, vì điều đó chứng tỏ mình còn có ba mẹ bên đời. Trong khi “tôi” vì một trận đòn mà đòi bỏ nhà đi, thì Lụm – đứa trẻ không nơi nương tựa – vẫn kiên trì chờ đợi mẹ, vẫn nuôi hi vọng mong manh rằng một ngày nào đó mẹ sẽ quay lại.
Chính sự đối lập giữa hai hoàn cảnh đã làm nổi bật chủ đề của truyện: hãy biết trân trọng những gì mình đang có, nhất là tình cảm gia đình. Qua lời nói và ánh mắt buồn tủi của Lụm, nhân vật “tôi” dần nhận ra sự may mắn của mình. Nỗi sợ ba mẹ bỏ rơi khiến cậu bật khóc khi gặp lại mẹ. Khoảnh khắc ấy đánh dấu sự trưởng thành trong nhận thức của “tôi”. Đặc biệt, chi tiết cậu bé gọi “anh Lụm” cho thấy sự thay đổi trong tâm thế: từ chỗ coi thường, cãi vã, đến sự trân trọng và đồng cảm.
Hình ảnh Lụm đứng nhìn theo chiếc xe khuất dần, “trong mắt nó lấp loáng những giọt nước”, là một kết thúc ám ảnh. Đó không chỉ là giọt nước mắt của một đứa trẻ tủi thân, mà còn là giọt nước mắt của bao phận người nhỏ bé trong cuộc đời. Nguyễn Ngọc Tư không cần những lời bình luận dài dòng; chỉ bằng một ánh nhìn và vài dòng miêu tả giản dị, chị đã khắc họa trọn vẹn nỗi cô đơn của Lụm.
Về nghệ thuật, truyện được xây dựng theo cốt truyện đơn tuyến, tập trung vào một tình huống duy nhất nhưng đủ sức làm nổi bật sự chuyển biến tâm lý nhân vật. Ngôi kể thứ nhất tạo nên sự chân thực, giúp người đọc dễ dàng đồng cảm. Ngôn ngữ đậm chất Nam Bộ, mộc mạc, tự nhiên với những lời thoại hồn nhiên của trẻ con càng làm câu chuyện thêm sống động. Đó chính là phong cách quen thuộc của Nguyễn Ngọc Tư: nhẹ nhàng mà thấm sâu, bình dị mà giàu sức gợi.
“Lụm còi” không chỉ là câu chuyện về hai đứa trẻ, mà còn là lời nhắc nhở mỗi chúng ta về giá trị thiêng liêng của gia đình. Có những người vì giận hờn mà muốn rời bỏ mái ấm, nhưng cũng có những người cả đời khát khao một lần được gọi tiếng “má”, tiếng “ba”. Bằng tấm lòng nhân hậu và ngòi bút tinh tế, Nguyễn Ngọc Tư đã gửi đến người đọc một thông điệp giản dị mà sâu sắc: hãy biết yêu thương, trân trọng những người thân khi còn có thể.
Có thể nói, “Lụm còi” là một truyện ngắn nhỏ bé nhưng chứa đựng ý nghĩa lớn lao. Sức sống của tác phẩm không nằm ở những biến cố dữ dội mà ở cảm xúc chân thành, nhân văn. Và chính điều đó khiến câu chuyện vẫn còn đọng lại rất lâu trong lòng người đọc.
Bài văn nghị luận truyện ngắn “Lụm còi” – Nguyễn Ngọc Tư
Trong dòng chảy của văn học đương đại Việt Nam, Nguyễn Ngọc Tư là cây bút để lại nhiều dấu ấn bởi giọng văn mộc mạc, giàu chất Nam Bộ và chan chứa tình người. Truyện ngắn “Lụm còi” (in trong tập Xa Xóm Mũi) là một minh chứng tiêu biểu cho phong cách ấy. Câu chuyện không có những biến cố dữ dội, chỉ là cuộc gặp gỡ tình cờ giữa hai đứa trẻ, nhưng lại gợi lên suy ngẫm sâu sắc về giá trị của gia đình và lòng trắc ẩn trong cuộc sống.
Truyện được kể theo ngôi thứ nhất qua lời nhân vật “tôi” – một cậu bé vì bị ba đánh mà hờn dỗi, quyết định bỏ nhà đi bụi. Hành động ấy thể hiện tâm lí bồng bột, nông nổi của tuổi thơ khi chưa hiểu hết tình thương nghiêm khắc của cha mẹ. “Tôi” muốn chứng tỏ mình mạnh mẽ, muốn ba mẹ phải lo lắng đi tìm. Nhưng chính tại ngã tư quen thuộc – nơi cậu chờ đợi sự cuống cuồng của người lớn – “tôi” đã gặp Lụm, một cậu bé gầy gò bị mẹ bỏ rơi từ thuở nhỏ.
Lụm hiện lên với hoàn cảnh đáng thương: không biết mẹ ở đâu, chỉ biết mình bị bỏ lại ở ngã tư này. Dẫu vậy, em vẫn ngày ngày ra đó, nuôi một hi vọng mong manh rằng “thế nào má đi qua má cũng nhìn ra tao”. Niềm tin ấy vừa hồn nhiên vừa xót xa. Khi nghe “tôi” kể chuyện bị ba đánh, Lụm lại buông lời: “Mày sướng thiệt”. Câu nói tưởng như vô lí ấy lại chứa đựng một sự thật cay đắng: với đứa trẻ mồ côi, được cha mẹ rầy la cũng là một hạnh phúc. Qua sự đối lập giữa hai hoàn cảnh – một bên đủ đầy nhưng hờn dỗi, một bên thiếu thốn nhưng khát khao – tác giả đã làm nổi bật giá trị thiêng liêng của tình thân.
Cuộc trò chuyện với Lụm khiến nhân vật “tôi” dần thay đổi nhận thức. Từ chỗ tự ái, cậu bắt đầu lo sợ: “có khi nào ba mẹ giận bỏ tôi luôn như thằng Lụm không”. Nỗi sợ ấy chính là bước ngoặt trong tâm lí nhân vật. Khi gặp lại mẹ, “tôi” bật khóc vì nghĩ mình bị bỏ rơi. Khoảnh khắc ấy cho thấy tình cảm gia đình chưa bao giờ mất đi, chỉ là bị che khuất bởi sự bồng bột. Đặc biệt, chi tiết “tôi” gọi “anh Lụm” thể hiện sự trưởng thành trong suy nghĩ: từ vô tâm đến biết trân trọng và đồng cảm.
Hình ảnh Lụm đứng nhìn theo chiếc xe của “tôi”, đôi mắt “lấp loáng những giọt nước”, là chi tiết giàu sức ám ảnh. Đó không chỉ là nỗi buồn của một đứa trẻ cô độc mà còn là tiếng lòng của những phận người kém may mắn trong xã hội. Nguyễn Ngọc Tư không tô đậm bi kịch bằng những lời than thở, mà để nhân vật tự bộc lộ qua hành động và ánh mắt. Chính sự tiết chế ấy làm nên chiều sâu cảm xúc cho truyện.
Về nghệ thuật, tác phẩm có cốt truyện đơn giản nhưng chặt chẽ, xoay quanh một tình huống có ý nghĩa nhận thức. Ngôi kể thứ nhất giúp câu chuyện chân thực và gần gũi. Ngôn ngữ đậm chất Nam Bộ, tự nhiên trong lời thoại, khiến nhân vật hiện lên sống động như đang bước ra từ đời sống. Qua đó, tác giả gửi gắm thông điệp nhân văn: hãy biết yêu thương và trân trọng gia đình, bởi không phải ai cũng có được mái ấm để quay về.
“Lụm còi” là một truyện ngắn nhỏ nhẹ nhưng lay động lòng người. Từ câu chuyện của hai đứa trẻ, Nguyễn Ngọc Tư đã gợi mở những suy nghĩ sâu xa về tình thân và sự đồng cảm. Tác phẩm nhắc nhở mỗi chúng ta rằng, giữa những giận hờn nhất thời, đừng quên rằng gia đình là nơi duy nhất luôn dang tay chờ đợi ta trở về.
Quảng cáo
Bạn cần hỏi gì?
Câu hỏi hot cùng chủ đề
-
105001
-
Hỏi từ APP VIETJACK
Đã trả lời bởi chuyên gia
80952 -
Hỏi từ APP VIETJACK
Đã trả lời bởi chuyên gia
76355 -
Hỏi từ APP VIETJACK61736
-
Hỏi từ APP VIETJACK
Đã trả lời bởi chuyên gia
48310 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
38135
