Xác định cảm hứng chủ đạo và mạch cảm xúc của bài thơ
“Nói với em” – Vũ Quần Phương

1. Cảm hứng chủ đạo
Bài thơ Nói với em được viết với cảm hứng yêu thương, nâng niu và giáo dục tâm hồn trẻ thơ. Qua lời “nói” nhẹ nhàng, ân cần, nhà thơ khơi gợi ở em nhỏ khả năng cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên, thế giới cổ tích và tình cảm gia đình, từ đó giúp em sống chậm lại, biết lắng nghe, biết yêu thương và trân trọng những giá trị bình dị quanh mình.

Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là tình yêu con người gắn với khát vọng nuôi dưỡng tâm hồn trong trẻo, giàu cảm xúc cho trẻ em.

2. Mạch cảm xúc
Mạch cảm xúc của bài thơ được triển khai theo trình tự mở rộng dần, gắn với hành động “nhắm mắt”:

Khổ thơ thứ nhất:
Cảm xúc mở ra từ thiên nhiên. Khi nhắm mắt trong vườn gió, em cảm nhận được âm thanh của chim chóc, sự sống rộn ràng của cỏ cây → gợi niềm vui hồn nhiên, trong trẻo.
Khổ thơ thứ hai:
Cảm xúc chuyển sang thế giới cổ tích, tuổi thơ. Nhắm mắt nghe bà kể chuyện, em bước vào không gian tưởng tượng với bà tiên, chú bé, cô Tấm → nuôi dưỡng ước mơ, trí tưởng tượng và niềm tin vào điều tốt đẹp.
Khổ thơ thứ ba:
Cảm xúc lắng sâu vào tình cảm gia đình. Nghĩ về cha mẹ với những hi sinh thầm lặng, em chợt “mở mắt” → sự thức tỉnh về lòng biết ơn và yêu thương.
 Mạch cảm xúc đi từ niềm vui cảm nhận → sự bay bổng tưởng tượng → chiều sâu yêu thương và nhận thức, tạo nên sự phát triển tự nhiên, giàu ý nghĩa nhân văn.

3. Đánh giá chung
Bài thơ có mạch cảm xúc nhẹ nhàng, trong sáng, cảm hứng xuyên suốt là dẫn dắt em nhỏ đến với cái đẹp của cuộc sống và tình người, qua đó thể hiện tấm lòng nhân hậu, tinh tế của nhà thơ Vũ Quần Phương đối với tuổi thơ.