Ánh sáng có vai trò cực kỳ quan trọng đối với sự sống trên Trái Đất, bao gồm:

1. Đối với thực vật và hệ sinh thái
Quang hợp:
Ánh sáng mặt trời cung cấp năng lượng để thực vật chuyển hóa CO₂ và nước thành chất hữu cơ (đường) và oxy, tạo nên nền tảng của chuỗi thức ăn.
Điều hòa sinh trưởng:
Ảnh hưởng đến quá trình nảy mầm, ra hoa, hướng sáng (phototropism) và nhịp sinh học.
Cân bằng hệ sinh thái:
Là nguồn năng lượng sơ cấp cho hầu hết các hệ sinh thái (trừ một số hệ sinh thái dựa vào hóa tổng hợp ở biển sâu).

2. Đối với động vật và con người
Nhịp sinh học (circadian rhythm):
Ánh sáng tự nhiên giúp điều chỉnh chu kỳ ngủ–thức, hormone (melatonin, cortisol), ảnh hưởng đến sức khỏe và hành vi.
Thị giác:
Cho phép định hướng, tìm kiếm thức ăn, tránh nguy hiểm và giao tiếp.
Tổng hợp vitamin D:
Ở da người và một số động vật, ánh sáng mặt trời (tia UVB) kích thích sản xuất vitamin D, cần thiết cho xương và hệ miễn dịch.
Ảnh hưởng tâm lý:
Thiếu ánh sáng tự nhiên có thể dẫn đến trầm cảm theo mùa (SAD), giảm năng lượng.

3. Đối với khí hậu và môi trường
Điều tiết nhiệt độ Trái Đất:
Ánh sáng mặt trời sưởi ấm bề mặt, tạo ra các dòng khí và hải lưu, quyết định khí hậu và thời tiết.
Chu trình nước:
Làm bốc hơi nước, tạo mưa, duy trì tuần hoàn nước toàn cầu.

4. Đối với nguồn gốc và duy trì sự sống
Nguồn năng lượng ban đầu:
Sự sống trên Trái Đất phát triển được là nhờ năng lượng mặt trời.
Tạo oxy trong khí quyển:
Nhờ quang hợp của thực vật và vi khuẩn lam cổ đại, khí quyển giàu oxy được hình thành, cho phép các sinh vật hiếu khí phát triển.

Tóm lại, ánh sáng không chỉ là nguồn năng lượng cơ bản nhất cho hầu hết sự sống, mà còn chi phối nhịp điệu sinh học, khí hậu và sự tiến hóa của sinh giới.