Trong guồng quay hối hả của kỷ nguyên công nghiệp hóa, khi con người mải mê với những con số tăng trưởng GDP hay những thành tựu công nghệ làm thay đổi diện mạo thế giới, chúng ta dường như đã lãng quên một sự thật hiển nhiên: sự sống bắt đầu và duy trì bằng hơi thở. Trớ trêu thay, thứ quý giá và cơ bản nhất ấy hiện nay lại đang trở thành một "bản án treo" đầy nghiệt ngã. Ô nhiễm không khí không còn là lời cảnh báo xa xôi trên các diễn đàn môi trường quốc tế, mà đã trở thành một "kẻ sát nhân thầm lặng" hiện diện trong từng mililit khí mà chúng ta hít vào phổi mỗi ngày.
   Nhìn vào thực trạng hiện nay, bức tranh về bầu trời tại các đô thị lớn đang bị bao phủ bởi một gam màu xám xịt đến nao lòng. Từ những siêu đô thị như New Delhi, Bắc Kinh cho đến Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh của chúng ta, bầu trời xanh trong trẻo của ký ức đã bị thay thế bằng một lớp màng bụi đặc quánh, đục ngầu. Đó không phải là làn sương mờ ảo của tiết trời sang thu, mà là sự tích tụ của khói quang hóa và bụi mịn $PM_{2.5}$. Những hạt bụi siêu nhỏ này, với kích thước chỉ bằng phần ba mươi đường kính sợi tóc, mang theo mình quyền năng đáng sợ: chúng xuyên qua mọi màng lọc của cơ thể, đi thẳng vào huyết quản và gieo rắc mầm mống bệnh tật mà mắt thường không thể nhìn thấy. Đã có những ngày, chỉ số chất lượng không khí (AQI) chạm ngưỡng tím – mức nguy hại, biến không gian sống vốn dĩ là nơi trú ngụ an toàn thành một "chiếc túi bóng khổng lồ" chứa đầy chất độc.
   Nguyên nhân của thảm họa này không nằm ở đâu xa mà xuất phát từ chính lòng tham và sự thiếu ý thức của con người. Đó là hàng triệu ống xả phương tiện giao thông cũ kỹ hằng ngày phun ra những luồng khí đen đặc chứa đầy $CO$ và $NO_2$. Đó là những khu công nghiệp khổng lồ mọc lên như nấm, hăng say sản xuất nhưng lại thờ ơ trong việc xử lý khí thải, xả thẳng chất độc vào bầu trời để đổi lấy những lợi ích kinh tế ngắn hạn. Ngay cả ở vùng nông thôn, thói quen đốt rơm rạ sau mùa vụ hay việc lạm dụng hóa chất trong sản xuất cũng đang trực tiếp đầu độc bầu không khí chung. Chúng ta đang tiến hành một cuộc đánh đổi vô cùng đắt đỏ: dùng sức khỏe của thế hệ mai sau để mua lấy sự tiện nghi của hiện tại.
   Hậu quả của việc bầu khí quyển bị ngược đãi là những con số biết nói khiến bất cứ ai cũng phải bàng hoàng. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã thống kê rằng mỗi năm có khoảng bảy triệu người tử vong sớm do các căn bệnh liên quan đến ô nhiễm không khí. Nó không chỉ gây ra viêm phổi, hen suyễn hay ung thư mà còn là thủ phạm của đột quỵ và các bệnh tim mạch. Đau lòng hơn cả là hình ảnh những đứa trẻ phải đến trường với chiếc khẩu trang dày cộp, hơi thở trong trẻo của các em bị vẩn đục bởi khói bụi công nghiệp. Về mặt môi trường, không khí bẩn là tác nhân chính gây ra mưa acid, làm hủy diệt những cánh rừng và thúc đẩy hiện tượng biến đổi khí hậu diễn ra với tốc độ chóng mặt, khiến Trái Đất nóng lên và thiên tai ập đến dồn dập hơn.
   Để giải cứu bầu trời, chúng ta không thể chỉ dừng lại ở những tiếng thở dài hay những lời than vãn. Đã đến lúc cần có những hành động quyết liệt từ cấp vĩ mô đến từng cá nhân. Chính phủ cần thắt chặt các quy chuẩn về khí thải, kiên quyết đóng cửa những doanh nghiệp vi phạm môi trường và đẩy mạnh phát triển hệ thống giao thông công cộng xanh. Tuy nhiên, hành động của mỗi cá nhân mới là mắt xích quan trọng nhất. Một chiếc xe máy bớt nổ máy, một cây xanh được trồng xuống, một thói quen không đốt rác tùy tiện... tất cả đều là những đóng góp thiết thực để thanh lọc bầu khí quyển.|
   Không khí là món quà quý giá mà thiên nhiên ban tặng cho mọi sinh linh một cách bình đẳng. Chúng ta có thể nhịn ăn nhiều ngày, nhịn uống nhiều giờ, nhưng không ai có thể nhịn thở quá vài phút. Đừng để tiếng thở dài của thiên nhiên trở thành tiếng khóc than của loài người trong tương lai. Đã đến lúc chúng ta phải trả lại cho bầu trời màu xanh vốn có, để hơi thở của mỗi người không còn mang vị đắng của chất độc, mà là vị thanh khiết của sự sống bền vững. Bảo vệ bầu không khí hôm nay chính là bảo vệ nhịp đập của trái tim mình và của muôn đời sau.
Bài tham khảo 2: 

   Ô nhiễm không khí không còn là một lời cảnh báo xa xôi trên các bản tin môi trường, mà nó đã trở thành một "kẻ sát nhân thầm lặng" len lỏi trong từng hơi thở của chúng ta mỗi ngày. Đứng trước thực trạng bầu trời nhiều thành phố lớn luôn bao phủ bởi một lớp sương mù xám xịt của bụi mịn, chúng ta cần nhìn nhận nghiêm túc về vấn đề này như một cuộc khủng hoảng cấp bách.
    Thực trạng ô nhiễm không khí hiện nay đang ở mức báo động đỏ, đặc biệt là tại các đô thị lớn như Hà Nội hay TP. Hồ Chí Minh. Chỉ số AQI (chỉ số chất lượng không khí) thường xuyên chạm ngưỡng "nguy hại", đưa các thành phố này vào danh sách những nơi có ô nhiễm không khí hàng đầu thế giới. Khắp nơi, bụi mịn PM_2.5 – những hạt bụi có kích thước siêu nhỏ có khả năng xâm nhập sâu vào phổi và mạch máu – đang bủa vây con người.
   Nguyên nhân của tình trạng này đến từ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố. Đầu tiên và lớn nhất là hoạt động giao thông với hàng triệu phương tiện xả khói bụi đen đặc mỗi ngày. Tiếp theo là sự phát triển nóng của các khu công nghiệp, các nhà máy nhiệt điện chưa có hệ thống xử lý khí thải đạt chuẩn. Thêm vào đó, các hoạt động dân sinh như đốt rác thải tùy tiện, đốt rơm rạ ở ngoại thành hay việc sử dụng bếp than tổ ong vẫn còn tồn tại, góp phần làm dày thêm lớp màng ô nhiễm.
   Hậu quả của ô nhiễm không khí vô cùng khốc liệt. Về sức khỏe, nó là căn nguyên của hàng loạt bệnh lý về đường hô hấp như viêm phổi, hen suyễn, ung thư phổi và các bệnh về tim mạch. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có hàng triệu người chết sớm do các tác động liên quan đến không khí bẩn. Không chỉ vậy, ô nhiễm còn gây ra hiện tượng mưa acid, làm biến đổi khí hậu, phá hủy hệ sinh thái và gây thiệt hại kinh tế nặng nề do chi phí y tế và giảm năng suất lao động.
   Để giải cứu bầu khí quyển, không một cá nhân hay tổ chức nào có thể đứng ngoài cuộc. Chính phủ cần thắt chặt các quy chuẩn về khí thải công nghiệp, đẩy mạnh phát triển hệ thống giao thông công cộng xanh và năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, hành động của mỗi cá nhân mới là mắt xích quan trọng nhất. Thay vì sử dụng xe máy cá nhân, chúng ta có thể chọn xe đạp hoặc xe buýt điện. Thay vì đốt rác, hãy phân loại và xử lý đúng quy định. Việc trồng thêm một cây xanh hay đơn giản là lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường cũng góp phần tạo nên sự thay đổi lớn.
   Không khí là nguồn sống chung duy nhất mà không ai có thể từ chối. Nếu chúng ta tiếp tục thờ ơ với hơi thở của chính mình, cái giá phải trả sẽ là tương lai của các thế hệ mai sau. Đã đến lúc phải hành động để trả lại màu xanh cho bầu trời, để mỗi nhịp thở không còn là một sự đánh đổi với tử thần.

vấn đề ô nhiễm không khí hiện nay đang là một trong những thách thức môi trường nghiêm trọng nhất toàn cầu và tại việt nam trong năm 2025. dưới đây là các khía cạnh chính của vấn đề này:
thực trạng hiện nay
ô nhiễm bụi mịn (pm2.5 và pm10) vẫn là chỉ số đáng báo động nhất tại các đô thị lớn như hà nội và tp. hồ chí minh. nồng độ bụi mịn thường xuyên vượt ngưỡng khuyến nghị của tổ chức y tế thế giới (who). vào những thời điểm giao mùa hoặc mùa đông, hiện tượng nghịch nhiệt khiến khói bụi không thể khuếch tán, tạo nên lớp sương mù quang hóa dày đặc bao phủ thành phố.
nguyên nhân chủ yếu
khí thải giao thông: số lượng phương tiện cá nhân (xe máy, ô tô) tăng nhanh, đặc biệt là các xe cũ không đảm bảo tiêu chuẩn khí thải.
hoạt động công nghiệp: các nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất xi măng, sắt thép ở vùng lân cận vẫn xả thải lượng lớn khí co2, so2 và nox.
xây dựng hạ tầng: các công trình giao thông, nhà ở thi công liên tục nhưng biện pháp che chắn bụi chưa triệt để.
đốt rác và phụ phẩm nông nghiệp: thói quen đốt rác thải sinh hoạt và đốt rơm rạ sau mùa thu hoạch ở ngoại thành gây ra ô nhiễm diện rộng.
tác động đến sức khỏe
không khí ô nhiễm gây ra các bệnh cấp tính và mãn tính về đường hô hấp như viêm phổi, hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (copd). ngoài ra, bụi mịn pm2.5 có kích thước siêu nhỏ có thể xâm nhập sâu vào máu, gây ra các bệnh về tim mạch và ảnh hưởng đến hệ thần kinh.
giải pháp đang được triển khai
chuyển đổi năng lượng xanh: chính phủ đang đẩy mạnh lộ trình sử dụng xe điện và năng lượng tái tạo thay thế năng lượng hóa thạch.
thắt chặt tiêu chuẩn khí thải: áp dụng các tiêu chuẩn khí thải cao hơn (như euro 5) đối với phương tiện giao thông mới.
mở rộng hệ thống quan trắc: tăng cường các trạm đo chỉ số chất lượng không khí (aqi) để cảnh báo kịp thời cho người dân.
xanh hóa đô thị: tăng diện tích cây xanh, hồ nước và hạn chế hoạt động của các nhà máy gây ô nhiễm nặng trong khu dân cư.

vấn đề ô nhiễm không khí hiện nay đang là một trong những thách thức môi trường nghiêm trọng nhất toàn cầu và tại việt nam trong năm 2025. dưới đây là các khía cạnh chính của vấn đề này:
thực trạng hiện nay
ô nhiễm bụi mịn (pm2.5 và pm10) vẫn là chỉ số đáng báo động nhất tại các đô thị lớn như hà nội và tp. hồ chí minh. nồng độ bụi mịn thường xuyên vượt ngưỡng khuyến nghị của tổ chức y tế thế giới (who). vào những thời điểm giao mùa hoặc mùa đông, hiện tượng nghịch nhiệt khiến khói bụi không thể khuếch tán, tạo nên lớp sương mù quang hóa dày đặc bao phủ thành phố.
nguyên nhân chủ yếu
khí thải giao thông: số lượng phương tiện cá nhân (xe máy, ô tô) tăng nhanh, đặc biệt là các xe cũ không đảm bảo tiêu chuẩn khí thải.
hoạt động công nghiệp: các nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất xi măng, sắt thép ở vùng lân cận vẫn xả thải lượng lớn khí co2, so2 và nox.
xây dựng hạ tầng: các công trình giao thông, nhà ở thi công liên tục nhưng biện pháp che chắn bụi chưa triệt để.
đốt rác và phụ phẩm nông nghiệp: thói quen đốt rác thải sinh hoạt và đốt rơm rạ sau mùa thu hoạch ở ngoại thành gây ra ô nhiễm diện rộng.
tác động đến sức khỏe
không khí ô nhiễm gây ra các bệnh cấp tính và mãn tính về đường hô hấp như viêm phổi, hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (copd). ngoài ra, bụi mịn pm2.5 có kích thước siêu nhỏ có thể xâm nhập sâu vào máu, gây ra các bệnh về tim mạch và ảnh hưởng đến hệ thần kinh.
giải pháp đang được triển khai
chuyển đổi năng lượng xanh: chính phủ đang đẩy mạnh lộ trình sử dụng xe điện và năng lượng tái tạo thay thế năng lượng hóa thạch.
thắt chặt tiêu chuẩn khí thải: áp dụng các tiêu chuẩn khí thải cao hơn (như euro 5) đối với phương tiện giao thông mới.
mở rộng hệ thống quan trắc: tăng cường các trạm đo chỉ số chất lượng không khí (aqi) để cảnh báo kịp thời cho người dân.
xanh hóa đô thị: tăng diện tích cây xanh, hồ nước và hạn chế hoạt động của các nhà máy gây ô nhiễm nặng trong khu dân cư.