Tên nước Đại Việt chính thức được thành lập (đổi tên từ Đại Cồ Việt) vào năm 1054.

Dưới đây là những dấu mốc quan trọng về sự ra đời và bối cảnh của quốc hiệu này:

1. Thời điểm thành lập
Năm: 1054 (vào tháng 10 âm lịch).
Triều đại: Nhà Lý.
Vị vua ban bố: Lý Thánh Tông (vị vua thứ ba của nhà Lý).
2. Bối cảnh lịch sử
Trước khi đổi tên thành Đại Việt, quốc hiệu của nước ta là Đại Cồ Việt (do Đinh Tiên Hoàng đặt năm 968). Sau khi lên ngôi, vua Lý Thánh Tông muốn khẳng định vị thế của một quốc gia độc lập, tự cường và phát triển mạnh mẽ nên đã quyết định đổi tên nước.

3. Ý nghĩa của quốc hiệu Đại Việt
Tên gọi: "Đại" (大) nghĩa là lớn, "Việt" (越) là tên tộc người. "Đại Việt" khẳng định đây là một quốc gia của người Việt có quy mô lớn mạnh và ngang hàng với các đế chế phương Bắc.
Tầm ảnh hưởng: Đây là quốc hiệu tồn tại lâu dài nhất trong lịch sử Việt Nam (tổng cộng khoảng 724 năm), trải qua các triều đại: Lý, Trần, Lê, Mạc và Tây Sơn (chỉ bị gián đoạn ngắn ngủi bởi nhà Hồ khi đổi tên thành Đại Ngu).
4. Các mốc quốc hiệu quan trọng trước và sau Đại Việt
Năm
Quốc hiệu
Triều đại
2524 TCN - 258 TCN
Văn Lang
Hùng Vương
257 TCN - 179 TCN
Âu Lạc
An Dương Vương
544 - 602
Vạn Xuân
Nhà Tiền Lý
968 - 1054
Đại Cồ Việt
Đinh, Tiền Lê, đầu nhà Lý
1054 - 1804
Đại Việt
Lý, Trần, Lê, Mạc, Tây Sơn
1400 - 1407
Đại Ngu
Nhà Hồ
1804 - nay
Việt Nam
Nhà Nguyễn đến nay