Kể lại truyện cổ tích “Sọ Dừa”
Ngày xưa, ở một làng quê nghèo có hai vợ chồng nông dân hiền lành sống bằng nghề làm thuê, làm mướn. Họ đã già mà vẫn chưa có con. Một hôm, người vợ đi vào rừng hái củi, khát nước quá nên bà uống nước mưa đọng trong một chiếc sọ dừa bên gốc cây. Kỳ lạ thay, sau đó bà có thai và sinh ra một đứa bé không có chân tay, tròn lẳn như một quả dừa, nên mọi người gọi là Sọ Dừa.

Lúc đầu, người mẹ buồn lắm, nhưng bà thương con nên vẫn nuôi nấng, chăm sóc chu đáo. Sọ Dừa tuy khác người nhưng rất thông minh và hiếu thảo. Khi lớn lên, cậu xin mẹ đến làm thuê cho phú ông. Ban đầu, phú ông không muốn nhận, nhưng nghe Sọ Dừa hứa sẽ chăn trâu giỏi thì đồng ý.

Quả thật, Sọ Dừa chăn trâu rất giỏi, trâu nào cũng béo tốt. Cậu lại thường thổi sáo rất hay, làm ba cô con gái phú ông mỗi chiều đều mang cơm ra cho Sọ Dừa. Trong ba cô, chỉ có cô út là hiền lành, thương Sọ Dừa thật lòng.

Một thời gian sau, Sọ Dừa nhờ mẹ đến hỏi cưới con gái út của phú ông. Ban đầu, phú ông tức giận nhưng nghĩ lấy chồng què quặt thì chẳng mất gì nên đồng ý, nhưng lại ra điều kiện sính lễ thật khó. Không ngờ, Sọ Dừa đều lo đủ. Đến ngày cưới, mọi người vô cùng ngạc nhiên khi thấy một chàng trai khôi ngô, tuấn tú xuất hiện thay vì Sọ Dừa tròn tròn xấu xí ngày nào. Thì ra, Sọ Dừa chỉ giả dạng để thử lòng người.

Sau khi cưới, hai vợ chồng sống hạnh phúc. Sọ Dừa đỗ đạt làm quan và đi nhận chức. Trước khi đi, chàng dặn vợ ở nhà giữ gìn và trao cho nàng một con dao, hai quả trứng gà và một hòn đá để đề phòng bất trắc.

Không lâu sau, hai cô chị vì ghen tức nên đã lừa cô út ra sông giặt áo rồi đẩy xuống nước hãm hại. Nhưng nhờ ba vật chồng đưa, cô út không chết mà trôi dạt đến một nơi khác, sống trong rừng và sinh được một đứa con.

Một thời gian sau, quan Sọ Dừa đi tuần đến vùng đó, tình cờ gặp lại vợ con và đưa họ trở về nhà. Hai vợ chồng đoàn tụ, sống hạnh phúc đến cuối đời. Còn hai người chị độc ác thì bị trừng phạt thích đáng.

Ý nghĩa câu chuyện:
Truyện “Sọ Dừa” ca ngợi những phẩm chất tốt đẹp như: lòng hiếu thảo, sự kiên trì, trí thông minh và tấm lòng nhân hậu. Đồng thời, truyện cũng phê phán những kẻ ích kỷ, độc ác, và đề cao bài học: đừng nhìn bề ngoài để đánh giá con người.

Đây là câu chuyện cổ tích "Sọ Dừa" được tóm tắt lại:

Ngày xửa ngày xưa, có hai vợ chồng già hiền lành nhưng nghèo khó và hiếm muộn. Một hôm, bà vợ vào rừng hái củi, khát nước quá mà không tìm thấy suối, bèn uống nước mưa đọng trong một cái sọ dừa bên gốc cây. Về nhà, bà mang thai, nhưng kỳ lạ thay, đến khi sinh, bà chỉ sinh ra một cục thịt tròn vo, không chân không tay, trông hệt như một cái sọ dừa.

Ông bà thương con nên quyết định giữ lại nuôi và đặt tên là Sọ Dừa. Dù mang hình hài kỳ dị, Sọ Dừa lại tỏ ra rất thông minh và hiểu chuyện. Lớn lên, Sọ Dừa xin mẹ cho đi chăn đàn trâu của phú ông trong làng. Phú ông ban đầu ngần ngại, nhưng thấy Sọ Dừa lanh lợi nên cũng đồng ý.

Sọ Dừa chăn trâu rất giỏi, đàn trâu con nào con nấy bụng no căng, lông mượt mà. Phú ông có ba cô con gái. Hai cô chị kênh kiệu, ác tính, thường hắt hủi Sọ Dừa. Chỉ có cô con gái út hiền lành, tốt bụng, đối xử với Sọ Dừa rất tử tế.

Một hôm, cô út mang cơm ra đồng cho Sọ Dừa, cô ngạc nhiên khi thấy không có Sọ Dừa đâu, chỉ thấy một chàng trai khôi ngô tuấn tú đang ngồi thổi sáo cho đàn trâu nghe, còn cái lốt sọ dừa thì vắt vẻo trên cành cây. Khi thấy có tiếng động, chàng trai liền chui lại vào lốt sọ dừa. Cô út biết Sọ Dừa không phải người thường nên đem lòng yêu mến.

Khi hết hạn chăn trâu, Sọ Dừa về nhà, giục mẹ mang trầu cau sang nhà phú ông hỏi vợ. Phú ông và hai cô chị cả cười nhạo, cho là Sọ Dừa không biết thân phận. Phú ông hỏi lần lượt ba cô con gái:

    Hai cô chị bĩu môi: "Ai thèm lấy cái thằng Sọ Dừa gớm ghiếc ấy!"
    Chỉ có cô út e thẹn cúi đầu: "Con xin vâng lời cha mẹ."
Phú ông thấy vậy đành phải giữ lời, nhưng trong lòng vẫn coi thường. Ông thách cưới thật nhiều sính lễ quý giá, nghĩ rằng nhà Sọ Dừa nghèo không thể lo nổi.

Đến ngày cưới, Sọ Dừa mang đầy đủ sính lễ, còn lộng lẫy hơn cả yêu cầu. Trong đêm tân hôn, Sọ Dừa trút bỏ lốt sọ dừa, biến thành một chàng trai tuấn tú. Vợ chồng Sọ Dừa sống hạnh phúc bên nhau. Chàng ngày đêm miệt mài đèn sách. Hai cô chị thấy em lấy được chồng đẹp và giàu có thì vô cùng ghen tức.

Sau đó, Sọ Dừa thi đỗ Trạng nguyên và được vua cử đi sứ nước ngoài. Trước khi đi, chàng đưa cho vợ một hòn đá lửa, hai quả trứng gà và một con dao, dặn vợ luôn mang theo bên mình phòng khi nguy cấp.

Sọ Dừa đi vắng, hai cô chị độc ác bèn rủ cô út đi chơi thuyền rồi đẩy cô ngã xuống biển hòng chiếm đoạt chồng em. Cô út bị một con cá kình khổng lồ nuốt chửng.

Trong bụng cá, cô út nhớ lời chồng dặn, liền lấy dao rạch một khoảng đủ sống, lấy đá lửa đánh lửa lên, và nướng thịt cá ăn. Hai quả trứng gà cũng nở ra một đôi gà trống mái làm bạn.

Khi Sọ Dừa đi sứ về, không thấy vợ đâu, hai cô chị giả vờ khóc lóc nói là em bị tai nạn chết đuối. Sọ Dừa đau buồn nhưng cũng nghi ngờ. Một hôm, Sọ Dừa cho người làm thịt một con cá kình lớn mà dân chài vừa bắt được. Khi mổ bụng cá, người vợ cùng đôi gà bước ra. Cô kể lại toàn bộ sự thật cho chồng nghe.

Sọ Dừa vô cùng tức giận. Hai cô chị thấy em gái trở về và sự việc bại lộ thì quá xấu hổ và sợ hãi, bèn bỏ trốn biệt xứ (có bản kể là họ hóa thành con chim cuốc hoặc con lươn).

Từ đó, vợ chồng Sọ Dừa (Quan Trạng) sống hạnh phúc mãi mãi về sau.