Quảng cáo
3 câu trả lời 318
BÀI SOẠN NGỮ VĂN: VIẾT BÀI VĂN PHÂN TÍCH MỘT TÁC PHẨM VĂN HỌC (THƠ THẤT NGÔN BÁT CÚ HOẶC TỨ TUYỆT ĐƯỜNG LUẬT)
I. Mục tiêu bài học
Hiểu đặc điểm của thơ Đường luật (thất ngôn bát cú, tứ tuyệt).
Biết cách phân tích nội dung, nghệ thuật của một bài thơ.
Rèn kỹ năng viết bài văn nghị luận văn học (phân tích thơ).
II. Ôn lại kiến thức cơ bản
1. Đặc điểm thể loại
Thơ thất ngôn bát cú Đường luật:
Gồm 8 câu, mỗi câu 7 chữ.
Bố cục 4 phần:
Đề (2 câu đầu): Nêu hoàn cảnh, cảm hứng.
Thực (2 câu tiếp): Tả cảnh, sự việc cụ thể.
Luận (2 câu sau): Bày tỏ cảm xúc, suy nghĩ.
Kết (2 câu cuối): Tổng kết, khái quát, dư âm.
Có niêm, luật, đối, vần rất chặt chẽ.
Thơ tứ tuyệt Đường luật:
Gồm 4 câu, mỗi câu 7 chữ (hoặc 5 chữ).
Thường cô đọng, hàm súc, biểu cảm sâu sắc.
III. Cách làm bài văn phân tích thơ Đường luật
1. Mở bài
Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
Nêu cảm nhận khái quát hoặc ấn tượng chung về bài thơ.
Ví dụ:
“Bài thơ ‘Qua Đèo Ngang’ của Bà Huyện Thanh Quan là một trong những kiệt tác thơ Nôm Đường luật, thể hiện nỗi cô đơn, hoài cổ của người phụ nữ tài hoa trước cảnh thiên nhiên bao la, tĩnh lặng.”
2. Thân bài
Phân tích theo bố cục của bài thơ:
Hai câu đề: Giới thiệu cảnh vật, tình huống.
Hai câu thực: Miêu tả cụ thể, gợi tả cảnh sắc thiên nhiên.
Hai câu luận: Thể hiện cảm xúc, suy nghĩ, tâm trạng.
Hai câu kết: Khái quát, mở rộng cảm xúc.
Kết hợp các bước:
Giải nghĩa hình ảnh, từ ngữ, biện pháp nghệ thuật (ẩn dụ, đối, điệp...).
Nêu cảm nhận về nội dung tư tưởng và giá trị nghệ thuật.
Ví dụ:
Trong “Qua Đèo Ngang”, tác giả sử dụng bút pháp tả cảnh ngụ tình tinh tế: cảnh chiều nơi đèo vắng không chỉ gợi sự hoang sơ mà còn là nỗi cô đơn của lòng người nhớ nước thương nhà.
3. Kết bài
Nêu cảm nghĩ chung về bài thơ.
Khẳng định giá trị nội dung và nghệ thuật.
Liên hệ bản thân hoặc mở rộng ý nghĩa.
Ví dụ:
Bài thơ “Qua Đèo Ngang” không chỉ là bức tranh thiên nhiên đẹp mà còn là tiếng lòng sâu kín của người phụ nữ mang nặng nỗi sầu vương thời thế. Qua đó, em càng thêm yêu mến tài thơ và tâm hồn của Bà Huyện Thanh Quan.
IV. Gợi ý luyện tập
Đề bài luyện tập:
Phân tích bài thơ “Qua Đèo Ngang” (Bà Huyện Thanh Quan) hoặc “Bạn đến chơi nhà” (Nguyễn Khuyến).
Yêu cầu:
Viết bài hoàn chỉnh (khoảng 3–4 đoạn).
Có dẫn chứng, cảm nhận riêng.
1. Mở bài
Giới thiệu tác giả, tác phẩm và hoàn cảnh ra đời (nếu có).
Nêu khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ, từ đó khẳng định ý nghĩa của nó.
Nêu định hướng phân tích chính của bài văn.
2. Thân bài
Đây là phần trọng tâm, bạn cần đi sâu phân tích bài thơ theo bố cục và các yếu tố nghệ thuật đặc trưng.
Phân tích phần mở (Đề):
Nêu lên vấn đề chính mà bài thơ đặt ra.
Phân tích cách mở đầu, thể hiện tâm trạng hoặc sự kiện, tình huống.
Phân tích phần thực (Thực):
Nêu và phân tích những hình ảnh, chi tiết cụ thể được tác giả sử dụng để miêu tả sự việc, cảnh vật, hoặc tình cảm.
Giải thích ý nghĩa của những hình ảnh đó.
Phân tích phần luận (Luận):
Nêu và phân tích các cách biểu đạt của tác giả như phép đối, phép so sánh, ẩn dụ, hoán dụ… để làm nổi bật nội dung.
Giải thích ý nghĩa sâu xa của các biện pháp nghệ thuật này.
Phân tích phần kết (Kết):
Tóm tắt lại nội dung, ý nghĩa chính của bài thơ đã phân tích ở các phần trên.
Đánh giá những đóng góp của bài thơ về mặt nội dung, nghệ thuật và ý nghĩa với đời sống.
3. Kết bài
Tái khẳng định giá trị của bài thơ.
Nêu cảm nghĩ cá nhân về bài thơ và tác giả.
Lưu ý về thể thơ
Thất ngôn bát cú Đường luật:
Gồm 8 câu, mỗi câu 7 chữ. Đặc điểm là có niêm, luật bằng trắc và vần điệu.
Thất ngôn tứ tuyệt:
Gồm 4 câu, mỗi câu 7 chữ, với các đặc điểm tương tự như thất ngôn bát cú nhưng ngắn gọn hơn.
Yêu cầu:
Khi phân tích cần chú ý đến cấu trúc, niêm, luật, vần, cách gieo vần và đối ý, đối hình để hiểu rõ hơn giá trị nghệ thuật của bài thơ.
Quảng cáo
Bạn cần hỏi gì?
Câu hỏi hot cùng chủ đề
-
105422
-
Hỏi từ APP VIETJACK
Đã trả lời bởi chuyên gia
81488 -
Hỏi từ APP VIETJACK
Đã trả lời bởi chuyên gia
77302 -
Hỏi từ APP VIETJACK62124
-
Hỏi từ APP VIETJACK
Đã trả lời bởi chuyên gia
48782 -
Đã trả lời bởi chuyên gia
38445
