Đề bài:

Viết bài văn nghị luận phân tích và đánh giá truyện ngắn "Chiếc lược ngà" của Nguyễn Quang Sáng.

DÀN Ý
I. Mở bài:

Giới thiệu về truyện ngắn "Chiếc lược ngà".
Khẳng định giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện.
II. Thân bài:

Khái quát nội dung truyện:

Truyện kể về tình cha con cảm động giữa ông Sáu và bé Thu trong hoàn cảnh chiến tranh.
Cao trào là khi ông Sáu tự tay làm chiếc lược ngà để tặng con gái trước khi hy sinh.
Phân tích các phương diện nội dung:
a. Tình cảm cha con sâu sắc:

Ông Sáu khao khát được gặp con, nhưng bị con từ chối vì không nhận ra cha.
Bé Thu ban đầu xa cách, nhưng khi nhận ra cha thì tình cảm vỡ òa.
Chiếc lược ngà là biểu tượng của tình yêu thương cha dành cho con.
b. Tình cảm trong hoàn cảnh chiến tranh:

Chiến tranh khiến gia đình chia ly, nhưng không thể dập tắt tình cảm yêu thương.
Cái chết của ông Sáu khiến câu chuyện càng xúc động.
Phân tích nghệ thuật kể chuyện:

Truyện được kể qua lời của người bạn ông Sáu → khách quan, tăng tính cảm động.
Ngôn ngữ mộc mạc, gần gũi, giàu cảm xúc.
Miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế (nhất là bé Thu).
Giá trị nhân đạo và thông điệp:

Khẳng định tình cảm gia đình là thiêng liêng, bất diệt.
Chiến tranh có thể gây mất mát nhưng không thể phá vỡ tình người.
III. Kết bài:

Khẳng định giá trị của truyện "Chiếc lược ngà".
Cảm nhận cá nhân: Truyện để lại xúc động, bài học về yêu thương và trân trọng tình cảm gia đình.

BÀI VĂN MẪU
Trong kho tàng văn học Việt Nam hiện đại, nhiều tác phẩm đã thể hiện sâu sắc những khía cạnh của đời sống con người trong chiến tranh. Một trong những truyện ngắn xúc động về tình cảm gia đình giữa bom đạn chiến tranh là "Chiếc lược ngà" của Nguyễn Quang Sáng. Tác phẩm không chỉ cảm động bởi câu chuyện giữa cha và con, mà còn giàu giá trị nhân đạo và nghệ thuật kể chuyện sâu sắc.

"Chiếc lược ngà" kể về câu chuyện của ông Sáu – một người cha đi kháng chiến trở về thăm con gái nhỏ là bé Thu sau tám năm xa cách. Tuy nhiên, vì vết thẹo trên mặt làm thay đổi diện mạo, bé Thu không nhận ra cha và có những phản ứng xa lánh khiến ông Sáu đau lòng. Nhưng khi sắp phải chia tay, bé Thu bỗng nhận ra cha và tình cảm dồn nén được bộc lộ mãnh liệt trong phút chốc. Trở lại chiến trường, ông Sáu dồn tâm sức làm chiếc lược ngà tặng con. Nhưng ông hy sinh trước khi kịp trao món quà. Chiếc lược sau đó được người bạn thân mang về trao lại cho bé Thu, như một kỷ vật thiêng liêng.

Câu chuyện không quá dài nhưng để lại nhiều cảm xúc nhờ khắc họa thành công tình cảm cha con giữa ông Sáu và bé Thu. Trong hoàn cảnh chiến tranh, cuộc gặp gỡ của hai cha con trở nên quý giá, đầy nghịch cảnh và xúc động. Ông Sáu là người cha giàu tình yêu thương. Mặc dù bị con từ chối, ông vẫn kiên nhẫn, dịu dàng. Khi bé Thu nhận ra cha và gọi “Ba!” trong tiếng nấc, cảm xúc vỡ òa khiến người đọc nghẹn ngào. Đó là kết tinh của nỗi nhớ, tình yêu và sự khao khát tình thân mà chiến tranh không thể dập tắt.

Chiếc lược ngà là hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Đó không chỉ là món quà đơn thuần, mà còn là kết tinh tình yêu thương, là biểu tượng của sự hy sinh, là lời nhắn gửi muộn màng mà ông Sáu dành cho con gái. Khi ông Sáu gò lưng làm chiếc lược, từng nét khắc lên đó cũng chính là từng nỗi nhớ, từng niềm thương yêu khắc khoải.

Về nghệ thuật, Nguyễn Quang Sáng đã chọn cách kể chuyện độc đáo – thông qua lời kể của người bạn ông Sáu. Điều này khiến truyện trở nên khách quan hơn, vừa giữ được sự xúc động, vừa tránh bi lụy. Ngôn ngữ giản dị, giàu tính khẩu ngữ, gần với lời ăn tiếng nói của người Nam Bộ, góp phần làm nổi bật chất thật và đời của truyện. Tâm lí nhân vật, đặc biệt là bé Thu, được nhà văn khắc họa rất tinh tế: từ ánh mắt, cử chỉ đến lời nói đều thể hiện tính cách rõ nét – cứng đầu nhưng sâu sắc, yêu thương cha một cách mãnh liệt.

"Chiếc lược ngà" là một truyện ngắn giàu cảm xúc và ý nghĩa. Tác phẩm không chỉ là tiếng nói về tình cảm gia đình thiêng liêng mà còn lên án chiến tranh, đề cao giá trị con người. Trong bối cảnh bom đạn, tình người vẫn bền vững như chiếc lược ngà nhỏ bé mà vô giá ấy.

Qua truyện ngắn này, người đọc thêm trân trọng tình cảm gia đình, hiểu rõ hơn sự mất mát mà chiến tranh gây ra, từ đó biết quý trọng hòa bình và yêu thương những người thân bên cạnh mình. Nguyễn Quang Sáng đã mang đến một tác phẩm nhân văn, giàu giá trị và sống mãi trong lòng nhiều thế hệ độc giả.