Huấn Cao – một tử tù nổi tiếng văn võ song toàn, đặc biệt có tài viết chữ đẹp – bị giải về nhà lao tỉnh Sơn chờ ngày xử tử. Quản ngục và thầy thơ lại vốn mến mộ tài chữ của ông nhưng không dám bày tỏ. Trong những ngày giam giữ, Huấn Cao tỏ ra khinh bạc, lạnh lùng. Sau khi biết được tấm lòng chân thành của quản ngục, ông cảm động, đồng ý cho chữ.

Cảnh cho chữ diễn ra trong buồng tối chật hẹp, ẩm ướt, hôi hám – một không gian đối lập với sự thanh cao của nghệ thuật. Huấn Cao trong tư thế tử tù vẫn hiên ngang, sáng tạo cái đẹp; quản ngục và thầy thơ lại khúm núm, kính cẩn đón nhận từng nét chữ. Huấn Cao còn dành lời khuyên chân thành cho quản ngục: hãy tìm về chốn thanh cao để giữ trọn thiên lương.

óm tắt “Chuyện người tử tù”:

Văn bản kể về cuộc gặp gỡ giữa tác giả và người tử tù trong một trại giam. Người tử tù là một nhân vật đặc biệt, mặc dù sắp phải chịu án tử hình nhưng vẫn giữ được phẩm chất cao đẹp và vẻ ngoài bình thản, tự tin. Ông ta không chỉ là người tử tù mà còn là một người nghệ sĩ, có tâm hồn trong sáng và lòng tự trọng lớn lao.

Người tử tù kể cho tác giả nghe về cuộc đời mình, về những suy nghĩ và cảm nhận sâu sắc về cuộc sống, cái chết, và giá trị của con người. Ông không hối tiếc vì quá khứ mà coi cái chết như một phần tất yếu của cuộc sống, thể hiện sự dũng cảm và tinh thần lạc quan trước số phận nghiệt ngã.

Qua cuộc đối thoại này, tác giả bày tỏ sự cảm phục đối với nhân cách và tâm hồn người tử tù, đồng thời phản ánh những suy nghĩ về thân phận con người, sự nhân văn và ý nghĩa của cuộc sống.