Phân tích hiệu quả tu từ của biện pháp nói giảm, nói tránh trong các câu trích:
a. "Nửa chừng xuân thoắt gãy cành thiên hương."
➡ (Trích "Truyện Kiều" – Nguyễn Du)

Biện pháp tu từ: Nói giảm, nói tránh
Phân tích: Câu thơ không trực tiếp nói về cái chết của Thúy Kiều mà dùng hình ảnh "gãy cành thiên hương" để diễn tả sự mất mát. "Thiên hương" (hương trời) ám chỉ người con gái đẹp, còn "gãy cành" tượng trưng cho số phận bi thương của Kiều.
Hiệu quả tu từ: Giảm nhẹ sự đau thương, bi kịch nhưng vẫn thể hiện sự xót xa trước số phận của nhân vật.

b. "Bỗng loè chớp đỏ / Thôi rồi Lượm ơi."
➡ (Trích "Lượm" – Tố Hữu)

Biện pháp tu từ: Nói giảm, nói tránh
Phân tích: Thay vì nói trực tiếp Lượm hy sinh, tác giả dùng từ "Thôi rồi" để giảm nhẹ nỗi đau. Hình ảnh "loè chớp đỏ" gợi lên cảnh chiến tranh khốc liệt nhưng không diễn tả cụ thể cái chết của Lượm.
Hiệu quả tu từ: Làm giảm đi sự bi thương, đồng thời thể hiện sự tiếc nuối và đau xót của tác giả.

c. "Bác đã lên đường theo tổ tiên."
➡ (Trích điếu văn Chủ tịch Hồ Chí Minh – Phạm Văn Đồng)

Biện pháp tu từ: Nói giảm, nói tránh
Phân tích: Thay vì nói "Bác Hồ đã mất", tác giả dùng cụm từ "lên đường theo tổ tiên" để diễn tả sự ra đi của Bác một cách nhẹ nhàng, mang ý nghĩa cao đẹp như một hành trình về cõi vĩnh hằng.
Hiệu quả tu từ: Giảm bớt nỗi đau thương mất mát, đồng thời thể hiện sự tôn kính và lòng biết ơn đối với Bác Hồ.

d. "Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác."
➡ (Trích "Viếng lăng Bác" – Viễn Phương)

Biện pháp tu từ: Nói giảm, nói tránh
Phân tích: Tác giả không nói "viếng" mà dùng từ "thăm", như thể Bác vẫn còn đó, vẫn sống mãi trong lòng dân tộc.
Hiệu quả tu từ: Làm vơi đi sự mất mát, đồng thời thể hiện tình cảm kính yêu, gần gũi của nhân dân miền Nam đối với Bác Hồ.