Điều kiện tự nhiên có tác động sâu sắc đến sự hình thành và phát triển của nền văn minh Hy Lạp, giúp hình thành những đặc trưng độc đáo trong nền văn hóa, xã hội, và kinh tế của quốc gia này. Các yếu tố địa lý và tự nhiên chính ảnh hưởng đến nền văn minh Hy Lạp bao gồm:

Vị trí địa lý và biển cả:

Vị trí ven biển và quần đảo: Hy Lạp nằm ở khu vực Địa Trung Hải, với nhiều bãi biển, vịnh và quần đảo. Điều này giúp Hy Lạp phát triển mạnh mẽ về giao thương biển, trở thành một trung tâm thương mại và văn hóa quan trọng. Các thành phố như Athens, Sparta, và Corinth đều có cảng biển phát triển, tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi hàng hóa, văn hóa với các nền văn minh khác như Phoenicia, Ai Cập và Ba Tư.
Kinh tế biển: Sự phát triển mạnh mẽ của ngành hàng hải và thương mại biển giúp Hy Lạp có thêm nguồn lực để phát triển nền kinh tế. Các tàu buôn vận chuyển hàng hóa, từ nông sản đến sản phẩm thủ công, cũng như phát triển các hoạt động đánh bắt thủy sản.
Địa hình núi non:

Địa hình núi: Hy Lạp có địa hình đa dạng với nhiều dãy núi, đặc biệt là dãy núi Pindus, chia cắt các khu vực đất đai thành các khu vực nhỏ, tạo ra nhiều thành phố quốc gia độc lập (polis). Điều này dẫn đến sự phát triển của một chế độ chính trị phân quyền, với mỗi thành phố (polis) có chính quyền riêng, cách thức tổ chức xã hội, quân đội, và văn hóa riêng biệt.
Khó khăn trong giao thông nội địa: Mặc dù địa hình núi gây khó khăn cho giao thông trong đất liền, nhưng điều này lại khuyến khích người Hy Lạp phát triển kỹ thuật giao thông đường biển. Các thành phố Hy Lạp tập trung vào việc kết nối với các vùng khác qua biển thay vì phụ thuộc vào đường bộ.
Khí hậu Địa Trung Hải:

Khí hậu ôn hòa: Khí hậu Địa Trung Hải của Hy Lạp với mùa hè nóng và khô, mùa đông ôn hòa, đã thúc đẩy nền nông nghiệp phát triển. Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu như ô liu, nho, lúa mạch đã đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Ô liu và dầu ô liu, ví dụ, không chỉ là nguồn thực phẩm mà còn là mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của Hy Lạp.
Thúc đẩy đời sống ngoài trời: Khí hậu ấm áp và ôn hòa cũng tạo điều kiện cho các hoạt động ngoài trời như thể thao, nghệ thuật, hội họp chính trị, và các lễ hội. Nền văn minh Hy Lạp rất phát triển về thể thao (như Olympic), văn hóa và triết học, nhờ vào những buổi họp mặt công cộng, các hội thảo tri thức ngoài trời.
Tài nguyên thiên nhiên:

Tài nguyên khoáng sản: Hy Lạp có nhiều mỏ vàng, bạc và đồng, đặc biệt là ở các khu vực như Laurion. Việc khai thác các tài nguyên này không chỉ giúp phát triển kinh tế mà còn củng cố sức mạnh quân sự của các thành phố như Athens, nhất là trong thời kỳ chiến tranh với Persia.
Đất đai hạn chế: Với diện tích đất nông nghiệp có hạn và điều kiện tự nhiên không phải lúc nào cũng thuận lợi, người Hy Lạp đã phải phát triển các kỹ thuật canh tác hiệu quả, cùng với việc giao thương và mở rộng lãnh thổ để có thêm đất đai sản xuất. Điều này cũng đã dẫn đến sự hình thành của các colony (thuộc địa) do người Hy Lạp thành lập tại các vùng đất ven biển Địa Trung Hải và Biển Đen.
Tóm lại:
Điều kiện tự nhiên của Hy Lạp, từ địa hình núi non đến khí hậu ôn hòa và tài nguyên thiên nhiên phong phú, đã đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nền văn minh độc đáo của quốc gia này. Các yếu tố này không chỉ thúc đẩy sự phát triển kinh tế, thương mại mà còn định hình nền văn hóa, chính trị và xã hội của Hy Lạp, góp phần tạo nên một nền văn minh rực rỡ và ảnh hưởng sâu rộng đến các nền văn minh khác trong lịch sử nhân loại.

* Điều kiện tự nhiên của Hi Lạp, La Mã:

- Nằm ven biển Địa Trung Hải, nhiều đảo, vịnh biển,...

- Địa hình bị chia cắt bởi biển, núi đồi, cao nguyên,...

 
-  Đồng bằng nhỏ hẹp, đất đai cằn khô.

- Giàu tài nguyên thiên nhiên.

* Tác động của điều kiện tự nhiên:

- Thứ nhất, tác động tới sự hình thành nhà nước:

+ Do đất đai canh tác xấu, công cụ bằng đồng không có tác dụng mà phải đến khi công cụ bằng sắt xuất hiện, việc trồng trọt mới có hiệu quả => có sản phẩm dư thừa, khi đó mới xuất hiện tư hữu và sự phân chia giai cấp trong xã hội. Vì vậy, tới khoảng thiên niên kỉ I TCN, các nhà nước cổ đại mới ra đời ở phương Tây (muộn hơn so với phương Đông).

+ Do lãnh thổ bị chia cắt nên khó có điều kiện tập trung đông dân cư => khi xã hội có giai cấp hình thành thì mỗi vùng, mỗi bán đảo trở thành một quốc gia => diện tích mỗi nước khá nhỏ.

- Thứ hai, tác động tới đời sống kinh tế:

+ Đất đai ít, khô cứng nên kinh tế nông nghiệp không phát triển mạnh.

+ Giàu tài nguyên khoáng sản và đặc biệt là có vị trí địa lí thuận lợi (ven biển) nên kinh tế thủ công nghiệp và thương nghiệp (đặc biệt là mậu dịch hàng hải) rất phát triển.

- Thứ ba, tác động tới sự phát triển của văn hóa: vị trí địa lí thuận lợi cho việc giao lưu, học tập, tiếp thu văn hóa.