Bài 1:
Câu ca dao:
Lỗ mũi mười tám gánh lông. Chồng yêu chồng bảo râu rồng trời cho.
Đối tượng bị phê phán: Người đàn ông tự mãn, kiêu căng, tự phụ về vẻ bề ngoài của mình.
Ý nghĩa: Câu ca dao này mỉa mai những người đàn ông chỉ biết tự hào về vẻ bề ngoài mà không có những phẩm chất tốt đẹp bên trong. Họ thường tự coi mình là trung tâm của vũ trụ và khinh thường người khác.
Bài học: Vẻ đẹp bên ngoài chỉ là một phần, quan trọng hơn cả là phẩm chất bên trong của mỗi người. Sự tự tin thái quá có thể khiến người khác xa lánh.
Bài 2:
Câu ca dao:
Con cò chết rũ trên cây. Em là con gái nhà giàu. Sông bao nhiêu nước cho vừa, Bà Bảy đã tám mươi tư.
Đối tượng bị phê phán: Người phụ nữ kiêu căng, hống hách, coi thường người khác.
Ý nghĩa: Câu ca dao này châm biếm những người phụ nữ giàu có, tự cao tự đại, coi thường người khác. Họ cho rằng mình hơn người khác và không cần phải khiêm tốn.
Bài học: Sự giàu có không phải là thước đo giá trị của con người. Sự kiêu căng, hống hách sẽ khiến người khác xa lánh.
Bài 3:
Câu ca dao:
Cú lại chê vọ rằng hôi. Ba đồng một chục đàn ông.
Đối tượng bị phê phán: Người hay chê bai, nói xấu người khác.
Ý nghĩa: Câu ca dao này phê phán những người hay chê bai, nói xấu người khác. Họ thường tìm những khuyết điểm nhỏ nhặt của người khác để hạ thấp họ.
Bài học: Mỗi người đều có những ưu điểm và khuyết điểm riêng. Việc chê bai người khác là một hành vi xấu và không đáng có.

1. Ba bài ca dao trào phúng và đối tượng phê phán
Bài ca dao 1:
Chồng người đi ngược về xuôi,
Chồng em ngồi bếp sờ đuôi con mèo.

Đối tượng phê phán: Những người đàn ông lười biếng, thiếu trách nhiệm trong gia đình.
Ý nghĩa, bài học: Phê phán thói lười nhác, đề cao tinh thần trách nhiệm của người chồng trong việc xây dựng gia đình.

Bài ca dao 2:
Lẳng lơ thì cũng chẳng gần,
Chẳng tham con lợn, chẳng cần con gà.
Muốn cho thiên hạ trầm trồ,
Đem chồng bỏ chợ, lấy bồ về nuôi.

Đối tượng phê phán: Những người phụ nữ lẳng lơ, chạy theo vật chất hoặc tình cảm phù phiếm, không biết giữ gìn hạnh phúc gia đình.
Ý nghĩa, bài học: Phê phán lối sống không đứng đắn, nhắc nhở về giá trị của sự chung thủy và phẩm chất tốt đẹp của người phụ nữ.

Bài ca dao 3:
Làm trai cho đáng nên trai,
Xuống Đông, Đông tĩnh, lên Đoài, Đoài yên.
Làm trai hai chữ lăng nhăng,
Ngồi buồng thất đức, nằm giường vô lương.

Đối tượng phê phán: Những người đàn ông sống buông thả, thiếu đạo đức và không xứng đáng với vai trò trụ cột.
Ý nghĩa, bài học: Nhắc nhở nam giới phải sống ngay thẳng, có trách nhiệm và đạo đức để xứng đáng là người đáng tin cậy trong xã hội.

Tổng kết ý nghĩa và bài học:
Các bài ca dao trào phúng không chỉ mang tính giải trí mà còn thể hiện sự phê phán sâu sắc những thói hư, tật xấu trong xã hội.
Qua đó, dân gian gửi gắm thông điệp nhắc nhở mọi người sống tốt hơn, biết giữ gìn các giá trị đạo đức, phẩm chất và trách nhiệm của mình.

Dưới đây là 3 bài ca dao trào phúng và đối tượng bị phê phán trong mỗi bài:

1. Bài ca dao:
Ông đồ, ông đồ già,
Bao giờ ông lại viết qua cầu?
Ông đồ ngồi buồn, không nói gì,
Chỉ ngắm ráng chiều buồn.

Đối tượng phê phán:
Bài ca dao này phê phán những người trong xã hội có thái độ bi quan, không có tinh thần sáng tạo hoặc sống trong sự buồn tẻ, không có đóng góp gì cho xã hội.

Ý nghĩa và bài học:

• Sống tích cực, luôn tìm cách cống hiến cho cộng đồng và giữ một tinh thần lạc quan.
• Cũng là lời nhắc nhở những người trẻ hãy biết học hỏi, phát triển và không sống trong sự thụ động.

_________________________________________________________________________________
2. Bài ca dao:
Khi nào bậu có chồng,
Mẹ tôi về làm dâu.
Còn không, tôi lấy vợ
Mẹ bạn về làm dâu.

Đối tượng phê phán:
Bài ca dao này chỉ trích những người mẹ có lối sống cứng nhắc, xem hôn nhân như một sự ép buộc, hoặc những mối quan hệ gia đình bị ép buộc mà không được xây dựng từ tình cảm chân thành.

Ý nghĩa và bài học:

• Lời nhắc nhở về việc làm mọi việc trong cuộc sống, đặc biệt là hôn nhân, phải xuất phát từ tình cảm chân thành, chứ không phải do sự ép buộc.
• Khuyên con người nên đối xử công bằng và nhân văn trong các mối quan hệ.

_______________________________________________________________________________
3. Bài ca dao:
Câu cá ngoài sông, cá chết rơi,
Còn ai đi cấy thì chết ngợp mơi.

Đối tượng phê phán:
Đây là bài ca dao phản ánh những người lười biếng, không làm việc và chỉ trông chờ vào người khác, hoặc chỉ biết hưởng thụ mà không cống hiến.

Ý nghĩa và bài học:

• Khuyên người ta nên lao động siêng năng, không sống dựa dẫm vào người khác.
• Tôn vinh những người có công lao động, thể hiện sự khâm phục đối với những ai biết chăm chỉ và cống hiến cho xã hội.

______________________________________________________________________________
Tổng kết bài học:
Các bài ca dao trào phúng thường mang thông điệp phê phán những thói xấu trong xã hội, khuyến khích mọi người sống chân thành, tích cực, và có trách nhiệm với cuộc sống của chính mình.