Dưới đây là bài soạn văn **"Sọ Dừa"**, một câu chuyện cổ tích nổi tiếng trong văn học dân gian Việt Nam.

### I. **Tìm hiểu chung**

1. **Thể loại**:
- **Cổ tích**: Đây là một thể loại truyện dân gian kể về cuộc đời của những nhân vật có số phận bất hạnh, nhưng sau đó nhờ tài trí hoặc sự giúp đỡ của các yếu tố kỳ ảo mà đạt được hạnh phúc.

2. **Tóm tắt truyện**:
- Ngày xưa, có hai vợ chồng nghèo làm nghề chăn bò, dù lớn tuổi nhưng vẫn chưa có con. Một hôm, người vợ khát nước uống trong cái sọ dừa ngoài đồng, rồi về có thai. Sau đó, bà sinh ra một cậu bé không có tay chân, chỉ có hình dáng như cái sọ dừa, nên bị gọi là **Sọ Dừa**. Tuy hình dáng dị dạng nhưng Sọ Dừa rất thông minh, chăm chỉ, biết chăn bò giỏi.
- Lớn lên, Sọ Dừa xin làm chăn bò cho phú ông. Ba cô con gái của phú ông thay nhau mang cơm cho Sọ Dừa, nhưng chỉ có cô út không khinh thường và yêu quý Sọ Dừa. Sau khi vượt qua thử thách, Sọ Dừa cưới cô út làm vợ và tiết lộ rằng mình là một chàng trai khôi ngô tuấn tú.
- Sau đó, Sọ Dừa đỗ đạt làm quan và sống hạnh phúc bên vợ. Tuy nhiên, hai cô chị ganh ghét, lập mưu hại cô út nhưng cuối cùng không thành. Cô út và Sọ Dừa sống hạnh phúc mãi mãi.

### II. **Phân tích**

1. **Nhân vật Sọ Dừa**:
- **Ngoại hình**: Lúc sinh ra, Sọ Dừa có hình dạng kỳ dị, chỉ giống một cái sọ dừa. Điều này tượng trưng cho sự khác biệt, bất hạnh và bị kỳ thị trong xã hội.
- **Phẩm chất**: Tuy ngoại hình kỳ lạ, Sọ Dừa là người thông minh, chăm chỉ, có tài năng đặc biệt (chăn bò giỏi, thi đỗ làm quan). Điều này khẳng định rằng vẻ ngoài không thể đánh giá đúng giá trị của con người.
- **Biến đổi kỳ diệu**: Sau khi cưới cô út, Sọ Dừa biến thành một chàng trai khôi ngô tuấn tú. Chi tiết này mang tính kỳ ảo, thể hiện ước mơ về sự công bằng trong xã hội, rằng người tốt sẽ được hạnh phúc, dù phải trải qua nhiều khó khăn.

2. **Nhân vật cô út**:
- **Phẩm chất**: Cô út là người hiền lành, tốt bụng, không chê bai hay khinh miệt Sọ Dừa dù anh có hình dáng khác lạ. Điều này thể hiện sự thông cảm, lòng nhân ái và tình yêu chân thành.
- **Số phận**: Nhờ tấm lòng tốt đẹp, cô út trở thành vợ của Sọ Dừa và có cuộc sống hạnh phúc. Đây là phần thưởng xứng đáng cho tấm lòng nhân hậu.

3. **Hai cô chị**:
- **Phẩm chất**: Hai cô chị ganh ghét, ích kỷ, chỉ yêu cái đẹp bên ngoài mà không có tấm lòng nhân hậu. Họ đại diện cho sự nhỏ nhen và lòng đố kỵ trong xã hội.
- **Số phận**: Kế hoạch hại cô út của họ không thành, và cuối cùng họ không nhận được hạnh phúc. Đây là hình ảnh phê phán những con người sống ích kỷ, không chân thật.

4. **Yếu tố kỳ ảo**:
- Trong truyện có nhiều yếu tố kỳ ảo như sự sinh ra của Sọ Dừa từ việc uống nước, sự biến đổi hình dáng từ sọ dừa thành chàng trai khôi ngô tuấn tú, và những biến cố trong cuộc đời Sọ Dừa. Những yếu tố này làm tăng tính hấp dẫn và giúp giải thích các ước mơ, mong muốn của người xưa về sự công bằng và hạnh phúc trong cuộc sống.

### III. **Ý nghĩa truyện**

1. **Thông điệp về giá trị con người**:
- **Sọ Dừa** khẳng định rằng giá trị thật sự của con người không nằm ở vẻ ngoài mà ở trí tuệ, nhân cách và lòng tốt. Người có tài năng, phẩm chất tốt đẹp sẽ luôn được đền đáp xứng đáng.

2. **Sự phê phán và ca ngợi**:
- Truyện ca ngợi lòng tốt, sự nhân ái và tình yêu chân thành (cô út) đồng thời phê phán sự ích kỷ, lòng đố kỵ và thói trọng hình thức (hai cô chị).

3. **Ước mơ về công bằng xã hội**:
- Câu chuyện thể hiện ước mơ của người dân về sự công bằng trong xã hội: những người tốt bụng, thật thà, chăm chỉ sẽ được đền đáp bằng hạnh phúc, còn kẻ ác, ích kỷ sẽ nhận lấy sự thất bại.

### IV. **Bài học rút ra**

1. **Không nên đánh giá con người qua vẻ bề ngoài**: Hình thức không nói lên được giá trị của một con người. Điều quan trọng là phẩm chất và hành động của họ.
2. **Lòng tốt sẽ được đền đáp**: Người có tấm lòng nhân hậu, biết yêu thương và tôn trọng người khác sẽ luôn gặp được những điều tốt đẹp trong cuộc sống.
3. **Trí tuệ và tài năng**: Thành công đến với những người biết nỗ lực, dù xuất phát điểm của họ có bất lợi. Trí tuệ và tài năng sẽ giúp họ vượt qua khó khăn.

---

Bài soạn văn này cung cấp cái nhìn sâu sắc về câu chuyện **"Sọ Dừa"**, giúp người học hiểu rõ hơn về nội dung, ý nghĩa và bài học quý giá mà câu chuyện truyền tải.