**Phương pháp khoanh vùng** là một phương pháp được sử dụng trong nghiên cứu địa lý và các ngành khoa học xã hội để phân tích và nhận diện các khu vực cụ thể, từ đó đưa ra các biện pháp quản lý, nghiên cứu, hoặc phát triển phù hợp. Dưới đây là các cách thức biểu hiện cụ thể của phương pháp khoanh vùng:

### 1. **Phân chia không gian theo các đặc điểm tự nhiên**
- **Biểu hiện:** Dựa trên các đặc điểm tự nhiên như địa hình, khí hậu, sông ngòi, rừng núi, đất đai, các vùng được khoanh vùng thành các khu vực cụ thể với những đặc trưng tự nhiên riêng biệt.
- **Ví dụ:** Trong một khu vực núi rừng, phương pháp khoanh vùng sẽ phân chia thành các khu vực như vùng núi cao, vùng đất thấp ven sông, và vùng rừng rậm dựa trên địa hình và thảm thực vật.

### 2. **Phân vùng theo mục đích sử dụng đất**
- **Biểu hiện:** Các khu vực được khoanh vùng dựa trên cách sử dụng đất đai, như đất nông nghiệp, đất công nghiệp, đất xây dựng, hoặc đất bảo tồn.
- **Ví dụ:** Một tỉnh có thể khoanh vùng một số khu vực làm khu công nghiệp, một số khác để phát triển nông nghiệp, và bảo vệ rừng nguyên sinh nhằm duy trì cân bằng sinh thái.

### 3. **Phân vùng dựa trên các yếu tố kinh tế - xã hội**
- **Biểu hiện:** Phân chia theo các tiêu chí về mức độ phát triển kinh tế, mật độ dân số, thu nhập bình quân, tỷ lệ đô thị hóa, hoặc các yếu tố xã hội khác.
- **Ví dụ:** Một thành phố lớn có thể được khoanh vùng thành các khu vực dân cư thu nhập cao, trung bình, và thấp để hỗ trợ việc hoạch định chính sách nhà ở hoặc cải thiện cơ sở hạ tầng.

### 4. **Phân vùng quản lý hành chính**
- **Biểu hiện:** Các khu vực được phân chia dựa trên các ranh giới hành chính như xã, huyện, tỉnh, thành phố để dễ dàng quản lý và điều hành công tác hành chính.
- **Ví dụ:** Tại Việt Nam, các tỉnh được chia thành các huyện, xã, mỗi đơn vị có ranh giới và hệ thống quản lý riêng.

### 5. **Phân vùng theo tài nguyên**
- **Biểu hiện:** Khoanh vùng các khu vực dựa trên sự phân bố của tài nguyên thiên nhiên như khoáng sản, nước, rừng, đất đai để phục vụ cho việc khai thác và bảo vệ tài nguyên.
- **Ví dụ:** Một khu vực có thể được chia thành vùng khai thác than đá, vùng khai thác nước ngầm, và vùng bảo vệ rừng.

### 6. **Phân vùng theo môi trường và sinh thái**
- **Biểu hiện:** Dựa trên các yếu tố môi trường như chất lượng không khí, nước, và mức độ đa dạng sinh học để xác định các khu vực cần được bảo vệ hoặc cải thiện.
- **Ví dụ:** Khu vực ven biển dễ bị xói mòn có thể được khoanh vùng để trồng rừng ngập mặn, trong khi các khu vực rừng đầu nguồn có thể được bảo vệ nghiêm ngặt để duy trì nguồn nước sạch.

### 7. **Phân vùng theo nguy cơ thiên tai**
- **Biểu hiện:** Khoanh vùng các khu vực có nguy cơ cao về thiên tai như lũ lụt, sạt lở đất, động đất, hoặc bão để có các biện pháp phòng ngừa và ứng phó thích hợp.
- **Ví dụ:** Các khu vực ven sông dễ bị lũ lụt có thể được khoanh vùng để xây dựng hệ thống đê điều và cảnh báo sớm.

### 8. **Phân vùng theo quy hoạch đô thị**
- **Biểu hiện:** Phân chia các khu vực trong thành phố theo các chức năng cụ thể như khu thương mại, khu dân cư, khu công nghiệp, và khu giải trí để hỗ trợ quá trình quy hoạch và phát triển đô thị hợp lý.
- **Ví dụ:** Khu trung tâm thành phố có thể được khoanh vùng làm khu vực thương mại dịch vụ, trong khi các vùng ven đô có thể dành cho phát triển khu công nghiệp hoặc khu đô thị mới.

### 9. **Khoanh vùng dựa trên các yếu tố văn hóa - xã hội**
- **Biểu hiện:** Các khu vực có đặc trưng văn hóa, dân tộc, hoặc ngôn ngữ khác biệt có thể được khoanh vùng để duy trì và bảo tồn giá trị văn hóa riêng biệt.
- **Ví dụ:** Các khu vực có nhiều dân tộc thiểu số sinh sống có thể được khoanh vùng để phát triển các chính sách bảo tồn văn hóa, ngôn ngữ và truyền thống.

### 10. **Phân vùng theo cơ sở hạ tầng**
- **Biểu hiện:** Các khu vực có cơ sở hạ tầng giao thông, điện, nước và viễn thông khác nhau sẽ được khoanh vùng để ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng hoặc nâng cấp các dịch vụ cần thiết.
- **Ví dụ:** Những vùng nông thôn chưa có hệ thống nước sạch có thể được khoanh vùng để triển khai các dự án phát triển cơ sở hạ tầng nước sạch.

Phương pháp khoanh vùng giúp tạo ra các khu vực cụ thể, có đặc trưng riêng để nghiên cứu, quản lý, và phát triển. Mỗi vùng được khoanh lại dựa trên những tiêu chí cụ thể giúp chính phủ, nhà nghiên cứu, và nhà quy hoạch đưa ra các biện pháp thích hợp.