Yếu tố thực trong văn bản Tản Viên phán sự

Câu chuyện được đặt trong bối cảnh lịch sử cụ thể: đời vua Lê, niên hiệu Cảnh Hưng thứ mười tám (1757).
Các nhân vật trong truyện đều là những con người có thật, có tên tuổi và địa chỉ cụ thể: Ngô Tử Văn, Bách hộ họ Tiêu, Thổ công, hồn ma tên tướng giặc.
Các sự kiện trong truyện đều có thể xảy ra trong thực tế: việc Ngô Tử Văn đốt đền, việc hồn ma tên tướng giặc kiện Tử Văn ở âm phủ, việc Tử Văn được Diêm Vương minh oan và được phong chức phán sự đền Tản Viên.
Yếu tố kì ảo trong văn bản Tản Viên phán sự

Sự xuất hiện của hồn ma tên tướng giặc: Tên tướng giặc vốn là một kẻ xấu xa, tàn bạo, sau khi chết đã trở thành hồn ma chuyên làm hại dân lành.
Sự kiện Ngô Tử Văn đốt đền: Hành động đốt đền của Tử Văn là một hành động phi thường, thể hiện sự dũng cảm, chính trực và khảng khái của nhân vật.
Sự kiện Tử Văn bị hồn ma tên tướng giặc kiện ở âm phủ: Đây là một sự kiện kì ảo, không thể xảy ra trong thực tế.
Sự kiện Tử Văn được Diêm Vương minh oan và được phong chức phán sự đền Tản Viên: Đây là một sự kiện thể hiện niềm tin của nhân dân ta vào công lý, thiện thắng ác.
Ý nghĩa của các yếu tố kì ảo trong văn bản

Các yếu tố kì ảo trong văn bản Tản Viên phán sự có ý nghĩa quan trọng trong việc thể hiện chủ đề, tư tưởng của tác phẩm.

Thể hiện niềm tin của nhân dân ta vào những điều thiện, điều tốt đẹp: Hồn ma tên tướng giặc là đại diện cho cái ác, cái xấu xa. Sự kiện Tử Văn đốt đền, được Diêm Vương minh oan và được phong chức phán sự đền Tản Viên thể hiện niềm tin của nhân dân ta vào việc cái thiện sẽ chiến thắng cái ác, cái tốt sẽ chiến thắng cái xấu.
Nâng cao tính hấp dẫn của tác phẩm: Các yếu tố kì ảo khiến cho câu chuyện trở nên hấp dẫn, lôi cuốn người đọc.
Nhìn chung, các yếu tố thực và kì ảo trong văn bản Tản Viên phán sự được tác giả sử dụng một cách hài hòa, hợp lí, góp phần tạo nên giá trị nghệ thuật cao cho tác phẩm.