Quảng cáo
4 câu trả lời 42
SOẠN NGỮ VĂN 10 – TẬP 1
Bộ sách: Kết nối tri thức với cuộc sống | Bài 1 đến Bài 3
Mình sẽ trình bày theo hướng ngắn gọn, đầy đủ ý chính, dễ hiểu và thuận tiện ghi vào vở.
Sách Ngữ văn 10 tập 1 – Kết nối tri thức gồm ba bài đầu:
Bài 1: Sức hấp dẫn của truyện kể
Bài 2: Vẻ đẹp của thơ ca
Bài 3: Nghệ thuật thuyết phục trong văn nghị luận
BÀI 1: SỨC HẤP DẪN CỦA TRUYỆN KỂ
1. Tri thức Ngữ văn
Thần thoại: Là thể loại truyện kể dân gian, thường kể về các vị thần, nhằm giải thích nguồn gốc thế giới và các hiện tượng tự nhiên.
Sử thi: Là tác phẩm tự sự dân gian có quy mô lớn, kể về những sự kiện quan trọng và người anh hùng của cộng đồng.
Cốt truyện: Là hệ thống các sự kiện, hành động được sắp xếp theo một trình tự nhất định.
Nhân vật: Là con người hoặc đối tượng được miêu tả trong tác phẩm.
Người kể chuyện: Là người kể lại câu chuyện.
Không gian, thời gian: Là bối cảnh diễn ra các sự kiện trong truyện.
2. Văn bản: Hê-ra-clét đi tìm táo vàng
Tác giả: Trích thần thoại Hy Lạp.
Nội dung chính:
Văn bản kể về hành trình Hê-ra-clét thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm những quả táo vàng trong khu vườn của các nàng Hê-xpê-rít. Trên hành trình, chàng phải vượt qua nhiều thử thách và thể hiện sức mạnh, lòng dũng cảm, trí thông minh.
Nhân vật Hê-ra-clét:
Có sức mạnh phi thường.
Dũng cảm, kiên trì.
Thông minh, mưu trí.
Có ý chí vượt qua khó khăn.
Ý nghĩa: Ca ngợi sức mạnh, lòng dũng cảm và ý chí của người anh hùng.
3. Văn bản: Chiến thắng Mtao Mxây
Tác giả: Trích sử thi Đăm Săn của dân tộc Ê-đê.
Nội dung chính:
Văn bản kể về cuộc chiến giữa Đăm Săn và Mtao Mxây để giành lại vợ. Cuối cùng, Đăm Săn chiến thắng, bảo vệ danh dự và đem lại niềm vui cho cộng đồng.
Nhân vật Đăm Săn:
Mạnh mẽ, dũng cảm.
Có tài năng và sức mạnh phi thường.
Quyết đoán, kiên cường.
Được cộng đồng yêu mến, kính phục.
Ý nghĩa: Ca ngợi người anh hùng sử thi có sức mạnh, tài năng và khát vọng bảo vệ cộng đồng.
4. Văn bản: Thần Trụ Trời
Thể loại: Thần thoại.
Nội dung chính:
Truyện kể về một vị thần khổng lồ đã dựng cột chống trời, phân chia trời và đất, tạo nên thế giới như ngày nay.
Đặc sắc nghệ thuật:
Sử dụng trí tưởng tượng phong phú.
Xây dựng hình tượng thần có sức mạnh phi thường.
Cách kể chuyện đơn giản, hấp dẫn.
Ý nghĩa: Giải thích nguồn gốc hình thành trời đất theo quan niệm của người xưa, thể hiện trí tưởng tượng và khát vọng khám phá tự nhiên.
5. Tổng kết bài 1
Truyện kể hấp dẫn nhờ cốt truyện, nhân vật, chi tiết và cách kể.
Các tác phẩm thể hiện trí tưởng tượng phong phú, khát vọng chinh phục thiên nhiên và ca ngợi người anh hùng.
BÀI 2: VẺ ĐẸP CỦA THƠ CA
1. Tri thức Ngữ văn
Thơ: Là thể loại văn học sử dụng ngôn từ cô đọng, giàu hình ảnh và cảm xúc.
Nhân vật trữ tình: Là người trực tiếp bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ trong bài thơ.
Đối tượng trữ tình: Là con người, cảnh vật hoặc sự việc mà cảm xúc trong bài thơ hướng đến.
Mạch cảm xúc: Là sự vận động và phát triển cảm xúc trong bài thơ.
Cảm hứng chủ đạo: Là cảm xúc, tư tưởng bao trùm tác phẩm.
Biện pháp tu từ: Là cách sử dụng ngôn ngữ đặc biệt để tăng sức gợi hình, gợi cảm.
2. Văn bản: Chùm thơ Hai-cư Nhật Bản
Nội dung chính:
Các bài thơ thể hiện vẻ đẹp của thiên nhiên và cuộc sống qua những hình ảnh nhỏ bé, bình dị nhưng giàu ý nghĩa.
Đặc điểm thơ Hai-cư:
Ngắn gọn, cô đọng.
Hình ảnh thiên nhiên giản dị.
Gợi nhiều cảm xúc và suy ngẫm.
Thường có hình ảnh mang tính chất gợi mùa.
Ý nghĩa: Giúp người đọc cảm nhận vẻ đẹp tinh tế của thiên nhiên và trân trọng những điều bình dị trong cuộc sống.
3. Văn bản: Thu hứng – Đỗ Phủ
Tác giả: Đỗ Phủ, nhà thơ nổi tiếng của Trung Quốc.
Nội dung chính:
Bài thơ miêu tả cảnh thu hiu hắt, tiêu điều, qua đó thể hiện nỗi buồn, nỗi nhớ quê hương và tâm trạng cô đơn của nhà thơ.
Nghệ thuật:
Hình ảnh thiên nhiên giàu sức gợi.
Ngôn ngữ hàm súc.
Kết hợp tả cảnh và ngụ tình.
Ý nghĩa: Thể hiện tình yêu quê hương sâu sắc và nỗi lòng của người xa xứ.
4. Văn bản: Mùa xuân chín – Hàn Mặc Tử
Nội dung chính:
Bài thơ khắc họa bức tranh mùa xuân tươi đẹp, tràn đầy sức sống nhưng cũng phảng phất nỗi buồn và sự tiếc nuối.
Nghệ thuật:
Hình ảnh thơ giàu màu sắc.
Ngôn ngữ giàu nhạc điệu.
Sử dụng các biện pháp tu từ đặc sắc.
Kết hợp cảnh vật với cảm xúc con người.
Ý nghĩa: Thể hiện tình yêu thiên nhiên, quê hương và những rung động tinh tế trước vẻ đẹp của mùa xuân.
5. Văn bản: Bản hòa âm ngôn từ trong Tiếng thu của Văn Cao
Nội dung chính:
Văn bản phân tích vẻ đẹp của bài thơ Tiếng thu, làm nổi bật sự hòa quyện giữa âm thanh, hình ảnh và cảm xúc trong thơ.
Nghệ thuật:
Lập luận rõ ràng.
Dẫn chứng cụ thể.
Phân tích ngôn từ và hình ảnh thơ sâu sắc.
Ý nghĩa: Giúp người đọc hiểu hơn về vẻ đẹp của ngôn từ và khả năng biểu đạt cảm xúc của thơ ca.
6. Tổng kết bài 2
Thơ ca giúp con người cảm nhận vẻ đẹp thiên nhiên, cuộc sống và những tình cảm sâu sắc. Khi đọc thơ cần chú ý đến hình ảnh, ngôn từ, nhịp điệu, nhân vật trữ tình và mạch cảm xúc.
BÀI 3: NGHỆ THUẬT THUYẾT PHỤC TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
1. Tri thức Ngữ văn
Văn bản nghị luận: Là văn bản sử dụng lí lẽ và bằng chứng để bàn luận, làm sáng tỏ một vấn đề.
Luận đề: Là vấn đề chính được bàn luận trong văn bản.
Luận điểm: Là những ý kiến chính làm sáng tỏ luận đề.
Lí lẽ: Là những giải thích, phân tích nhằm bảo vệ luận điểm.
Bằng chứng: Là những dẫn chứng cụ thể được đưa ra để tăng sức thuyết phục.
Thao tác lập luận: Là cách thức sử dụng lí lẽ và bằng chứng để làm rõ vấn đề.
2. Văn bản: Hiền tài là nguyên khí quốc gia – Thân Nhân Trung
Tác giả: Thân Nhân Trung (1418–1499), là nhà văn hóa, nhà giáo thời Lê sơ.
Nội dung chính:
Văn bản khẳng định vai trò vô cùng quan trọng của người tài đối với sự phát triển và hưng thịnh của đất nước.
Những ý chính:
Người tài có vai trò quan trọng đối với quốc gia.
Nhà nước cần coi trọng, bồi dưỡng và trọng dụng nhân tài.
Việc khắc bia tiến sĩ nhằm khuyến khích người tài và lưu danh những người có đóng góp cho đất nước.
Nghệ thuật:
Lập luận chặt chẽ, rõ ràng.
Lí lẽ sắc bén.
Ngôn ngữ trang trọng, giàu sức thuyết phục.
Ý nghĩa: Khẳng định truyền thống hiếu học và tư tưởng trọng dụng nhân tài của dân tộc Việt Nam.
3. Văn bản: Yêu và đồng cảm – Phong Tử Khải
Nội dung chính:
Văn bản bàn về tình yêu thương và sự đồng cảm giữa con người với con người, giúp mỗi người biết thấu hiểu, chia sẻ và trân trọng cuộc sống.
Những ý chính:
Yêu thương giúp con người gần gũi nhau hơn.
Đồng cảm là biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác.
Cần biết yêu thương con người, động vật và thiên nhiên.
Sự đồng cảm làm cho cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn.
Nghệ thuật:
Lí lẽ gần gũi, dễ hiểu.
Dẫn chứng sinh động.
Giọng văn nhẹ nhàng, giàu cảm xúc.
Ý nghĩa: Khuyên con người sống nhân ái, biết yêu thương và đồng cảm với mọi người xung quanh.
4. Văn bản: Chữ bầu lên nhà thơ – Lê Đạt
Nội dung chính:
Văn bản bàn về vai trò của ngôn từ trong thơ ca. Ngôn từ không chỉ là phương tiện biểu đạt mà còn góp phần tạo nên phong cách và tài năng của nhà thơ.
Những ý chính:
Ngôn từ có vai trò quan trọng trong sáng tác thơ.
Nhà thơ cần tìm tòi, sáng tạo cách sử dụng từ ngữ.
Một bài thơ hay phải có ngôn ngữ độc đáo, giàu sức gợi.
Sự sáng tạo ngôn từ góp phần tạo nên giá trị của tác phẩm.
Nghệ thuật:
Lập luận sâu sắc.
Ngôn ngữ giàu hình ảnh.
Cách diễn đạt độc đáo, sáng tạo.
Ý nghĩa: Khẳng định sức mạnh của ngôn từ và vai trò sáng tạo của người nghệ sĩ trong thơ ca.
5. Tổng kết bài 3
Muốn viết một văn bản nghị luận thuyết phục cần:
Xác định rõ vấn đề nghị luận.
Có luận điểm rõ ràng.
Sử dụng lí lẽ hợp lí.
Đưa ra bằng chứng xác thực.
Trình bày mạch lạc, logic.
BÀI 1: SỨC HẤP DẪN CỦA TRUYỆN KỂ
I. Tri thức ngữ văn
Cốt truyện: Là chuỗi sự kiện (hoặc biến cố) được sắp xếp theo một logic nhất định, dẫn đến những thay đổi mang tính bước ngoặt trong thế giới nghệ thuật.
Truyện kể: Là cách kể, mạch kể, hệ thống chi tiết và lời văn nghệ thuật (lời kể, lời tả, lời bình luận) để triển khai cốt truyện.
Người kể chuyện: Là “giọng nói” hoặc chủ thể đảm nhiệm việc kể chuyện trong tác phẩm.
Thần thoại: Là thể loại truyện dân gian cổ xưa, kể về các vị thần, nhân vật siêu nhiên nhằm giải thích nguồn gốc thế giới, hiện tượng tự nhiên và đời sống con người.
II. Các văn bản chính trong bài
Truyện về các vị thần sáng tạo thế giới (Thần Trụ Trời, Thần Sét, Thần Gió):Nội dung: Phản ánh nhận thức thủa sơ khai của con người về nguồn gốc trời đất và các hiện tượng thiên nhiên.
Nghệ thuật: Sử dụng trí tưởng tượng phong phú, thủ pháp cường điệu, ngôn ngữ mộc mạc mà lớn lao.
Tản Viên từ Phán sự lục (Nguyễn Dữ):Nhân vật Ngô Tử Văn: Khảng khái, nóng nảy, dũng cảm, cương trực, dám đấu tranh chống lại cái ác (hồn ma tên tướng giặc họ Thôi).
Ý nghĩa: Đề cao tinh thần chính nghĩa, lòng dũng cảm bảo vệ công lý của kẻ sĩ.
Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân):Huấn Cao: Người tài hoa, khí phách hiên ngang, có "thiên lương" trong sáng.
Viên quản ngục: Con người "biết thức nhận cái đẹp", yêu cái thiện trong hoàn cảnh tối tăm.
Tình huống truyện: Cuộc gặp gỡ hy hữu, trái ngang nhưng đầy cảm động giữa người tử tù và viên quản ngục trong nhà lao, nơi "cái đẹp" tỏa sáng ngay trong "cái ác".
Thực hành tiếng Việt: Sử dụng và giải nghĩa từ Hán Việt.
BÀI 2: VẺ ĐẸP CỦA THƠ CA
I. Tri thức ngữ văn
Thơ trữ tình: Là loại thể văn học phản ánh đời sống tâm hồn, cảm xúc, tâm tư của con người trước thế giới.
Nhân vật trữ tình: Là "chủ thể" phát ngôn trực tiếp những cảm xúc, suy tư trong bài thơ (thường kết nối hoặc đồng nhất với tác giả).
Hình ảnh thơ, vần, nhịp, đối, thi luật: Là các yếu tố tạo nên nhạc điệu, tính gợi hình, sự cô đọng và hàm súc của ngôn từ thơ ca.
II. Các văn bản chính trong bài
Chùm thơ hai-cư Nhật Bản (Ba-sô, Chi-ô, Ít-sa):Đặc điểm: Cực kì ngắn gọn (3 dòng, 17 âm tiết), ghi lại khoảnh khắc hiện tại bất chợt chạm đến tâm hồn, gợi mở khoảng không gian tĩnh lặng và triết lý sâu lắng.
Thu hứng (Cảm xúc mùa thu) – Đỗ Phủ:Nội dung: Bức tranh thu hiu hắt, tiêu điều ở Trì Châu gắn liền với nỗi buồn ly hương, thương thời thế của nhà thơ.
Nghệ thuật: Thơ Đường luật chặt chẽ, bút pháp tả cảnh ngụ tình đặc sắc.
Mùa xuân chín – Hàn Mặc Tử:Nội dung: Cảnh mùa xuân đang độ viên mãn, tươi đẹp nhưng phảng phất nỗi u hoài, lo âu về sự trôi chảy của thời gian và tình người.
Nghệ thuật: Nhịp điệu linh hoạt, hình ảnh giàu sức liên tưởng, ngôn từ đắm say, rạo rực.
Bản hòa âm ngôn từ trong "Tiếng thu" – Lưu Trọng Lư (bài phân tích/đọc mở rộng):Khám phá sự tinh tế trong việc sử dụng âm thanh, vần điệu gợi lên không gian u buồn, xao động của mùa thu.
Thực hành tiếng Việt: Nhận biết và sửa các lỗi dùng từ, lỗi trật tự từ.
BÀI 3: NGHỆ THUẬT THUYẾT PHỤC TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
I. Tri thức ngữ văn
Văn bản nghị luận: Là kiểu văn bản dùng lý lẽ và bằng chứng để thuyết phục người đọc/người nghe đồng tình với quan điểm, tư tưởng của người viết.
Luận đề, luận điểm, lý lẽ, bằng chứng:Luận đề: Vấn đề cốt lõi được bàn giải.
Luận điểm: Ý kiến triển khai cho luận đề.
Lý lẽ: Suy luận logic, phân tích của người viết.
Bằng chứng: Dữ liệu thực tế, số liệu, nhân chứng, trích dẫn cụ thể.
Tính mạch lạc và liên kết: Các ý trong văn bản phải sắp xếp hợp lý, chặt chẽ, không mâu thuẫn.
II. Các văn bản chính trong bài
Hiền tài là nguyên khí của quốc gia (Thân Nhân Trung):Nội dung: Trích từ bài ký đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất niên hiệu Thái Hòa năm thứ 3 (1442). Khẳng định vai trò quyết định của hiền tài đối với vận mệnh đất nước, từ đó ca ngợi chính sách coi trọng nhân tài của triều Lê và đưa ra bài học giữ gìn nguyên khí.
Nghệ thuật: Lập luận sắc bén, chặt chẽ, văn phong trang trọng, biểu cảm linh hoạt kết hợp giữa nghị luận và thuyết lý lịch sử.
Yêu và đồng cam (hoặc các văn bản nghị luận xã hội/nghị luận văn học đi kèm trong bài):Rèn luyện tư duy phản biện, cách đưa ra luận điểm, bằng chứng để bàn về các vấn đề xã hội hoặc nhận thức của tuổi trẻ.
Thực hành tiếng Việt & Kỹ năng viết/nói:Viết văn bản nghị luận phân tích, đánh giá một vấn đề hoặc một tác phẩm; thực hành tranh luận, thuyết phục.
dài vậy ai soạn nổi hả bạn mà sao bạn lại nhờ người lhacs soạn người ta chỉ giúo mình trả lười câu hỏi thui mờ
BÀI 1: SỨC HẤP DẪN CỦA TRUYỆN KỂ
I. Tri thức ngữ văn
Cốt truyện: Là chuỗi sự kiện (hoặc biến cố) được sắp xếp theo một logic nhất định, dẫn đến những thay đổi mang tính bước ngoặt trong thế giới nghệ thuật.
Truyện kể: Là cách kể, mạch kể, hệ thống chi tiết và lời văn nghệ thuật (lời kể, lời tả, lời bình luận) để triển khai cốt truyện.
Người kể chuyện: Là “giọng nói” hoặc chủ thể đảm nhiệm việc kể chuyện trong tác phẩm.
Thần thoại: Là thể loại truyện dân gian cổ xưa, kể về các vị thần, nhân vật siêu nhiên nhằm giải thích nguồn gốc thế giới, hiện tượng tự nhiên và đời sống con người.
II. Các văn bản chính trong bài
Truyện về các vị thần sáng tạo thế giới (Thần Trụ Trời, Thần Sét, Thần Gió):Nội dung: Phản ánh nhận thức thủa sơ khai của con người về nguồn gốc trời đất và các hiện tượng thiên nhiên.
Nghệ thuật: Sử dụng trí tưởng tượng phong phú, thủ pháp cường điệu, ngôn ngữ mộc mạc mà lớn lao.
Tản Viên từ Phán sự lục (Nguyễn Dữ):Nhân vật Ngô Tử Văn: Khảng khái, nóng nảy, dũng cảm, cương trực, dám đấu tranh chống lại cái ác (hồn ma tên tướng giặc họ Thôi).
Ý nghĩa: Đề cao tinh thần chính nghĩa, lòng dũng cảm bảo vệ công lý của kẻ sĩ.
Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân):Huấn Cao: Người tài hoa, khí phách hiên ngang, có "thiên lương" trong sáng.
Viên quản ngục: Con người "biết thức nhận cái đẹp", yêu cái thiện trong hoàn cảnh tối tăm.
Tình huống truyện: Cuộc gặp gỡ hy hữu, trái ngang nhưng đầy cảm động giữa người tử tù và viên quản ngục trong nhà lao, nơi "cái đẹp" tỏa sáng ngay trong "cái ác".
Thực hành tiếng Việt: Sử dụng và giải nghĩa từ Hán Việt.
BÀI 2: VẺ ĐẸP CỦA THƠ CA
I. Tri thức ngữ văn
Thơ trữ tình: Là loại thể văn học phản ánh đời sống tâm hồn, cảm xúc, tâm tư của con người trước thế giới.
Nhân vật trữ tình: Là "chủ thể" phát ngôn trực tiếp những cảm xúc, suy tư trong bài thơ (thường kết nối hoặc đồng nhất với tác giả).
Hình ảnh thơ, vần, nhịp, đối, thi luật: Là các yếu tố tạo nên nhạc điệu, tính gợi hình, sự cô đọng và hàm súc của ngôn từ thơ ca.
II. Các văn bản chính trong bài
Chùm thơ hai-cư Nhật Bản (Ba-sô, Chi-ô, Ít-sa):Đặc điểm: Cực kì ngắn gọn (3 dòng, 17 âm tiết), ghi lại khoảnh khắc hiện tại bất chợt chạm đến tâm hồn, gợi mở khoảng không gian tĩnh lặng và triết lý sâu lắng.
Thu hứng (Cảm xúc mùa thu) – Đỗ Phủ:Nội dung: Bức tranh thu hiu hắt, tiêu điều ở Trì Châu gắn liền với nỗi buồn ly hương, thương thời thế của nhà thơ.
Nghệ thuật: Thơ Đường luật chặt chẽ, bút pháp tả cảnh ngụ tình đặc sắc.
Mùa xuân chín – Hàn Mặc Tử:Nội dung: Cảnh mùa xuân đang độ viên mãn, tươi đẹp nhưng phảng phất nỗi u hoài, lo âu về sự trôi chảy của thời gian và tình người.
Nghệ thuật: Nhịp điệu linh hoạt, hình ảnh giàu sức liên tưởng, ngôn từ đắm say, rạo rực.
Bản hòa âm ngôn từ trong "Tiếng thu" – Lưu Trọng Lư (bài phân tích/đọc mở rộng):Khám phá sự tinh tế trong việc sử dụng âm thanh, vần điệu gợi lên không gian u buồn, xao động của mùa thu.
Thực hành tiếng Việt: Nhận biết và sửa các lỗi dùng từ, lỗi trật tự từ.
BÀI 3: NGHỆ THUẬT THUYẾT PHỤC TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
I. Tri thức ngữ văn
Văn bản nghị luận: Là kiểu văn bản dùng lý lẽ và bằng chứng để thuyết phục người đọc/người nghe đồng tình với quan điểm, tư tưởng của người viết.
Luận đề, luận điểm, lý lẽ, bằng chứng:Luận đề: Vấn đề cốt lõi được bàn giải.
Luận điểm: Ý kiến triển khai cho luận đề.
Lý lẽ: Suy luận logic, phân tích của người viết.
Bằng chứng: Dữ liệu thực tế, số liệu, nhân chứng, trích dẫn cụ thể.
Tính mạch lạc và liên kết: Các ý trong văn bản phải sắp xếp hợp lý, chặt chẽ, không mâu thuẫn.
II. Các văn bản chính trong bài
Hiền tài là nguyên khí của quốc gia (Thân Nhân Trung):Nội dung: Trích từ bài ký đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất niên hiệu Thái Hòa năm thứ 3 (1442). Khẳng định vai trò quyết định của hiền tài đối với vận mệnh đất nước, từ đó ca ngợi chính sách coi trọng nhân tài của triều Lê và đưa ra bài học giữ gìn nguyên khí.
Nghệ thuật: Lập luận sắc bén, chặt chẽ, văn phong trang trọng, biểu cảm linh hoạt kết hợp giữa nghị luận và thuyết lý lịch sử.
Yêu và đồng cam (hoặc các văn bản nghị luận xã hội/nghị luận văn học đi kèm trong bài):Rèn luyện tư duy phản biện, cách đưa ra luận điểm, bằng chứng để bàn về các vấn đề xã hội hoặc nhận thức của tuổi trẻ.
Thực hành tiếng Việt & Kỹ năng viết/nói:Viết văn bản nghị luận phân tích, đánh giá một vấn đề hoặc một tác phẩm; thực hành tranh luận, thuyết phục.
Quảng cáo
Bạn cần hỏi gì?
Câu hỏi hot cùng chủ đề
-
Hỏi từ APP VIETJACK213741
-
Hỏi từ APP VIETJACK161837
-
137585
-
Hỏi từ APP VIETJACK41081
-
Hỏi từ APP VIETJACK35829
