Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp ở Việt Nam đầu thế kỉ XX đã tác động mạnh đến nền kinh tế nước ta.

Thực dân Pháp đẩy mạnh khai thác tài nguyên và mở mang một số ngành kinh tế như khai mỏ, đồn điền cao su, giao thông vận tải, thương nghiệp,…
Một số yếu tố kinh tế tư bản chủ nghĩa bắt đầu xuất hiện, làm cho nền kinh tế Việt Nam có sự thay đổi nhất định so với trước.
Tuy nhiên, mục đích chủ yếu của Pháp là vơ vét tài nguyên và bóc lột nhân dân ta nên kinh tế Việt Nam vẫn phát triển què quặt, lệ thuộc vào Pháp.
Nông nghiệp sa sút, ruộng đất tập trung trong tay thực dân và địa chủ; công nghiệp phát triển chậm, chủ yếu phục vụ lợi ích của Pháp.
Nhân dân lao động bị bóc lột nặng nề, đời sống vô cùng cực khổ.
Nhìn chung, cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất vừa làm kinh tế Việt Nam có một số chuyển biến, vừa khiến nước ta ngày càng phụ thuộc và bị kìm hãm bởi thực dân Pháp.
 
 
 
 

Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp ở Việt Nam diễn ra từ cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX đã tác động mạnh đến nền kinh tế nước ta.

Trước hết, thực dân Pháp tiến hành cướp đoạt ruộng đất để lập đồn điền trồng cao su, cà phê, chè,… và khai thác mỏ than, thiếc, kẽm nhằm thu lợi nhuận. Chúng còn xây dựng đường sắt, đường bộ, bến cảng để phục vụ việc khai thác và vận chuyển tài nguyên. Một số ngành công nghiệp, giao thông vận tải và thương nghiệp bắt đầu xuất hiện và phát triển theo hướng tư bản chủ nghĩa.

Tuy nhiên, nền kinh tế Việt Nam vẫn phát triển què quặt và phụ thuộc vào Pháp. Công nghiệp chủ yếu phục vụ cho việc khai thác tài nguyên và bóc lột nhân công rẻ mạt. Nông nghiệp sa sút do nông dân mất đất, đời sống cực khổ. Thủ công nghiệp truyền thống cũng bị cạnh tranh mạnh bởi hàng hóa của Pháp nên nhiều nghề bị mai một.

Bên cạnh đó, cuộc khai thác thuộc địa còn làm xã hội Việt Nam có nhiều biến đổi. Xuất hiện các giai cấp và tầng lớp mới như công nhân, tư sản, tiểu tư sản. Điều này tạo điều kiện cho các phong trào yêu nước và cách mạng sau này phát triển.

Như vậy, cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp vừa làm xuất hiện một số yếu tố kinh tế mới, vừa khiến nền kinh tế Việt Nam bị lệ thuộc, lạc hậu và phục vụ chủ yếu cho quyền lợi của thực dân Pháp.

1. Những tác động tiêu cực (Hệ quả chủ yếu)
Nền kinh tế bị cột chặt vào kinh tế Pháp: Việt Nam biến thành thị trường tiêu thụ hàng hóa ế thừa, nơi cung cấp nguyên liệu thô và nhân công giá rẻ cho chính quốc.
Kinh tế phát triển què quặt, mất cân đối: Pháp chỉ tập trung vào những ngành mang lại lợi nhuận cao như khai thác khoáng sản (than, kẽm, thiếc) và đồn điền (cao su, cà phê), không phát triển công nghiệp nặng nhằm giữ nước ta phụ thuộc hoàn toàn vào công nghiệp Pháp.
Tài nguyên thiên nhiên bị cạn kiệt: Các nguồn khoáng sản quý giá bị khai thác triệt để và chở về Pháp, đất đai bị chiếm đoạt thô bạo để lập đồn điền.
Kinh tế nông nghiệp kiệt quệ: Đời sống nông dân bần cùng hóa do chính sách cướp đoạt ruộng đất và chế độ tô thuế, phu phen nặng nề của thực dân và địa chủ.

2. Những tác động tích cực (Hệ quả khách quan)
Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa bước đầu được du nhập: Sự xuất hiện của các đồn điền, hầm mỏ, xí nghiệp xi măng, dệt, điện lực... đã phá vỡ thế độc tôn của nền kinh tế phong kiến tự cung tự cấp.
Hạ tầng giao thông vận tải phát triển: Hệ thống đường bộ, đường sắt (như tuyến đường sắt xuyên Việt, đường sắt Hà Nội - Vân Nam), cầu cống và cảng biển (Hải Phòng, Sài Gòn) được xây dựng quy mô nhằm phục vụ mục đích vận chuyển khoáng sản và đàn áp quân sự của Pháp.
Đô thị hóa diễn ra nhanh chóng: Nhiều thành phố theo hướng hiện đại được mở rộng hoặc hình thành mới như Hà Nội, Hải Phòng, Sài Gòn, Nam Định, Hòn Gai... trở thành các trung tâm kinh tế, văn hóa mới.
Thị trường trong nước được mở rộng: Tiền tệ (đồng bạc Đông Dương) thống nhất, việc trao đổi hàng hóa giữa các vùng miền và kinh tế hàng hóa phát triển mạnh mẽ hơn trước.