Trong truyện ngắn của Phan Thị Vàng Anh, nhân vật người cha hiện lên không phải với vẻ lý tưởng hóa thường thấy, mà bằng những nét vẽ đời thường, gai góc nhưng đầy ám ảnh. Qua ngòi bút sắc sảo và tỉnh táo của tác giả, chân dung người cha hiện ra như một biểu tượng của sự nghiêm khắc, nỗi cô đơn và tình yêu thương giấu kín sau lớp vỏ bọc lạnh lùng.
Trước hết, người cha được khắc họa qua sự đối lập giữa vẻ ngoài đạo mạo, nghiêm nghị với thế giới nội tâm phức tạp. Trong mắt đứa con, cha là người nắm giữ quyền uy tuyệt đối trong gia đình, một người sống có nguyên tắc đến mức khắc nghiệt. Sự cách biệt thế hệ và sự thiếu hụt những lời vỗ về khiến mối quan hệ giữa cha và con luôn tồn tại một khoảng cách vô hình. Phan Thị Vàng Anh rất khéo léo khi không xây dựng nhân vật qua những biến cố lớn lao, mà qua những chi tiết sinh hoạt nhỏ nhặt, những câu thoại ngắn gọn, đủ để thấy một người cha bận rộn với những suy tư riêng, ít khi bộc lộ cảm xúc ra bên ngoài.
Tuy nhiên, chiều sâu của nhân vật nằm ở những khoảnh khắc "vỡ vụn" của lớp vỏ bọc ấy. Đằng sau sự im lặng hay những lời răn đe là một tâm hồn nhạy cảm và đầy lo âu. Người cha trong tác phẩm đại diện cho một thế hệ cũ, mang trên vai gánh nặng của trách nhiệm và những chuẩn mực đạo đức khắt khe. Ông yêu con theo cách của riêng mình – một tình yêu không lời, được thể hiện qua sự kỳ vọng và cả những nỗi thất vọng khi thấy con cái không đi đúng lộ trình mình mong muốn. Chính sự đánh đổi giữa cái tôi cá nhân và vai trò làm cha đã tạo nên nét bi kịch thầm lặng cho nhân vật.
Nghệ thuật xây dựng nhân vật của Phan Thị Vàng Anh rất đặc sắc. Tác giả sử dụng điểm nhìn từ người con với giọng văn dửng dưng nhưng chứa đựng sức gợi lớn. Những chi tiết đặc tả tâm lý nhân vật giúp người đọc nhận ra rằng: người cha cũng là một con người bình thường, có những yếu đuối và sai lầm. Ông không hoàn hảo, và chính sự không hoàn hảo đó khiến nhân vật trở nên chân thực và gần gũi hơn bao giờ hết.
Tóm lại, nhân vật người cha trong "Cha tôi" là một hình tượng đa chiều, phản chiếu chân thực mối quan hệ gia đình trong xã hội hiện đại. Qua đó, Phan Thị Vàng Anh không chỉ gửi gắm cái nhìn thấu cảm về tình phụ tử mà còn gợi mở những suy ngẫm về sự thấu hiểu giữa các thế hệ. Nhân vật này nhắc nhở chúng ta rằng, đôi khi để hiểu được một người thân yêu, ta cần phải nhìn xuyên qua vẻ ngoài nghiêm khắc để chạm đến những nỗi niềm u uẩn bên trong.