1. Nhân vật Thanh (Trung tâm của cảm xúc)
Thanh là một chàng trai đi làm xa nhà, trở về thăm bà trong sự bao bọc của kỉ niệm và tình thân.
Hành động:Bước vào vườn với cảm giác nhẹ nhõm, nâng niu từng gốc cây, kỉ niệm.
Cử chỉ chăm sóc bà (quạt cho bà ngủ) và sự dịu dàng khi ở bên Nga.
Lúc ra đi, anh ngoái nhìn lại ngôi nhà, bóng hình bà và Nga với một nỗi buồn man mác nhưng đầy hy vọng.
Lời nói:Ít nói, lời thoại chủ yếu là sự lễ phép với bà ("Vâng, cháu đã về") và những câu nói nhẹ nhàng, có phần ngập ngừng khi trò chuyện với Nga.
Suy nghĩ/Cảm xúc:Sự nhạy cảm: Thanh cảm nhận được hơi thở của vườn xưa, mùi hương hoàng lan và sự tĩnh lặng của quê nhà.
Sự gắn kết: Anh thấy mình luôn thuộc về nơi này. Sự hiện diện của Nga khiến anh thấy tâm hồn nảy nở một tình yêu chớm nở, trong trẻo như hương lan.
Nhận xét: Thanh là người có tâm hồn đa cảm, trọng tình nghĩa và thuần hậu. Anh đại diện cho những người con xa quê luôn mang theo hình bóng gia đình như một điểm tựa tinh thần bình yên nhất.
 

 
2. Nhân vật Nga (Biểu tượng của sự dịu dàng)
Nga là cô hàng xóm, người bạn thanh mai trúc mã, hiện thân của vẻ đẹp làng quê Việt Nam truyền thống.
Hành động:Sang thăm bà của Thanh thường xuyên, chăm sóc bà như người thân.
Cùng Thanh đi dạo trong vườn, hái hoa hoàng lan nhét vào khăn tay của Thanh.
Cái nhìn e lệ, dáng đi nhẹ nhàng dưới bóng cây.
Lời nói:Cách xưng hô "anh - em" thân mật nhưng vẫn giữ nét cung kính với bề trên.
Lời nói chân thành, bộc lộ sự chờ đợi kín đáo: "Những ngày anh đi, em vẫn sang đây thăm bà luôn."
Nhận xét: Nga là hình ảnh thiếu nữ Việt Nam dịu dàng, đảm đang và chung thủy. Cô chính là "mảnh ghép" hoàn hảo giúp không gian của ngôi nhà cổ trở nên ấm áp và tràn đầy sức sống.
 

 
3. Nhận xét chung về hai nhân vật
 
Nhân vật
Đặc điểm nổi bật
Vai trò trong tác phẩm
Thanh
Điềm đạm, tinh tế, giàu tình cảm.
Là lăng kính giúp người đọc cảm nhận vẻ đẹp của quê hương và tình bà cháu.
Nga
Trong sáng, hiền hậu, nồng ấm.
Là sợi dây kết nối giữa quá khứ (kỉ niệm tuổi thơ) và tương lai (tình yêu bền vững).
Tổng kết: Cả Thanh và Nga đều mang vẻ đẹp tâm hồn thuần khiết. Tình cảm của họ không ồn ào mà thấm đẫm hương vị thiên nhiên, gợi lên một thế giới thanh bình, nơi con người sống với nhau bằng tất cả sự chân thành