Buổi đầu thời Nguyễn (1802–1858) là giai đoạn đầu của triều Nguyễn trong lịch sử Việt Nam, có những nét chính sau:

1. Sự thành lập triều Nguyễn
Năm 1802, Nguyễn Ánh đánh bại Tây Sơn, lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu là Gia Long.
Đặt quốc hiệu là Việt Nam, sau đổi thành Đại Nam.
→ Triều Nguyễn chính thức được thành lập, thống nhất đất nước.

2. Tình hình chính trị
Xây dựng chế độ quân chủ chuyên chế tập trung cao độ.
Vua nắm mọi quyền hành, từ trung ương đến địa phương.
Đặc biệt dưới thời Minh Mạng, bộ máy nhà nước được tổ chức chặt chẽ, hoàn thiện hơn.

3. Kinh tế
Nông nghiệp: được chú trọng (khai hoang, lập đồn điền, sửa đê điều).
Thủ công nghiệp: có phát triển nhưng bị nhà nước quản lí chặt.
Thương nghiệp: hạn chế giao thương với nước ngoài (chính sách “bế quan tỏa cảng”).
→ Kinh tế có phát triển nhưng còn chậm, kém mở rộng.

4. Văn hóa – xã hội
Nho giáo được đề cao, giáo dục và khoa cử phát triển.
Xã hội vẫn tồn tại nhiều bất công, đời sống nhân dân khó khăn.
Nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân nổ ra.

5. Đối ngoại
Thực hiện chính sách đóng cửa, hạn chế quan hệ với phương