I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Câu 1. Các từ ngữ chỉ thời gian và không gian của câu chuyện
 Trả lời
Thời gian: mùa đông, khoảng tháng hai tháng ba, có lần, sau rồi, mỗi lần, thỉnh thoảng.
Không gian: Thiên đình, trần gian, hạ giới, một đám rừng ở Thiên đình.
 Nhận xét
→ Các yếu tố thời gian – không gian mang màu sắc huyền thoại, không xác định cụ thể, đặc trưng của truyện thần thoại.

Câu 2. Công việc của thần Sét và nội dung bao quát của truyện
 Công việc của thần Sét
Thần Sét được Ngọc Hoàng giao nhiệm vụ thi hành luật pháp ở trần gian.
Thần đại diện cho sự thịnh nộ và quyền uy của Ngọc Hoàng, trừng phạt kẻ có tội.
 Nội dung bao quát
Truyện kể về nguồn gốc, hình dáng, tính cách và quyền năng của thần Sét, qua đó phản ánh cách người xưa lí giải hiện tượng sấm sét trong tự nhiên và gửi gắm những quan niệm, bài học đạo lí.

Câu 3. Dấu hiệu cho thấy đây là truyện thần thoại
 Trả lời
Những dấu hiệu tiêu biểu:

Nhân vật là thần linh: Thần Sét, Ngọc Hoàng.
Có thế giới siêu nhiên: Thiên đình – trần gian – hạ giới.
Nhân vật có quyền năng phi thường: điều khiển sấm sét, trừng phạt muôn loài.
Câu chuyện nhằm giải thích hiện tượng tự nhiên (sấm, chớp).
→ Đây là những đặc trưng điển hình của truyện thần thoại.

Câu 4. Ý nghĩa chi tiết “Thần thường ngủ về mùa đông…”
 Trả lời
Chi tiết này được tạo ra để:

Giải thích hiện tượng tự nhiên: vào mùa đông thường ít sấm sét.
Thể hiện cách nhân hóa tự nhiên của người xưa: cho rằng sấm sét xuất hiện hay không là do thần Sét “làm việc” hay “ngủ”.
→ Qua đó cho thấy tư duy ngây thơ, hồn nhiên nhưng giàu trí tưởng tượng của cư dân cổ.

Câu 5. Hình tượng thần Sét phản ánh nhận thức gì của người xưa?
 Trả lời
Hình tượng thần Sét phản ánh:

Nhận thức rằng thiên nhiên có sức mạnh to lớn, đáng sợ, có thể trừng phạt con người.
Quan niệm cho rằng mọi hiện tượng tự nhiên đều do các thần linh chi phối.
Mong muốn xây dựng trật tự công bằng: người làm ác sẽ bị trừng phạt.

Câu 6. Thông điệp của câu chuyện
 Trả lời
Câu chuyện gửi gắm thông điệp:

Con người cần sống ngay thẳng, tránh làm điều ác.
Quyền lực nếu nóng nảy, thiếu công bằng có thể gây ra đau khổ cho kẻ vô tội.
Con người cần kính trọng tự nhiên, sống hài hòa với thế giới xung quanh.

II. PHẦN VIẾT (4,0 điểm)
Bài văn nghị luận phân tích, đánh giá truyện “Thần Sét”
Truyện thần thoại Thần Sét là một tác phẩm tiêu biểu phản ánh trí tưởng tượng phong phú và cách lí giải thế giới tự nhiên của người Việt cổ. Qua hình tượng thần Sét, tác giả dân gian đã xây dựng nên một vị thần mang quyền năng to lớn, đại diện cho sự trừng phạt của Ngọc Hoàng đối với những kẻ làm điều sai trái ở trần gian.

Thần Sét hiện lên với dáng vẻ dữ dội, hung bạo, hành động nhanh chóng, nóng nảy. Những đặc điểm này không chỉ khắc họa tính cách nhân vật mà còn phản ánh cảm nhận của con người trước hiện tượng sấm sét đầy uy lực và đáng sợ. Đồng thời, việc thần Sét có lúc đánh nhầm, giết oan kẻ vô tội cho thấy người xưa đã sớm nhận ra rằng sức mạnh nếu không đi cùng công lý sẽ gây nên bất công.

Bên cạnh đó, truyện còn mang ý nghĩa giải thích tự nhiên, như chi tiết thần ngủ vào mùa đông nhằm lí giải vì sao thời điểm này ít sấm sét. Qua đó, tác phẩm thể hiện tư duy thần thoại đặc trưng: dùng hình ảnh thần linh để giải thích những hiện tượng chưa thể hiểu bằng khoa học.

Nhìn chung, Thần Sét không chỉ giúp người đọc hiểu thêm về cách nhìn nhận thế giới của người xưa mà còn gửi gắm bài học sâu sắc về công lý, trách nhiệm và thái độ sống đúng đắn của con người.

Bài văn tham khảo (cách trả lời khác)
Truyện thần thoại Thần Sét là một tác phẩm tiêu biểu trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam, phản ánh cách nhìn nhận của người xưa về thế giới tự nhiên thông qua lăng kính thần linh. Nhân vật thần Sét được xây dựng như hiện thân của sấm sét – một hiện tượng thiên nhiên vừa mạnh mẽ vừa đáng sợ đối với con người thời cổ đại.

Thần Sét được Ngọc Hoàng giao cho nhiệm vụ thi hành luật pháp ở trần gian, trừng phạt kẻ làm điều sai trái. Với diện mạo hung dữ, tính cách nóng nảy và hành động quyết liệt, thần Sét thể hiện quyền uy tuyệt đối của thế giới siêu nhiên. Qua đó, người xưa bộc lộ sự kính sợ trước sức mạnh của tự nhiên, đồng thời gửi gắm niềm tin rằng cái ác sẽ không thể thoát khỏi sự trừng phạt.

Tuy nhiên, thần Sét không phải là hình tượng hoàn toàn hoàn hảo. Việc thần có lúc đánh nhầm, làm chết kẻ vô tội và bị Ngọc Hoàng trừng phạt cho thấy tư duy nhân văn của dân gian: ngay cả thần linh cũng có thể sai lầm, và công lý cần đi liền với sự công bằng. Chi tiết thần ngủ vào mùa đông là cách người xưa lí giải hiện tượng ít sấm sét trong thời gian này, thể hiện trí tưởng tượng phong phú và cách giải thích tự nhiên mang màu sắc thần thoại.

Như vậy, truyện Thần Sét không chỉ nhằm giải thích hiện tượng sấm chớp mà còn phản ánh quan niệm sống của người xưa: con người cần sống lương thiện, tôn trọng tự nhiên và tin vào công lý. Tác phẩm vì thế mang giá trị nhận thức và giáo dục sâu sắc.