Câu 1: Dấu hiệu nhận biết "Những cánh buồm" là một bài thơ
- Bạn có thể nhận diện văn bản này là một bài thơ dựa trên các đặc điểm hình thức sau:
+ Hình thức dòng thơ: Văn bản được chia thành nhiều dòng, nhiều khổ (thường là mỗi khổ 4 dòng).
+ Vần và nhịp: Bài thơ có sự kết hợp giữa vần chân (vần "cát" - "ngát", "xa" - "cửa") và nhịp điệu chậm rãi, du dương như tiếng sóng biển.
+ Ngôn ngữ: Sử dụng ngôn ngữ hàm súc, giàu hình ảnh và cảm xúc, khác với văn xuôi diễn giải dài dòng.
Câu 2: Nét độc đáo của bài thơ
- Nét độc đáo: Đó chính là cách tác giả khắc họa sự nối tiếp thế hệ và ước mơ của con người thông qua hình ảnh "những cánh buồm".
- Từ ngữ, hình ảnh: * Hình ảnh đối lập: "Cha dắt con đi" – cha già dặn, trải đời; con ngây thơ, khát khao.
- Hình ảnh biểu tượng: "Cánh buồm" là biểu tượng cho ước mơ, hoài bão vươn xa của con người.
- Biện pháp tu từ: * Ẩn dụ: "Cánh buồm phía xa" ẩn dụ cho những chân trời mới mà người con muốn khám phá.
- Nhân hóa: "Bóng cha dài lênh khênh / Bóng con tròn chắc nịch" làm cho khung cảnh trở nên sống động, có hồn.
- Điệp cấu trúc: "Cha mỉm cười...", "Cha lại dắt con đi..." nhấn mạnh sự dìu dắt bền bỉ của người cha.
Câu 3: Yếu tố miêu tả và tự sự
- Bài thơ có sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa miêu tả và tự sự:
+ Yếu tố miêu tả: Miêu tả cảnh biển (cát mịn, biển xanh, ánh nắng tràn trề) và hình ảnh hai cha con (bóng dài, bóng tròn).
+ Tác dụng: Tạo nên bức tranh thiên nhiên rực rỡ, làm nền cho những tâm tư của con người.
+ Yếu tố tự sự: Kể về cuộc trò chuyện giữa hai cha con qua những câu hỏi của con và câu trả lời của cha.
+ Tác dụng: Làm cho bài thơ trở nên gần gũi như một câu chuyện kể, giúp bộc lộ tình cảm một cách tự nhiên.
Câu 4: Tình cảm hai cha con và suy nghĩ về tình cảm gia đình
- Tình cảm hai cha con: * Người cha yêu thương, kiên nhẫn lắng nghe và truyền cảm hứng cho con.
+ Người con tin cậy, ngưỡng mộ cha và muốn nối tiếp hành trình của cha.
+ Suy nghĩ về tình cảm gia đình: * Gia đình không chỉ là nơi nuôi dưỡng thể chất mà còn là nơi chắp cánh cho những ước mơ.
+ Sự thấu hiểu giữa các thế hệ là sợi dây kết nối vô giá, giúp người trẻ có thêm sức mạnh để bước vào đời.
Câu 5: Nhận xét về tình cảm, cảm xúc của tác giả
- Qua bài thơ, chúng ta thấy tác giả có một tâm hồn rất tinh tế và đầm thắm:
- Tác giả thể hiện lòng yêu đời, yêu thiên nhiên tha thiết.
- Gửi gắm niềm tin và hy vọng vào thế hệ trẻ (người con) sẽ thực hiện được những điều mà thế hệ trước (người cha) còn trăn trở.
- Cảm xúc của nhà thơ vừa có sự sâu sắc, trầm tư của một người cha, vừa có sự hào hứng, trong sáng của một đứa trẻ.

Câu 1. Những dấu hiệu giúp em nhận biết “Những cánh buồm” là một bài thơ
Văn bản được viết theo thể thơ tự do, các dòng ngắn, có nhịp điệu.
Ngôn ngữ giàu hình ảnh, cảm xúc, mang tính gợi tả, gợi cảm.
Có nhân vật trữ tình (người cha và đứa con), cảm xúc được bộc lộ tinh tế.
Không kể chuyện theo kiểu văn xuôi mà thể hiện cảm xúc qua hình ảnh thơ.
→ Những dấu hiệu đó cho thấy “Những cánh buồm” là một bài thơ trữ tình.

Câu 2. Nét độc đáo của bài thơ và cách thể hiện
Nét độc đáo:
Bài thơ không chỉ tả cảnh biển mà còn mượn hình ảnh những cánh buồm để nói về ước mơ, khát vọng của con người, đặc biệt là của đứa con và tình yêu thương thầm lặng của người cha.
Thể hiện qua:

Hình ảnh: cánh buồm, biển rộng, chân trời → gợi không gian lớn lao, ước mơ bay xa.
Từ ngữ: giản dị, trong sáng, gần gũi với trẻ thơ.
Biện pháp tu từ: ẩn dụ (cánh buồm tượng trưng cho ước mơ, khát vọng).

Câu 3. Bài thơ có yếu tố miêu tả và tự sự không?
Có.
Yếu tố miêu tả:
Miêu tả cảnh biển, cánh buồm, không gian rộng lớn → làm nổi bật vẻ đẹp thiên nhiên và khơi gợi cảm xúc.
Yếu tố tự sự:
Kể lại cuộc đối thoại, những suy nghĩ giữa hai cha con → giúp câu chuyện thơ trở nên tự nhiên, gần gũi.
Tác dụng:
Kết hợp miêu tả và tự sự làm bài thơ sinh động, giúp thể hiện rõ tình cảm và suy nghĩ của các nhân vật.

Câu 4. Tình cảm hai cha con và suy nghĩ của em
Tình cảm cha con:

Người cha yêu thương con sâu sắc, âm thầm nâng đỡ ước mơ của con.
Đứa con ngây thơ, trong sáng, khao khát khám phá thế giới.
Gợi suy nghĩ:
Bài thơ nhắc em trân trọng tình cảm gia đình, đặc biệt là tình yêu thầm lặng của cha mẹ – không ồn ào nhưng bền bỉ và sâu sắc.

Câu 5. Nhận xét về tình cảm, cảm xúc của tác giả
Tác giả thể hiện tình yêu gia đình chân thành, ấm áp.
Cảm xúc nhẹ nhàng, sâu lắng, không bi lụy.
Thể hiện sự trân trọng ước mơ tuổi thơ và niềm tin vào tương lai của thế hệ trẻ.